از شعبان بی مخ تا شرخرهای معتاد:
خط تعادل جامعه به هم خورده است
یک آسیب شناس اجتماعی وقوع جرایم مسلحانه و رشد پدیده شرخری و.. در جامعه را نشانه ای از به هم خوردن خط تعادل و چربیدن زور عوامل برانگیزاننده جرم بر عوامل بازدارنده می داند.
گروه اجتماعی-دکتر امان الله قرایی مقدم مدرس دانشگاه تربیت مدرس در گفت و گو با خبرنگار افکار نیوز، قمه کشی، شرخری، زورگیری و.. را همان گردنه بگیری زمان های دور می داند که به دوران جدید انتقال یافته است.
وی اظهار کرد: در زمان های گذشته افرادی نظیر شعبان بی مخ و رمضان یخی وجود داشتند که برخلاف آنچه که گفته می شود فقط لاف جوانمردی می زدند و اراذل و اوباشی بیش نبودند. این روزها نیز این افراد البته با شهامت کمتر و تحت تاثیر مواد روانگردان و فیلم های ماهواره ای و تلویزیونی که خشونت را به بینندگان یاد می دهد، دست به شرارت می زنند.
با ۴ میلیون معتاد انتظاری جز این نمی توان داشت
این آسیب شناس اجتماعی که مطالعاتی را درباره تبهکاران جنایی انجام داده است، ادامه داد: در میان عوامل سوق دهنده افراد به جرم هایی نظیر شرخری و زورگیری در ایران امروز، آنچه بیش از همه خودنمایی می کند دو مقوله فقر و بیکاری است.
قرائی مقدم تصریح کرد: وقتی طبق آمار رسمی ۴ میلیون نفر بیکار در کشور داریم و طبق برآوردهای کارشناسی رقم معتادان ما به حدود ۴ میلیون نفر می رسد چه انتظاری جز افزایش جرم می توان داشت؟ این افراد چه چیزی برای از دست دادن دارند که به تبهکاری و بزه روی نیاورند؟
مدرس دانشگاه تربیت مدرس معتقد است: در حوادثی که اخیرا اتفاق می افتد دیده شده فردی که از شخص دیگری پول طلب داشته با اجیر کردن چند قمه کش و فرد مسلح به در خانه وی رفته و قصد بازپس گرفتن پولش را داشته است. خوب اگر این افراد پول و درآمد کافی داشته اند آیا به اجاره این فرد در می آمدند؟ بعد هم فقط می آییم و این افراد را اگر بتوانیم دستگیر و صرفا مجازات کرده و فکر هم می کنیم مساله به همین جا ختم می شود. در حالی که تا سراغ ریشه ها نرویم مشکل حل نمی شود. چنانچه به وضوح می بینیم با این همه زندان و شلاق و اعدام باز هم جرم در کشورمان در حال افزایش است.
پیگشیری از جرم وظیفه پلیس نیست
قرایی مقدم با بیان اینکه پلیس فقط می تواند مجرم را دستگیر کند و نمی تواند با ریشه های جرائم برخورد کند افزود: خط تعادل در ایران امروز به هم خورده است.
این مدرس دانشگاه تربیت مدرس اضافه کرد: خط تعادل خطی است که در زیر آن عوامل برانگیزاننده جرم در یک جامعه نظیر اعتیاد، بیکاری، فقر، عدم اجرای درست قانون، قانون گریزی و …است و روی آن عوامل بازدارنده جرم مثل ترس از مجازات، پلیس، کنترل اجتماعی و … است.
به گفته وی سال هاست زور آن سوی خط که عوامل برانگیزاننده جرم است افزایش پیدا کرده و به این سو می چربد لذا دیگر سیاست های قهری پاسخ لازم را نمی دهد. در حالی که اگر عوامل برانگیزاننده جرم در ایران ضعیف بود مجازات هایی مثل زندان و.. به شدت کارا بود.
وی با بیان اینکه در جوامع امروزی که به شدت مادی شده دیگر نمی توان انتظار داشت جامعه را با موعظه صرف به راه درست هدایت کرد و باید با روش های علمی جامعه را به سمت خیر و صلاح برد ،تصریح کرد: وقایع اخیر و زورگیری ها و شرخری های مسلحانه و گروهی که اتفاق می افتد می تواند هشداری دیگر برای مسئولان باشد که فکر و عمل اساسی برای رفع بیکاری و فقر که ام الفساد و ریشه اصلی تمامی معضلات اجتماعی است انجام دهند.