عوامل خطرزای پوکی استخوان کدامند؟
پوکی استخوان یک عارضه شایع متابولیک استخوانی است که در آن کاهش عمومی و شدید در توده استخوانی ایجاد میشود.
در اين عارضه عناصر تشكيل دهنده استخوان از نظر كيفيت تغيير نميكند ولي از نظر كميت كاهش مييابند. اين بيماري وقتي بروز ميكند كه كاهش توده استخوان بيش از حد سريع باشد در ضمن زنان بيش از مردان به پوكي استخوان مبتلا ميشوند.
به گزارش سایت مرکزی تخصصی مایوکلینیک در آمریکا، برخی از عوامل احتمال ابتلا به پوکی استخوان را افزایش میدهند که برخی از آنها را میتوانید تغییر دهید اما برخی دیگر مثل وراثت قابل تغییر نیستند.
مهمترین عوامل خطرزای این عارضه استخوانی عبارتند از:
- بالا رفتن سن: تراکم استخوان در هر دو جنس به تدریج کم میشود به طوری که از حدود ۴۰ سالگی به بعد نیم تا یک درصد در سال کاهش مییابد.
- جنسیت: پوکی استخوان در زنان به دلیل کم بودن توده استخوان و پدیده یائسگی شایعتر است به طوری که زنان در هر سنی ۴ یا ۵ برابر بیشتر از مردان دچار شکستگی استخوان میشوند.
- یائسگی و کاهش هورمونهای جنسی: هورمونهای جنسی نقش مهمی در استحکام استخوانها دارند. بنابراین هر عاملی از جمله یائسگی که باعثکم شدن این هورمونها شود پوکی استخوان را تسریع میکند.
- وراثت و نژاد: در صورت سابقه شکستگی دربستگان نزدیک(پدر، مادر، خواهر و برادر) احتمال ابتلا به شکستگی تا دو برابر افزایش مییابد. همچنین نژاد آسیایی و افرادی که پوست و موی روشن دارند، بیشتر در معرض ابتلا به پوکی استخوان هستند.
- اندازه بدن: استخوانبندی ظریف و جثه کوچکتر موجب افزایش احتمال پوکی استخوان میشود.
- مصرف دارو: مصرف طولانی مدت داروهای حاوی کورتون، داروهای ضد صرع و داروهایی که برای درمان بیماریهای تیروئید مصرف میشوند، موجب بروز پوکی استخوان میشود. این دسته داروها حتما باید با تجویز پزشک و در صورت نیاز با مکملهای دارویی مانند کلسیم و ویتامین «د» مصرف شوند.
- تحرک بدنی و ورزش: ورزش سبب افزایش رشد استخوانی بویژه در کودکی و دوران بلوغ میشود. ورزش متناسب با سن و به طور مستمر موجب افزایش تراکم استخوانی میشود.
- رژیم غذایی: کلسیم باعثقوی شدن استخوانها میشود. ویتامین «د» نیز مانند کلیدی است که باعثورود کلسیم به استخوانها و استحکام آنها میشود. مصرف این دو ماده در رژیم غذایی به پیشگیری از پوکی استخوان کمک میکند.
- دخانيات و الكل: مصرف دخانيات شامل سيگار و قليان موجب اختلال در جذب كلسيم و ساخت استخوان، يائسگي زودرس، كاهش وزن و تخريب هورمونهاي جنسي ميشود كه به تسريع پوكي استخوان ميانجامد. مصرف الكل نيز با كم كردن فعاليت سلولهاي سازنده استخوان موجب پوكي استخوان ميشود.