کپی برداری علمی اروپایی ها از ایران
با گذشت حدود ۱۴ ماه از دستاورد بی سابقه پژوهشگران مهندسی بافت دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی در پیوند نخستین نای مصنوعی جهان که در تولید آن از سلولهای بنیادی خود بیمار استفاده شده بود، رسانههای غربی از موفقیت جراحان انگلیسی، سوئدی و اسپانیایی ساخت و پیوند نای مصنوعی به روشی دیگر خبر دادند.
به گزارش ايسنا، اعلام اين خبر در حالي صورت گرفت كه دكتر جلال الدين غنوي، مبدع نخستين ناي زيست مصنوعي جهان و همكارانش در دانشگاه علوم پزشكي شهيد بهشتي سال گذشته از توليد و پيوند ناي مصنوعي به روشي تك مرحلهيي و بي نياز از جراحي خبر داده بودند كه به عنوان اختراع در اداره اختراعات آمريكا نيز ثبت شده است.
با توجه به شباهت این طرح با موفقیت اخیر محققان اروپایی، خبرنگار ایسنا روز شنبه هفته جاری در تماس با دکتر غنوی، نظر وی را در این خصوص جویا شد که وی با اشاره به استفاده محققان ایرانی از روش پیشرفتهتر یک مرحلهیی، طرح محققان اروپایی را طرحی «متفاوت» با روشی دومرحلهیی و مستلزم انجام عمل جراحی پیچیده و طولانی عنوان کرد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و مبدع نخستین نای زیست مصنوعی جهان که اردیبهشت ماه سال گذشته موفق به انجام نخستین پیوند نای زیست مصنوعی به روش تک مرحلهیی در انسان شده است در گفتوگو با خبرنگار پژوهشی ایسنا در خصوص تفاوت روش استفاده شده در موفقیت اخیر محققان اروپایی با طرح ابداعی خود گفت: در روش محققان اروپایی از روشی کاملا متفاوت استفاده شده که به صورت دومرحلهیی است به این صورت که ابتدا عضو پیوندی با تمایز سلولهای بنیادی گرفته شده از بیمار در محیط آزمایشگاه تولید و سپس به بدن وی پیوند زده می شود در حالی که در روش ابداعی ما که به سرعت ثبت
اختراع شده و قبل و بعد از ثبت هیچ گونه مشابهی نداشته عضو پیوندی با تجمع سلول های بنیادی در حال گردش در خون بیمار روی ساختار ماتریسی که به بدن بیمار منتقل می شود تشکیل می شود و به این ترتیب نیازی به عمل جراحی نیست.
با گذشت دو روز از این گفتوگو و تاکید دکتر غنوی مبنی بر متفاوت بودن روش استفاده شده در طرح محققان اروپایی، وی روز دوشنبه در گفتوگو با خبرنگار ایسنا اعلام کرد: با بررسی بیشتر اخبار رسانههای غربی در خصوص پیوند نای مصنوعی پس از گفتوگوی اول با ایسنا با کمال تعجب به نام فردی به نام الکس(اسکندر) سیف علیان به عنوان مسوول طرح مواجه شدم که حدود هشت سال پیش به عنوان یک نخبه خارج از کشور از طرف دانشگاه به تیم تحقیقاتی ما معرفی شد و طی مدتی که در آزمایشگاه ما بود همه اطلاعات علمی و آزمایش ها و حتی راکتور طراحی شده برای ساخت تراشههای پیوندی در اختیار وی قرار
داشت.
دکتر غنوی با متهم کردن این فرد به این که پس از بازگشت به انگلیس در عملی غیراخلاقی از این دستاوردها استفاده و آن را به نام خود مطرح کرده، ابراز عقیده کرد: در طرح دکتر سیف علیان و همکاران اروپاییاش دقیقا و به معنای واقعی کلمه از ساختار کار هشت سال پیش محققان ایرانی در انجام پیوند نای به صورت دومرحلهیی کپی برداری شده است.
وی خاطرنشان کرد: روش دومرحلهیی که در طرح محققان اروپایی استفاده شده تنها در ایران ثبت اختراع شده ولی روش تک مرحلهیی در آمریکا ثبت بینالمللی شده است.
غنوی تصریح کرد: نکته جالب برای من این است که خود سیف علیان که با من چند مقاله مشترک هم دارد پس از حضور در آزمایشگاه و هنگام خداحافظی به من میگفت در تمام آزمایشگاههای دنیا علاوه بر تدابیر امنیتی مثل دوربین و سیستم ثبت صدا مرسوم است که برگههایی مبنی بر پایبندی به حفظ اسرار به مراجعان میدهند تا ملزم به رعایت آن باشند و متاسفم که بعد از چند سال خود این فرد، روش اختراعی ما که بخشهای مختلف آن مثل کشت سلولی و … کاملا ابتکاری و نوآورانه بوده را به این طور کپی برداری کرده است.
وی با هشدار نسبت به تبعات نادیده گرفتن این نکات و اعتماد غیراصولی به محققانی که از مراکز علمی تحقیقاتی خارجی به ایران میآیند و به عنوان نخبه و چهرههای برجسته علمی جهت همکاری و کمک به مراکز علمی ایرانی معرفی می شوند اظهار کرد: سیف علیان در مدت حضور در ایران علاوه بر آزمایشگاه ما در مراکز دیگر هم حضور یافت و سوال من این است که اگر این قبیل افراد واقعا درصدد کمک هستند چرا تنها به مراکز علمی پیشروی ما که کارهای جدید و در سطح دانش روز دنیا انجام میدهند مراجعه میکنند و سراغ نخبگان و تفکرات بدیع میآیند.
دکتر غنوی گفت: خوشبختانه اروپاییها ظاهرا کسی را نداشتند که روش پیوند یک مرحلهیی را به آنها منتقل و به نام خود در رسانههایشان اعلام کنند. به مردممان قول میدهم ما همواره در نوک پیکان تحقیقات مهندسی بافت دنیا قرار خواهیم داشت و در این حوزه ابداعات و نوآوریهایی تازهای عرضه خواهیم کرد.
وي در پايان ايجاد نظام ثبت اختراعات جهان اسلام (Moslem Patent) را گامي در جهت حراست از حقوق معنوي ابداعات و اختراعات محققان مسلمان عنوان كرد.