و اما کلاهبرداری …!
علی البرزی- به تازگی شرکتهای هرمی برای اخاذی و کسب درآمد نامشروع ازمردم، تورکلاهبرداری خود را برای مسافران و متقاضیان مسافرت به خارج از کشور باز کردهاند و در یک پروسه سازماندهی شده، متقاضیان سفر با تورهای مسافرتی را به بهانه تسهیلات سفر و ویزا صید میکنند. این در حالی است که بسیاری از خانوادهها دراثر ناآگاهی و اشتیاق سفر ارزان قیمت به خارج از کشور به ویژه کشورهای حاشیه خلیج فارس وارد فعالیتهای هرمی میشوند!
شرکتهای هرمی بعد از ناکامیهای پی درپی درماههای گذشته برای عضوگیری و افشای شگردهای گذشته و مهمتر از آن، دستگیری تعداد زیادی ازعوامل و سرشاخههای شرکتهای هرمی درداخل کشور توسط سازمانهای امنیتی و انتظامی، اینبار با تغییر تاکتیک نامحسوس و اثرگذار وارد میدان فعالیتهای هرمی شدهاند.
این شرکتها برای عضوگیری و کسب درآمد، چتر کلاهبرداری خود را روی موضوعات مورد علاقه خانوادهها در فصل تابستان و تعطیلات بازکردهاند. در این شگرد تازه، علاوه بر سرشاخههای یک شرکت هرمی، برخی عوامل و مدیران آژانسهای مسافرتی غیرمجاز هم برای کلاهبرداری از مردم مشارکت فعال دارند.
و اما پروسه کلاهبرداری
پروسه کلاهبرداری دراین تاکتیک به این صورت طراحی شده که فرد متقاضی یک تور مسافرتی بهویژه تورهای کشورهای حاشیه خلیج فارس، در موقعیتی قرار میگیرد که برای به دست آوردن تسهیلات بیشتر یا تسهیل در مراحل اداری اخذ ویزا، به اجبار به عضوگیری برای یک شرکت هرمی اقدام میکند.
برای مثال زمانی که فرد متقاضی سفر به خارج از کشور در آگهی یک تور مسافرتی در روزنامه با جملاتی نظیر «اخذ ویزا و روادید توسط آژانس مسافرتی» «تورهای ارزان قیمت خارجی» یا «تمام کارهای یک سفر خارجی با آژانس»، مواجه میشود، برای فرار از دردسرهای طولانی اخذ ویزای یک کشور عربی ترجیح میدهد که تمام کارها را به آژانس مسافرتی واگذارکند.
اما آژانس مسافرتی که بهصورت غیرقانونی و تنها با یک شماره ثبت فعالیت میکند و در حقیقت در پوشش یک آژانس مسافرتی، فعالیتهای هرمی انجام میدهد، در مقابل اخذ ویزا از مشتری، کارهایی را میخواهد که در حقیقت در پروسه عضوگیری و فعالیت یک شرکت هرمی تعریف میشود؛ «مبالغ بیشتر در ازای خدمات و عضوگیری برای شرکت».
یک مشتری بیشتر در برابر تخفیف ویژه در سفر!
زمانی که فرد متقاضی برای خرید یک تورمسافرتی به آژانس مراجعه میکند، مدیران آژانس از متقاضی سفر میخواهند در برابر تسهیلاتی که برای سفربه خارج برای وی فراهم میکنند، تعداد اعضای انجمن آژانس و درحقیقت شرکت هرمی را افزایش دهند.
جالب اینجاست که شرکتهای هرمی برای پیشگیری از هرگونه شک و تردید دربین مراجعهکنندگان، برای ارائه تسهیلات مختلف یک هدیه را در برابر متقاضی سفر قرار میدهند. برای مثال برای اخذ ویزا توسط آژانس مسافرتی یک عضو و برای اخذ ویزا با تخفیف در تور مسافرتی و هدیه یک تورسفرداخلی در ازای آوردن دو عضو برای آژانس اجباری است.
تغییر تاکتیک زیرکانه هرمیها
سرهنگ مهرداد امیدی، معاون مبارزه با جعل و کلاهبرداری آگاهی، ضمن هشدار درباره تغییر تاکتیک شرکتهای هرمی برای عضوگیری و کلاهبرداری ازمتقاضیان تورهای مسافرتی به «جوان» میگوید: از زمانی که روشهای کلاهبرداری در شرکتهای هرمی با اطلاعرسانی رسانهها برای بسیاری از مردم مشخص شد، این شرکتها که بیشتر از خارج از کشور هدایت میشوند، در تغییر تاکتیک نامحسوس و زیرکانه برای عضوگیری انگشت اشاره خود را روی موضوعات مورد علاقه خانوادهها در تابستان قرار دادهاند.
به گفته وی، در روشهای قبلی زمانی که فرد برای خرید یک سکه یا عضوگیری و سرمایهگذاری اقدام میکرد در برخی موارد کلاهبردار بودن شرکت یا مؤسسه برای فرد مسجل میشد، اما در حال حاضر در این شگرد متقاضی با یک آژانس به ظاهرقانونی مواجه است و در نتیجه تشخیص هرمی بودن فعالیت بسیار سخت میشود.
امیدی میافزاید: افرادی که جذب این نوع آژانسها میشوند به سودای سفر ارزانقیمت به خارج آن هم در کوتاهترین زمان ممکن میاندیشند که عاقبتی جز تباهی در انتظار آنها نخواهد بود.
بنابر اظهارات این کارشناس انتظامی، مدیران این نوع از آژانسها به بهانه ارائه خدمت، مسافران را جذب فعالیتهای هرمی میکنند و افراد را در سیکل فعالیتهای هرمی قرار میدهند و سعی دارند نفوذ و گسترش دامنه فعالیت خود را بر نزدیکان عضو فریبخورده متمرکزکنند. به باور وی، در شرایط کنونی این آخرین تاکتیک شرکتهای هرمی برای کسب در آمد است که خانوادهها باید نسبت به این موضوع آگاهی لازم را داشته باشند!
همه چیز درباره فعالیت شرکتهای هرمی ثابت است و تنها با تغییر تاکتیک، عنوان، شکل ظاهری، کالای مورد فعالیت و پورسانت پرداختی آنها متفاوت میشود.
به آگهیها اطمینان نکنید!
اما محمد نیازی، قاضی و کارشناس اجتماعی درباره فعالیت جدید شرکتهای هرمی معتقد است که برگزاری هر گونه تورخارجی از وظایف اصلی دفاتر خدمات مسافرتی و جهانگردی دارای مجوز فعالیت تأسیس و بهرهبرداری از سازمان میراثفرهنگی است و تنها این دفاتر مجاز به فعالیت تورگردانی هستند.
به تصریح نیازی، وارد شدن اشخاص حقیقی برای راهاندازی تورهای مسافرتی طبق قانون ممنوع است و ازنظر قانون به عنوان دفاتر غیرمجاز و دخالت درکار دفاتر و شرکتهای خدمات مسافرتی و جهانگردی محسوب میشود.
به باور این کارشناس اجتماعی، بسیاری از تورهای غیرمجاز و آژانسهایی که فعالیت هرمی انجام میدهند، اگهی اطلاعرسانی خود را برای جذب عضو از طریق روزنامهها و برگههای تبلیغاتی انجام میدهند که این نوع اطلاعرسانی اصلاً قابل اطمینان نیست.
به گفته نیازی، دراین روش اطلاعرسانی از یک طرف روزنامهها هیچ تعهدی نسبت به صحت و سقم آگهیهای چاپ شده ندارند و از سوی دیگر این نوع از آگهیها قابل پیگیری قضایی و انتظامی نیست.
به نظر میرسد در حال حاضر این پروسه خطرناک کلاهبرداری در شرکتهای هرمی برای بسیاری از خانوادهها شناخته شده نیست و به همین علت شرکتهای هرمی این روزها در پوشش تورهای مسافرتی و آژانسهای گردشگری غیرمجاز در حال عضوگیری و فعالیت هستند.