رتبه نخست ایران در کشف مواد مخدر
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: ایران در زمینه کشف مواد مخدر رتبه نخست جهانی را دارد.
به گزارش خبرگزاري فارس از همدان بابك معيني شب گذشته در همايش استاني پيشگيري از اعتياد در همدان، اظهار داشت: اعتياد به مواد مخدر، به عنوان جديترين مسئله اجتماعي در ايران، وجوه مختلف جامعهشناسي، روانشناسي، اقتصادي، سياسي و... دارد.
وی با بیان اینکه به اعتقاد صاحبنظران، اعتیاد زمینهساز بسیاری از آسیبهای اجتماعی به ویژه در حوزه زنان و کودکان است، تصریح کرد: بیش از ۶۰ درصد از زندانیان کشور، به دلیل اعتیاد و قاچاق مواد مخدر مجرم شناخته شدهاند.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه مردان، اکثریت معتادان به مواد مخدر را تشکیل میدهند و در نقش همسر یا پدری معتاد، تهدیدی جدی و آسیبی عمیق بر خانواده دارند، گفت: به اعتقاد تحلیلگران اجتماعی، اعتیاد به مواد مخدر، به عنوان یکی از مسائل پیچیده اجتماعی در عصر حاضر است که زمینهساز بروز بسیاری از آسیبهای اجتماعی میشود.
وی با بیان اینکه ارتباط اعتیاد با مسائل اجتماعی رابطهای دو جانبه است، افزود: از یک سو اعتیاد، جامعه را رو به رکود و انحطاط میکشاند و از سوی دیگر پدیدهای است که ریشه در مسائل اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی جامعه دارد.
معینی تأکید کرد: اعتیاد، گرایش فرد را به اصول اخلاقی، معنوی و ارزشهای اجتماعی کاهش میدهد به طوری که آسیبشناسان اجتماعی، اعتیاد را به مثابه جنگ خانگی و بدون مرز میدانند.
وی با بیان اینکه کشور ایران، به دلیل ساختار جمعیتی و موقعیت ژئوپلتیک، به عنوان یکی از آسیبپذیرترین کشورهای جهان در مقابل مسئله مواد مخدر است، بیان کرد: گزارشهای آماری حاکی از گسترش فزاینده اعتیاد به مواد مخدر است به طوری که اعتیاد، بعد از بیکاری و گرانی، سومین معضل اجتماعی ایران است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان تصریح کرد: براساس آخرینگزارشهای سازمان ملل، ایران در زمینه کشف مواد افیونی، رتبه نخست جهانی را دارد، به طوری که در سال ۱۳۸۰ بیش از ۵۴ درصد از کشفیات مواد مخدر جهان در ایران اتفاق افتاده است.
وی با بیان اینکه ایران در مصرف مواد افیونی رتبه نخست جهانی را کسب کرده است، بیان کرد: از لحاظ جنسیت، آمار کلی معتادان، شامل ۹۵ درصد مرد و پنج درصد زن است و ۷۳ درصد از مردان و زنان معتاد، متأهل و اکثراً بیسواد و کمسواد هستند.
معینی با بیان اینکه با توجه به مرز مشترک ۱۹۲۳ کیلومتری ایران با افغانستان و پاکستان، سالانه به طور متوسط حدود ۳ هزار تن مواد مخدر به کشور وارد میشود، افزود: با فرض توزیع و مصرف ۲۵ درصدی این میزان در کشور و کشف ۱۰ درصدی مواد مخدر در طول هر سال، باید حدود ۲ هزار تن مواد مخدر از ایران به اروپا و آمریکا ترانزیت شود که بعید به نظر میرسد، لذا احتمال سر ریز مواد مخدر و مصرف زیادتر آن در ایران وجود دارد.
وی یادآور شد: تاکنون تأکید اصلی بر مبنای مقابله با عرضه مواد مخدر بوده نه کاهش تقاضا و پیشگیری و درمان، که البته باید به سمت پیشگیری پیش برویم.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان دلیل گرایش به اعتیاد را در سه سطح کلان، میانی و خرد قابل تبیین دانست و گفت: برای تبیین اعتیاد در سطح کلان، عوامل ساختاری و نارسایی بخشهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی جامعه از جمله شکاف طبقاتی، نابرابری و احساس محرومیت نسبی در حوزه اقتصادی مطرح است.
وی، شکاف میان دولت و ملت، احساس بیقدرتی شهروندان، ناکارآمدی مدیران در حوزه سیاسی، آشفتگی اجتماعی، ضعف همبستگی اجتماعی و بحران هویت در حوزه اجتماعی و فاصله ارزشها و هنجارها یا عدم انطباق میان اهداف و امکانات و تعارض ارزشها در حوزه فرهنگی را نیز از دیگر دلیل گرایش به مواد مخدر در سطح کلان بر شمرد.
معینی گفت: اغلب پیامدهای فردی اعتیاد به مواد مخدر از جمله بیماریهای خطرناک جسمی تا ناهنجاریهای روانی و اختلالات رفتاری و تغییر شخصیت و خلقیات فرد، انزوای اجتماعی، کاهش یا فقدان مسئولیتپذیری، تا زندگی در فقر و مرگ در شرایط نابهنجار و یا خودکشی در بین زنان و مردان معتاد مشترک است.
وی با بیان اینکه شواهد آماری حاکی از آن است که ۳۴ درصد از طلاقهای کشور، ناشی از اعتیاد و مسائل مرتبط با مواد مخدر است، تصریح کرد: هماکنون ۶۰ درصد علل درخواست طلاق از سوی زنان، اعتیاد همسر و عدم دریافت نفقه است، در حالی که در ۲۵ سال گذشته، فقط دو درصد علل درخواست طلاق، اعتیاد بوده است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان با بیان اینکه با وجود تشدید مبارزه علیه قاچاق مواد مخدر، آمار مصرفکنندگان مواد مخدر رو به افزایش است و سن ورود به اعتیاد نیز روندی نزولی دارد، تصریح کرد: توجه به عوامل ساختاری اعتیاد ضروری است و در پرداختن به مسئله اعتیاد و مبارزه با مصرف مواد مخدر، باید به عوامل سطح کلان نیز توجه کرد.
وي در پايان خاطرنشان كرد: پيشنهاد اين است كه ضمن دوري از نگرش فردگرايانه، به دليل ساختاري و كاهش محروميت نسبي، جذب افراد حاشيهاي و جدا شده از متن جامعه نيز توجه شود و مباني استراتژيك مبارزه با مواد مخدر با تكيه بر سالمسازي محيط اجتماعي تدوين شود.