قانون سختگیرانه برای مشاغل زیانآور
براساس روال کنونی سابقه بیمهپردازی مشاغل سخت و زیانآور کسانی که در این مشاغل کار میکنند درصورتی که بعد از مدتی در حرفه دیگری مشغول به کار شوند حذف خواهد شد و مانند مشاغل عادی محاسبه میشود.
اما برای جلوگیری از پایمال شدن حقوق کارگران شاغل در کارهای سخت و زیانآور استفساریهای در مجلس شورای اسلامی مطرح شده است.
استفساریه
طرح استفساریهای که برای حل این مشکل تنظیم شده در ۲۴ خرداد با قید یک فوریت در صحن علنی مجلس تصویب شد، کمیسیون اصلی طرح، کمیسیون اجتماعی و کمیسیون فرعی کمیسیون بهداشت و درمان انتخاب شدند. موضوع استفساریه این است: «آیا سابقه پرداخت در کارهای سخت و زیان آور به هر میزان، قبل یا بعد از اشتغال در مشاغل عادی به ازای هر سال سابقه۱.۵سال محاسبه خواهد شد؟» کمتر از یک ماه پس از طرح این استفساریه در صحن، گزارش کمیسیون اجتماعی در ۱۲ تیرماه تقدیم مجلس شد. در این گزارش آمده بود: سابقه پرداخت حق بیمه در کارهای سخت و زیان آور به هر میزان قبل یا بعد از اشتغال در مشاغل عادی به ازای
هر سال سابقه، ۱.۵ سال محاسبه خواهد شد.» در این گزارش آمده که نظر کمیسیون بهداشت و درمان که عنوان کمیسیون فرعی را در بررسی این طرح داشته تا ۱۲ تیرماه اعلام نشده است.
مخالفت کمیسیون بهداشت
اما امیرحسین قاضیزاده، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، در گفتوگو با همشهری از مخالفت این کمیسیون با استفساریه خبر داد. او گفت: «ما با این ماجرا مشکل ماهوی نداریم؛ نکتهای که در رابطه با این استفساریه مطرح است این است که درواقع محتوایش تغییر قانون است که این کار با یک استفساریه انجام نمیشود.» نماینده مشهد با تأکید بر اینکه باید از ایجاد بار مالی برای صندوقهای بیمهای دوری کرد، توضیح داد: «آنچه در استفساریه خواسته شده عملا برای صندوق تأمین اجتماعی بار مالی به همراه خواهد داشت و اعضای کمیسیون بهداشت هم با توجه به اینکه در قانون پنجم توسعه ایجاد بار مالی
برای صندوقهای بیمهای ممنوع شده است با این استفساریه مخالفت کردند.» قاضیزاده در توضیح بررسی این استفساریه گفت: «نماینده صندوق تأمین اجتماعی، کارشناس مرکز پژوهشهای مجلس و یک فرد موافق استفساریه در جلسه حاضر بودند و اعضای کمیسیون بهداشت و درمان پس از شنیدن نظرات این سه دسته رایگیری کرده و استفساریه را رد کردند.»
قانونی نیست
سلیمان جعفرزاده عضوکمیسیون اجتماعی مجلس معتقد است چنانچه کمیسیون فرعی نظر کارشناسیاش را پس از انتشار نظر کمیسیون اصلی مطرح کند این کار غیرقانونی است. او گفت: «کمیسیونهای فرعی که در این استفساریه مشخصا کمیسیون بهداشت و درمان مجلس است مکلفند تا نظرشان را در مهلت تعیین شده و پیش از اعلام نظر کمیسیون اصلی که در این بحثکمیسیون اجتماعی است مطرح کنند و چنانچه از مهلت قانونیشان استفاده نکنند نظر کمیسیون فرعی پذیرفتنی نیست و انتشار آن خلاف قانون خواهد بود.» جعفرزاده با اشاره به وظیفه مجلس در برابر مردم توضیح داد: «به هر حال ما موظفیم از تضییع حق افرادی که در
کارهای سخت و زیان آور مشغول هستند جلوگیری کنیم که با طرح این استفساریه در مجلس امیدواریم گام مهمی در این راه برداریم.»
آنچه روی میدهد
کارگران مشغول در کارهای «سخت و زیانآور» میتوانند با داشتن ۲۰ سال سابقه متوالی بازنشسته شوند، از آنجایی که فعالیت در مشاغل سخت و زیانآور صدمات جبرانناپذیر روحی و جسمی را به همراه خواهد داشت، این گروه میتوانند ۱۰سال زودتر از موعد ۳۰ساله بیمهپردازی بازنشسته شوند. به نوعی میتوان گفت که هر سال خدمت در پستهای سخت و زیانآور ۵/۱برابر محاسبه خواهد شد. نکته در اینجاست که اگر فردی ۱۰ سال در یک شغل سخت و زیانآور مشغول به کار باشد و پس از آن به کار دیگری بپردازد، سابقه سخت و زیانآور بودن در کارنامه بیمهپردازی محاسبه نخواهد شد و باید با ۳۰سال سابقه
بیمهپردازی بازنشسته شود. اختلال قانونی در این بخش سبب شده است تا برای نمونه اگر کارگر یک کارخانه ۱۵سال در یک پست سخت و زیانآور فعالیت کرده باشد و سپس به سمت نگهبانی کارخانه گمارده شود، میبایست علاوه بر ۱۵سال سخت و زیانآور ۱۵سال هم در شغل نگهبانی فعالیت کند و با پرداخت ۳۰سال سابقه بیمه بازنشسته شود، در این شرایط تمامی سالهایی که این کارگر در پست سخت و زیانآور کارکرده حذف میشود، در بسیاری موارد کارگران حتی خبر هم ندارند که گروه بیمهپردازیشان تغییر کرده و انتظار دارند با ۲۰سال سابقه بازنشسته شوند.
سرانجام
افرادی که بخشی از سالهای بیمه پردازیشان را در کارهای سخت و زیان آور پشت سر گذاشتهاند بهطور طبیعی حق دارند که از مزایای در نظر گرفته شده برای شاغلان این کارها استفاده کنند. به هر حال نمیتوان سابقه افراد در مشاغل سخت و زیان آور را بر باد داد؛ فقط به بهانه اینکه در بخش دیگری از سابقه بیمهپردازیشان در پستی غیراز مشاغل سخت و زیانآور بودهاند.