بلاتکلیفی ۱۰ ساله قانون تسهیل ازدواج
آمار ۱۱ میلیونی جوانان مجرد در آستانه ازدواج، از آن حکایت دارد که بسیاری از جوانان به دلایل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی اگرچه در سن ازدواج هستند، آن را اولویت زندگی خود نمی دانند.
به گزارشافکارنیوز،امروزه ازدواج برای بسیاری از جوانان به رویایی تبدیل شده است که گرچه دست یافتنی است، اما برای حرکت در مسیر تشکیل خانواده باید از هفت خان رستم و مسیر پرپیچ و خمی گذشت که همین پیچ و خم ها گاه باعثمی شود جوانان قید ازدواج و تشکیل خانواده را بزنند. آمار ۱۱ میلیونی جوانان مجرد در آستانه ازدواج، از آن حکایت دارد که بسیاری از جوانان به دلایل اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی اگرچه در سن ازدواج هستند، آن را اولویت زندگی خود نمی دانند.
شاید به دلیل همین مشکلات و مسائل پیش روی ازدواج جوانان بود که در سال ۸۴ نمایندگان، با هدف رفع موانع ازدواج و حمایت از جوانان برای تشکیل خانواده قانون تسهیل ازدواج را با ۱۳ ماده تصویب کردند. قانونی که با گذشت ۱۰ سال از تصویب، هنوز آیین نامه های آن تدوین نشده و به جز بندهای کوچک، آن هم در حوزه فرهنگی به اجرا در نیامده است.
براساس ماده یک این قانون، دولت به ایجاد صندوق اندوخته ازدواج جوانان مکلف بود و طبق ماده ۱۱ تهیه آیین نامه اجرایی این قانون، مشروط به تدوین و تصویب اساسنامه صندوق اندوخته جوانان بود. صندوقی که به دلیل تصویب و تأسیس صندوق مهر امام رضا(ع) از سوی دولت نهم تشکیل نشد و از آن جا که تهیه آیین نامه قانون تسهیل ازدواج به تدوین و تصویب اساسنامه صندوق اندوخته جوانان منوط بود، عملا آیین نامههای قانون نیز تدوین نشد و این قانون به دلیل نبود عزم جدی برای اجرا ۱۰ سال است که به بایگانی سپرده شده است، در حالی که در شرایط کنونی با کاهش نرخ ازدواج و موانع و مشکلات متعدد اقتصادی و
فرهنگی و … در حوزه ازدواج جوانان رو به رو هستیم، اجرای آن می توانست حداقل بخشی از این مشکلات را برطرف کند.
متن زیر اشاره به چند ماده از این قانون دارد:
به منظور توانمندسازی جوانان برای تشکیل خانواده، دولت مکلف است صندوق اندوخته ازدواج جوانان را ایجاد کند. اساسنامه صندوق شامل ماهیت صندوق، منابع مالی، ارکان، شرح وظایف صندوق و نحوه عضویت در آن ظرف سه ماه از تصویب این قانون توسط دولت تهیه و برای تصویب به مجلس شورای اسلامی ارائه می شود.
دولت مکلف است علاوه بر استفاده از منابع بودجه سنواتی پیش بینی شده، از محل «صندوق اندوخته ازدواج جوانان» به مزدوجین نیازمند به اجاره مسکن، حسب تشخیص کمیته سامان ازدواج با توجه به امکانات صندوق، وام ودیعه مسکن پرداخت کند.
با تأکید بر روش های انبوه سازی، کوچک سازی، ارزان سازی و استفاده از روش های نوین ساخت در امر مسکن، دولت مکلف است علاوه بر بهره مندی از تسهیلات متداول و رایج فعلی(انبوه سازی و اجاره به شرط تملیک) از طریق نهادهای عمومی نظیر شهرداری، اوقاف و امور خیریه با بهره گیری از همکاری و امکانات وزارت مسکن و شهرسازی و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و استفاده از زمین های دولتی یا زمین های اهدایی خیران، واحدهای ساختمانی به عنوان «مسکن موقت» احداثکند و آن ها را در اختیار زوج های جوان با اجاره مناسب قرار دهد. مدت استفاده هر زوج متقاضی از این واحدها حداکثر سه سال است.
دولت موظف است طرح جامع آموزش و مشاوره قبل و بعد از ازدواج مشتمل بر برنامه های مشاوره برای همسریابی، تشکیل خانواده، آماده سازی زوج های جوان برای آغاز زندگی مشترک، آشنایی با حقوق خانوادگی و اخلاق همسرداری و آمادگی برای داشتن فرزند را تهیه کند و ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون به مجلس ارائه دهد.
دولت مکلف است متأهلان واجد شرایط را در اولویت دسترسی به فرصت های شغلی، وام اشتغال و وام مسکن قرار دهد.
درهمین حال عضو کمیسیون فرهنگی مجلس، از تعلل در اجرای قانون تسهیل ازدواج جوانان انتقاد کرد و گفت: اگر این قانون اجرا می شد اکنون شاهد افزایش ازدواج های آسان و پایدار بودیم.
لاله افتخاری افزود: ما مکرر پیگیر اجرای این قانون بوده ایم و از آن جا که اجرای آن در هیچ یک از دولت ها طی یک دهه گذشته جدی گرفته نشد، بخش های زیادی از مفاد این قانون را در طرح جمعیت و تعالی خانواده گنجانده ایم که در صورت تصویب نهایی و اجرا، بخش زیادی از موانع ازدواج جوانان برطرف می شود.
وی در پاسخ به این که طرح جمعیت و تعالی خانواده نیز حدود یک سال است در انتظار طرح در صحن علنی است، گفت: بررسی و تصویب این طرح هم در صحن علنی به طول انجامیده است و یکی از دلایل تأخیر به بار مالی طرح بر می گردد که دولت باید آن را بپذیرد.
افتخاری نداشتن اشتغال و بیکاری را از مهم ترین موانع ازدواج جوانان ذکر کرد و گفت: در جلسه ای که با وزیر کار داشتیم در این باره بحثو پیشنهادهایی مطرح شد که بتوانیم بستر اشتغال رابرای قشر جوان فراهم کنیم.
با توجه به اظهارات عضو کمیسیون فرهنگی مبنی بر گنجانده شدن بخش هایی از مفاد قانون تسهیل ازدواج در طرح جمعیت و تعالی خانواده، باید دید آیا این طرح به سرنوشت قانون مذکور دچار می شود یا خیر؟
مهم ترین نکات
قانون تسهیل ازدواج در۱۳ماده درسال۸۴به تصویب مجلس رسید.
این قانون به دلیل نبود عزم جدی برای اجرا ۱۰ سال است که بایگانی شده است.
افتخاری: اگر این قانون اجرا می شد شاهد افزایش ازدواج های آسان و پایدار بودیم.
نداشتن اشتغال و بیکاری از مهم ترین موانع ازدواج جوانان است.