زندگی نامه علامه سید مرتضی عسکری
بنیانگذاردانشکده اصولالدین
علامه سید مرتضی عسکری در سال ۱۲۹۳ شمسی در سامراء در خاندان علم و دانش پرور عریقی متولد شد. پدر بزرگوار ایشان، آیت الله سید محمد حسینی معروف به شیخ الاسلام فرزند آیت الله سید اسماعیل شیخ الاسلام و داماد آیت الله میر محمد شریف عسکری تهرانی معروف به خاتمةالمحدثین بود.
ایشان از ده سالگی به حوزه های علوم دینی پای گذاشت، مقدمات و بخش هایی از سطوح را در همان شهر تحصیل کرد و در سال ۱۳۱۰ شمسی در عصر مرجعیت آیت الله العظمی حائری به حوزه علمیه قم مشرف و ادامه دروس سطوح را در محضر بزرگانی همچون آیت الله شیخ محمدحسین شریعتمدار ساوجی و آیت الله سید شهاب الدین مرعشی در فقه و اصول و لمعه و قوانین و رسایل و مکاسب و بخشی از کفایه را تعلم کرد. وی سپس از آنجا به سامراء بازگشت و ادامه کفایه و فقه اجتهادی و اصول خارج را از اساتید بزرگ آن شهر از جمله آیتالله آقا میرزا حبیب الله اشتهاردی و آیتالله سید محمدرضا شوشتری تحصیل کرد.
ایشان در سن قریب ۲۰ سالگی اولین حرکت اجتماعی خود را با تأسیس مدرسهای کوچک در سامراء شروع کرد و بعدها این کار را در شهر کاظمین(۱۳۶۳ه. ق) با تأسیس مدرسه ابتدایی ادامه داد. این مدارس بعدها به شهرهای بصره، دیوانیه، حله، کاظمین و نعمانیه پای نهاده و در مقاطع مختلف مهدکودک، دبستان و دبیرستان، دخترانه و پسرانه و مراکزی برای تعلیم و تربیت بزرگسالان گسترش یافت و بعدها در سال ۱۳۸۴ه. ق. به تأسیس یک دانشگاه با دو دانشکده علوم اسلامی و ادبیات عربی ادامه یافت. این مجموعه بزرگ و بسیار موثر تا زمانی که ایشان از عراق هجرت کرده و به لبنان و بعد به ایران آمد، برپا بود و در سال ۱۳۸۹ه.
ق. به دست دولت بعثی عراق نابود شد.
یکی دیگر از حرکات اجتماعی بزرگ ایشان، مبارزات سیاسی گستردهای بود که از عصر دولت پادشاهی عراق تا عصر حزب بعثبرای احقاق حقوق شیعیان عراق انجام داد. ایشان در این دوران در راس روحانیان مبارز عراق بود و شهدای بزرگی چون آیتالله سید محمدباقر صدر و سید مهدی حکیم و سید محمدباقر حکیم در شمار این گونه از علما قرار داشتند که ایشان سرانجام با روبرو شدن با خطر اعدام از عراق گریخت.
یکی دیگر از کارهای اجتماعی ایشان تشکیل و تاسیس صندوق خیریه ای بود که با برپا کردن دو درمانگاه و سپس شروع به ایجاد یک بیمارستان بزرگ ادامه یافت و با بیرون آمدن از عراق به سرنوشت نامعلومی گرفتار شد و این مجموعه کاری شبیه به کمیته امداد امام انجام میداد.
از بزرگترین کارهای علامه تحقیقات نوینی است که شهرت ایشان بیشتر مرهون آن است. این تحقیقات کارهای نو و روشهای نوینی در تحقیقات اسلامی پدید آورد و در واقع راه نوینی در تبیین اسلام شیعی و دفاع از آن بود. اولین نمونه از این گونه تحقیقات در سال ۱۳۷۵ه. ق به نام " عبدالله بن سبا و اساطیر اخری " نشر یافت که در عالم اسلام شهرت یافت و تاثیرگذار شد و در مجله الازهر، دو مقاله و نقد در مورد آن نوشته شد. این کتاب تا حدود ۴ جلد ادامه یافت. بعد از ان " خمسون ومئة صحابی مختلق "(یکصد و پنجاه صحابى ساختگى) در سه جلد و " معالم المدرستین " در ۳ جلد و " القران الکریم و روایات مدرستین " در ۳ جلد و سر
انجام محموعه بزرگی از رساله های کوچک به نام بر گستره کتاب و سنت، بخشی از تالیفات ایشان میباشد. این کتابها به زبانهای انگلیسی، فارسی، ترکی و اردو و بخشی از آنها به زبانهای ایتالیائی، روسی و … ترجمه و نشر شده اند.
علامه بیش از سی و پنج سال قبل به ایران آمد و ازهمان ابتدا به ادامه راهی که در عراق آغاز کرده بود، پرداخته، تبلیغ و ترویج و تحقیق و خدمت به محرومان و اقامه جماعت و بعدها تاسیس مراکز علمی همچون دانشکده علوم اسلامی را وجهه همت خویش قرار داد. امروز دانشکده اصول الدین که سالها از تاسیس آن میگذرد، در شهر های قم، دزفول و تهران در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا مشغول و کار پرورش محقق را بر عهده گرفته است.
بحثهای علمی و مناظرات ایشان با دانشمندان مذاهب و ادیان گوناگون جهان، بسیار روشنگرانه و منحصر به فرد است و بسیاری از این مباحثات به صورت کتاب انتشار یافتهاند. علامه عسکری، ریاست دانشکده اصولالدین را که خود بنیانگذار آن بودهاند، بر عهده داشتند.
ایشان در سومین همایش چهرههای ماندگار در مهر ماه سال ۸۲ به عنوان یکی از نخبگان فرهیخته و برجسته علمی فرهنگی معرفی شدند. همچنین بزرگداشت علامه عسکری در سومین اجلاس مجمع جهانی اهل بیت علیهمالسلام در تابستان سال ۱۳۸۲ در تهران برگزار شد.
گزیده فعالیتها و آثار علمی علامه عسکری
الف) تألیفات عربى
۱ مئة و خمسون صحابى مُختلَق(سه جلد)؛ ترجمه فارسی: یکصد و پنجاه صحابى ساختگى.
۲ عبدالله بن سبا و أساطیر أخرى(دو جلد)؛ عنوان ترجمه فارسی: عبدالله بن سبا و دیگر افسانههای تاریخی.
۳ أحادیثامالمومنین عائشه؛ ترجمه فارسی: نقش عایشه در تاریخ اسلام.
۴ معالم المَدرستَین(سه جلد)؛ ترجمه فارسی: ویژگیها و نشانههای دو مکتب.
۵ القرآن الکریم و روایات المدرستین(سه جلد).
۶ عقائد الإسلام من القرآن الکریم(سه جلد)؛ عنوان ترجمه فارسی: عقاید اسلام در قرآن.
۷ قیام الأئمّة بإحیاء الدین(چهارده جلد).
۸ دورالأئمّة فى إحیاء السنّة.
۹ مقدّمة «مرآة العقول فى شرح أخبار آل الرسول»(دو جلد).
۱۰ مقدمه برای کتاب سیری در صحیحین محمدصادق نجمی.
۱۱ مع أبىالفتوح التلیدی فى کتابه: «الأنوار الباهرة».
۱۲ مع الدکتور الوردى فى کتابه: «وعّاظ السلاطین»(جلد اوّل).
۱۳ آراء و أصداء حول عبدالله بن سبا و روایات سیف فی الصحف السعودیه.
۱۴ طبّ الرضا علیه السلام و طبّ الصادق علیه السلام.
۱۵ مصطلحات إسلامیة.
۱۶ مصطلحات قرآنیة.
۱۷ الإحتفال بذکرى الأنبیاء و عباداللّه الصالحین.
۱۸ الصحابی و عدالته.
۱۹ خلفاء المدرستین.
۲۰ من حدیثالنبی صلی الله علیه و آله و سلم: یکون لهذه الأمّة أثنا عشر إماما.
۲۱ على مائدة الکتاب و السنّة(۱۶ جلد):
السجدة على التربة؛ البکاء على المیت؛ زیارة قبور أنبیاء و أئمّة و الصلحاء؛ التوسّل بالنبى صلی الله علیه و آله و سلم و التبرّک بآثاره؛ الصلوات على محمد صلی الله علیه و آله و سلم و آله؛ یکون لهذه الأمّة اثنا عشر قیّما؛ عدالة الصحابة؛ عصمة الأنبیاء؛ البناء على قبور الأنبیاء و الأولیاء؛ الشفاعة؛ البَداء؛ الجبر و التفویض و القضاء و القَدَر؛ صلاة أبى بکر؛ المتعة أو الزواج المؤقّت؛ شیعة اهل البیت علیه السلام و….
۲۲ حدیثالکساء من طُرق الفریقین؛ ترجمه فارسی: حدیثکساء در کتب معتبر مکتب خلفا و مکتب أهل بیت و روایات صلوات بر محمد و آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم.
۲۳ تعلیم الصلاة ۲۴ المصحف فى روایات الفریقین.
۲۵ صفات الله جلّ جلاله فى روایات الفریقین.
۲۶ آیة التطهیر فى مصادر الفریقین.
۲۷ آخرین نماز پیامبر(ترجمه صلاة ابی بکر).
۲۸ در راه وحدت، ترجمه و نگارش: ع. م. سردارنیا، تهران: بنیاد بعثت، ۱۳۶۱.
ب) تألیفات فارسی
ادیان آسمانى و مسأله تحریف.
نقش ائمّه علیه السلام دراحیای دین(چهارده جلد).
بر گستره کتاب و سنّت(۱۶ جلد):
تاریخ حدیثپیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، شیعیان اهل بیت علیه السلام، ازدواج موقّت در اسلام، توسّل به پیامبر خدا، بَداء یا محو و اثبات الهی، صفات خداوند در دو مکتب، شفاعت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم، آیه تطهیر، عصمت انبیا، ایجاد بنا بر قبور انبیا و اولیا، سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در گریه بر میت، سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در زیارت قبور، سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در سجده بر تُربت، سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در صلوات، سنّت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در زیارت انبیا و صُلحا، قرآن در دو مکتب.
***
احمد عابدی، پژوهشگر علوم اسلامی و استاد فلسفه دانشگاه قم و یکی از شاگردان علامه عسگری، در گفتوگو با خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، درباره زندگی مرحوم علامه عسگری گفت: مرحوم علامه عسگری در سال ۱۲۸۴ در ساوه متولد شد. وی تحصیلات مقدماتی حوزوی خود را را تا شرح لمعه در حوزه علمیه قم خدمت استادانی چون امامخمینی(ره) خواند و سپس از قم به نجف رفت و در نجف در درسهای آیتالله حکیم شرکت کرد.
عابدی گفت: علامه عسگری همچنین مناظرات بسیاری در کشورهای مختلف داشت و معمولا در تمامی مناظرات موفق بود و توانست طرف خود را قانع کند. مناظرات علامه عسگری با علمای یهود بسیار معروف است.
وی درباره ویژگی آثار مرحوم علامه عسگری گفت: مهمترین ویژگی آثار ایشان این است که اولا همه آثارشان را از منابع اهل سنت نوشته است و از کتابهای اهل سنت استفاده کرده است وابتکار ایشان هم این است که برای اولین بار برخی از صحابه ساختگی را مطرح کرد یعنی افرادی که اصلا وجود خارجی ندارند و شخصیتهای ساختگیاند. ایشان ثابت کرد که این افراد به اسم صحابه پیامبر مطرح شدهاند و حرفهایی که از زبان ایشان نقل شده است دروغ است. این مهمترین کار ایشان است. علامه عسگری ۱۵۰ نفراز صحابه ساختگی پیامبر را معرفی کرد.
عابدی گفت: آثار قرآنی ایشان نیز بسیار زیاد است. کتاب «القرآن الکریم و روایات المدرستین» از جمله این آثار است. مقصود ایشان از نوشتن این کتاب این است که قرآن در مکتب اهل بیت و در مکتب اهل سنت چگونه معرفی میشود و قرآن را از این دو دیدگاه بررسی میکند و تفاوتهایش را بیان کرده است. این کتاب سه جلد است و فقط در سودان خیلیها را شیعه کرده است.
وی درباره خصوصیات اخلاقی علامه عسگری گفت: از خصوصیات اخلاقی ایشان این است که بسیار متواضع بودند و هرگز به نام و نشان و مال و ثروت وابستگی نداشت، به طوری که شاید هیچکس مثل او پیدا نشود که اعلام کند از هیچ کتابم حقالتالیف نمیگیرم. علامه عسگری برای هیچ کدام از کتابهایش حقالتالیف نگرفت و میگفت هر کسی که دوست دارد میتواند کتابهایم را منتشر کند و از حقوق مادی آن استفاده کند.
نویسنده کتاب «شرح اشارات» در پایان گفت: مرحوم آیتالله العظمی گلپایگانی به علامه عسگری نامهای نوشتند و در آن نامه ذکر کردند که من از شما خواهش میکنم که اسم من را در دانشکده خودتان بنویسید تا روز قیامت جزو خدمتگزاران دانشکده اصول دین محشور شوم.
روحش شاد