بررسی پیشنهاد رئیسجمهور درباره تعطیلی پنجشنبهها
فیتیله، دیگه چه روزی تعطیله؟!
جوان نوشت: اگر کمی به گذشته و مرور خاطرات آن دوران برگردیم، میبینیم که تعطیلی همواره برایمان همراه با دنیایی از شادی بوده است. از روزهای مدرسه گرفته که با نیامدن معلم انگار همه عالم را به ما میدادند و از شوق و شادی سر از پا نمیشناختیم، تا روزهایی که به دلیل برف و یخ زدگی و آلودگی هوا و اجلاس سران کشورهای اسلامی و هزار دلیل دیگر تعطیل میشدیم و به مدرسه نمیرفتیم. سالهای دانشگاه هم ذوق تعطیلی راحتمان نمیگذاشت و هر روز به امید نیامدن استاد و کنسل شدن کلاس به دانشگاه میرفتیم و همیشه به دنبال معجزهای بودیم که باعث تعطیلی شهر شود، چون دانشگاه مانند مدرسه نبود که با
برف و یخبندان تعطیل شود. البته الان سالهاست که دیگر زمستانها آنقدر برف نمیآید که به تعطیلی مدارس بینجامد و گرد و غبار هوا هم دیگر معمولی شده و بچههای مدرسه مدتها باید منتظر بمانند تا فرجی شود و صاعقهای، چیزی بیاید که آنقدر جدید باشد که چند روزی تعطیل شوند. البته از بینالتعطیلین نگذریم که کماکان قدرتش بالاست و تأثیر خود را میگذارد.
لذت ممتد روزهای تعطیل
روزها گذشت ما از دانشگاهها به محیط کار رفتیم و نه تنها لذت تعطیلی در اذهان ما کمرنگ نشد بلکه پر رنگتر هم شد. ما ماندیم و روزهای تمام نشدنی کار و یک روز جمعه که تا به خودت میآیی، صدای اذان مغرب از مسجد محل به گوش میرسد و خبر از اتمام روز تعطیل و دوباره اول هفته و آغاز کار و روز از نو روزی از نو. نه وقت صله رحم و دید و بازدید با فامیل و آشنایان باقی میماند و نه حتی وقت دیدن و یک دل سیر حرف زدن با اهالی خانه. فقط کار و کار و کار. همیشه یک فکر در تمام روزهای کار ذهنت را قلقلک میدهد و شاید بتوان گفت مانند رؤیای دست نیافتنی از خاطرت میگذرد، اینکه چه میشد اگر پنج
شنبهها هم تعطیل بود و دنیا چقدر قشنگتر میشد با این اتفاق!
اغلب کشورها شنبهها و یکشنبهها تعطیل هستند
در میان این بحبوحه زندگی ماشینی و اخباری که مانند نمکی بر زخم، هر روز به گوش میرسد، چندی پیش بود که خبر تعطیلی سراسری پنجشنبهها از سوی رئیسجمهور مطرح شد و مانند نسیمی خنک، روح کارمندان و کارگران را نوازش داد. البته اعتراضات و نظرات مخالف بسیاری هم به این طرح وارد شد ولی کسی در این میان به این فکر نمیکند که در اکثر کشورهای دنیا، دو روز شنبه و یک شنبه تعطیل است و چرا ما پنجشنبهها تعطیل نیستیم و چه میشود اگر ما هم دو روز تعطیلی در هفته داشته باشیم؟
آغاز ماجرا...
ماجرا از اظهارات وزیر آموزش و پرورش مبنی بر تعطیلی مقاطع ابتدایی مدارس در پنجشنبهها شروع شد. خبر حاجی بابایی اظهارنظرهای متفاوتی را در پی داشت؛ معلمان خوشحال از التفات وزیر به حالشان، موافق رویداد بودند، اما والدین به خصوص مادران شاغل که نمیدانستند برای نگهداری فرزندشان در روزهای پنجشنبه چه کار باید کنند و برنامههای کاری و زندگیشان به هم ریخته بود، شروع به مخالفت کردند. پس از اما و اگرهای فراوان بالاخره این طرح در شورایعالی آموزش و پرورش تصویب و به دست رئیسجمهور رسید و از بهار امسال بهطور اختیاری در مدارس به اجرا در آمد و وزیر از اجرای اجباری آن
در سال تحصیلی آینده خبر داد.
دوم از آخر!
مدتی بعد، خبرهایی مبنی بر تعطیلی سایر مقاطع تحصیلی در روزهای پنجشنبه نیز مطرح شد و این اخبار ادامه پیدا کرد تا اینکه رئیسجمهور در تاریخ چهارم مردادماه سالجاری در بیست و هشتمین اجلاس رؤسای آموزش و پرورش سراسر کشور اظهار داشت که تجربه نشان میدهد زمانی که دو تا سه ساعت از ساعات کاری در ماه رمضان کاهش مییابد، بازدهی افراد در ادارات افزایش مییابد. وی همچنین از مأموریت عدهای برای تهیه گزارش از میزان تعطیلات کشورهای دیگر در قیاس با تعطیلات ایران خبر داد. به گفته احمدینژاد، مأموران پس از طی مراحل بررسی تطبیقی تعطیلات در سطح بینالمللی، نتایج را در قالب
گزارش در شورایعالی انقلاب فرهنگی ارائه کردند که براساس آن کمترین میزان تعطیلات در دنیا متعلق به کشوری بود که هماکنون در خلیج عدن قرار دارد و با مشکلات بسیاری روبهرو است و بعد از آن کمترین تعطیلی متعلق به ایران با ۷۵ روز تعطیلی است و سایر کشورها بالای ۱۰۰ روز تعطیلی دارند. به عبارت دیگر ایران در میزان تعطیلات در جهان، رتبه یکی مانده به آخر را دارد. رئیسجمهور در ادامه بررسی خود و برای بهبود وضعیت اقتصادی گفت: انشاءالله پنجشنبهها نیز تعطیل میشود و من معتقدم باید اسم تعطیلی را هم عوض کنیم. به عنوان مثال آن را به عنوان «روز خانواده» نامگذاری کنیم. به باور
وی، باید این نگاه را اصلاح کنیم که تعطیلی بطالت است تا همه افراد بتوانند یک روز در خدمت خانواده باشند.
مگر کار زیاد به ساعات طولانی است؟
رئیسجمهور در جواب منتقدانی که دولت نهم و دهم را به تعطیلی زیاد متهم میکنند، گفت: مگر کار کردن به ساعت طولانی است؟ دستور دین اسلام است که شبانهروز را در سه وقت تقسیم کنید و تنها در یک قسمت برای معاش فعالیت داشته باشید و دو قسمت دیگر برای ساختن انسان است.
دنیای زیباتر با تعطیلی بیشتر
یکی از رهاوردهای تعطیلی پنجشنبههایی که آقای رئیسجمهور وعده آن را دادهاند، رسیدگی بیشتر به خانواده و تحکیم بنیان خانوادگی است. وقتی تنها تعطیلی هفتگی، جمعه باشد، فردی که همه روزهای هفته از صبح تا شب مشغول کار است و شبها نیز خسته به خانه میآید، دیگر چه زمانی برای رسیدگی به خانواده برایش باقی میماند. جمعه هم که به عنوان تنها روز تعطیلی، صرف انجام کارهای عقب مانده هفتگی و رسیدگی به امور شخصی و منزل میشود و توجه به کانون گرم خانواده و تفریح، حلقه گمشده زندگیها. دیگر زمانی برای رفتن به پارک و کوه و سینما و تفریحات باقی نمیماند. روزها در پی هم میآیند
و میروند و روح آدمها خستهتر از روز قبل در انتظار استرسهای جدید فرداست، اما با تعطیلی پنجشنبهها انگار رنگ و بوی زندگی عوض میشود و با دمیدن خون تازه به رگهای زندگی طاقتفرسای روزمره، جامعه جان تازهای مییابد. مردم هم میتوانند در دو روز تعطیلی آخر هفته به مسائلی که در ازدحام روزهای کاری قادر به انجام آن نیستند، بپردازند و شنبهها با روحیه بهتر در محیطهای کاری حضور یابند.
افزایش بازدهی کاری
از سوی دیگر تعطیلی پنج شنبهها باعثمیشود که بازدهی کار در سایر روزهای هفته افزایش یابد. با نگاهی به روزهای پنجشنبه که بهطور معمول کار تا حوالی ظهر ادامه دارد، مشخص شده کارمندان بازدهی چندانی ندارند شاید با تعطیلی این روز بتوان انرژی مضاعفی به شاغلان داد و آنها را برای شروع هفتهای با کار مفید آمادهتر کرد.
افزایش نشاط اجتماعی
نشاط اجتماعی یکی از مؤلفههای اساسی زندگی اجتماعی و از حقوق مردم بر دولتهاست. آمارها نشان میدهد که در کشور ما نشاط اجتماعی از درجه بسیار پایینی برخوردار است و به زبان دیگر ما جامعه شادی نیستیم. یکی دیگر از رهاوردهای تعطیلی پنجشنبهها این است که مردم زمان بیشتری برای فراغت از کار و استرسهای ناشی از آن و رسیدگی به تفریحات دارند. این عامل باعثمیشود با افزایش تعطیلی در سطح کلان اجتماعی شاهد افزایش نشاط و شادی باشیم و شهروندان زمان بیشتری برای پرداختن به استراحت، تفریحات و شادبودن داشته باشند.
اما تنها سه روز برای ارتباط با جهان
با تمام تفاسیر فوق و نگاه مثبت به تعطیل شدن پنجشنبهها باید جوانب دیگر را هم در نظر داشت.
امانالله قرائیمقدم، جامعهشناس و استاد دانشگاه اما در خصوص تعطیلی پنجشنبهها نظر دیگری دارد. وی در گفتوگو با «جوان» در این باره میگوید: اگر جامعهای بخواهد به سمت توسعهیافتگی و اقتصاد پیشرفته حرکت کند، باید میزان کارایی و بازدهی کار را بالا ببرد زیرا افزایش کارایی یک شاخص توسعهیافتگی در هر کشور محسوب میشود. علاوه بر این یکی دیگر از شاخصهای توسعه یافتگی در جوامع، وجود تعطیلات منطقی است. با تعطیلی پنجشنبهها، با توجه به تعطیلی شنبهها و یکشنبهها در سایر کشورها، در طول هفته تنها سه روز امکان ارتباط میان ما و اقتصاد جهانی فرصت باقی میماند
که این موضوع باعثمیشود که جامعه به سمت تنبلی پیش برود و از رشد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی باز بماند. به گفته قرائیمقدم، درست است که در اکثر کشورها شنبه و یکشنبه هر هفته تعطیل است، اما در ایران علاوه بر جمعه ها، ۲۵ روز در سال تعطیلی مناسبتی داریم، به همین خاطر نمیشود پنج شنبهها را به تناسب شنبههای سایر کشورها تعطیل کرد. از سوی دیگر آمارها نشان میدهد که تنها یک ساعت از کار روزانه کارمندان کشور مفید است و بیشتر ساعات کاری نیروی انسانی ما به بطالت میگذرد، حال اگر یک روز دیگر به تعطیلی اضافه کنیم، چقدر بازدهی کاری باقی میماند که جای سؤال دارد؟
تعطیلات غیرمنطقی، سرعتگیر رشد جامعه
قرائیمقدم معتقد است، اگر تعطیلات بیش از میزان منطقی باشد، سرعت حرکت جامعه در مسیر رشد را کاهش میدهد. جامعه ما در حال حرکت به سمت متغیر تند شونده است و طبق نظریه زمانها، حرکت جامعه ایران، حرکتی پاندولی است بدین معنا که بعضی مواقع تند و برخی مواقع کند است ولی در اکثر حالات در وضعیت متوسط به سر میبرد. به گفته وی، افزایش یک روز به تعطیلات هفتگی در کشور، تغییر و تحول وسیعی در جامعه ایجاد میکند و پیش از اجرایی شدن باید مورد بررسی همه جانبه قرار گیرد.
نیروهای ساعتی چه میشوند؟!
مسئله دیگر مطرح در این میان این است که عدهای از افراد بهصورت ساعتی مشغول به کار هستند و تعطیل شدن پنجشنبهها به ضرر آنها تمام میشود. مسئولان امر با تعطیلی پنجشنبهها باید وضعیت کارمندان ساعتی را نیز در نظر داشته باشند و تمهیدی برای رسیدن آنها به حقوق خود بیندیشند.
ادارات دولتی که همیشه پنجشنبهها تعطیل بود!
اظهارات جدید رئیسجمهور درباره تعطیل شدن پنجشنبهها در حالی صورت گرفت که ادارات دولتی تا به حال همواره پنجشنبهها تعطیل بوده است و در این میان شاغلین بخش خصوصی و مشاغل آزاد هستند که پنجشنبهها مجبور به حضور در محلهای کار خود هستند. در این میان ناعادلانه است که دولتیها همواره از تعطیلی دو روز در هفته بهرهمند شوند اما شاغلان خصوصی که غالب افراد شاغل در کشور ما را تشکیل میدهند، نتوانند از تعطیلی پنجشنبهها استفاده کنند. با این حال، باید توجه شود که اگر قرار به تعطیلی پنجشنبههاست باید تمام واحدها در این روز تعطیل شوند و این مختص عدهای خاص نشود و سایرین مجبور
باشند کماکان به کار در روزهای پنجشنبه ادامه دهند.