آقا و خانم دکتر آینده سوگند بخورید که با جسد سلفی نگیرید!
پزشکان آینده خیلی زودتر از رسیدن به مراسم قرائت سوگند در معرض آزمونهای اخلاقی قرار میگیرند، از همان لحظهای که با لبخند، دوربین کوچک تلفن همراهشان را روی چهره خودشان و جسم بیجان روی تخت تشریح نشانه میروند و عکس سلفی می گیرند.
به گزارش افکارنیوز، واکنش معاون آموزشی وزارت بهداشت به انتشار عکسهای سلفی دانشجویان پزشکی با اجساد
«من به آپولون، پزشک آسکلیپوس، هیژیا و پاناکیا سوگند یاد میکنم و تمام خدایان و الههها را گواه میگیریم که در حدود قدرت و بر حسب قضاوت خود مفاد این سوگندنامه و تعهد کتبی را اجرا نمایم… آنچه در حین انجام دادن حرفه خود و حتی خارج از آن درباره زندگی مردم خواهم دید یا خواهم شنید که نباید فاش شود، به هیچ کس نخواهم گفت زیرا این قبیل مطالب را باید به گنجینه اسرار سپرد.» این بخشی از سوگندنامه بقراط است، نخستین متنی که هرگاه صحبت از اخلاق پزشکی میشود نامش در خاطر میآید. این روزها که خبر انتشار عکسهایی از برخی دانشجویان پزشکی با جسدها و ارگانهای سالن تشریح در
شبکههای اجتماعی سروصدا کرده است، مسوولان هم واکنشهای صریحی به این داستان نشان دادهاند.
باقر لاریجانی، معاون آموزشی وزارت بهداشت طی نامهای از روسا و معاونین آموزشی دانشگاههای علوم پزشکی کشور خواست علاوه بر آموزشهایی که در زمینه اخلاق حرفهای و احترام به کرامت انسانی به دانشجویان ارایه میشود مواردی نیز به شکل ویژه به همه اساتید، دستیاران و دانشجویان مقاطع و رشتههای مختلف که با اجساد افراد سرو کار دارند، ابلاغ شود.
یهویی در اتاق تشریح
در عکس، خم شده روی تخت جسد مومیایی شده اتاق تشریح لبخند میزدند، دانشجوهای دیگری هم در عکس بعدی کلههایشان را نزدیک هم گرفته بودند و قلب بدون ضربانی را در دست داشتند؛ موجی از عکسهای سلفی دانشجویان پزشکی با اجساد و بقایای بدن انسان همراه با تیتر «سلفی دانشجویان پزشکی با اجساد» در میان خبرهای داغ سایتها و خبرگزاریها جا گرفت و خشم بسیاری از کاربران را برانگیخت و بعد صدای مسوولان را درآورد.
در پی انتشار عکسهای سلفی در اتاق تشریح با اجساد، رییس سازمان پزشکی قانونی از برخورد شدید انضباطی با این دانشجویان خبر داد. احمد شجاعی گفت: «اگر این اتفاق در پزشکی قانونی افتاده باشد با آنها بهشدت برخورد میشود.» روز گذشته و پس از واکنش پزشکی قانونی، باقر لاریجانی، معاون آموزشی وزارت بهداشت و نایب رییس شورای عالی اخلاق پزشکی هم وارد ماجرا شد و با ارسال نامه به دانشگاههای علوم پزشکی تلاش کرد تا لزوم تاکید بر موازین اخلاقی برای دانشجویان را به مسوولان دانشگاههای علوم پزشکی یادآور شود: «لازم است در نخستین جلسه دروس و کارورزیهای مرتبط به ویژه درس آناتومی،
آسیبشناسی و پزشکی قانونی، ملاحظات اخلاقی و حرفهای آموزش روی جسد انسان توسط اساتید مربوطه یادآوری و تاکید شود.» لاریجانی با تاکید بر احترام و تکریم اجساد توسط اساتید دانشگاهها و نهادینهسازی این امر در بین دانشجویان اطلاعرسانی در این زمینه از طریق نصب تابلوها و راهنماهای مناسب در محل سالنهای تشریح و سایر اماکن مربوطه را ضروری برشمرد و گفت: «لازم است پس از دادن آگاهیها و هشدارهای مناسب، درصورت مشاهده هرگونه تخلف از این استانداردها، تنبیهات مناسب با اینگونه رفتارهای خلاف شؤون دانشگاهی و دانشجویی از طریق ساختارهای مربوطه به ویژه کمیتههای انضباطی
دانشجویان به عمل آید.»
گذر از دبیرستان به دانشگاه با آموزش کدهای اخلاقی
دانشجویانی که با روپوشهای سفید در سالنهای دانشکده پزشکی میچرخند و پایشان به اتاق تشریح باز میشود تا چندی پیش دانشآموزان دبیرستانی بودهاند که به شوق پزشکی دروس عمومی و تخصصی را از بر میکردند تا از سد کنکور بگذرند. حالا با ورود به دانشگاه و پا گذاشتن به حوزه جدی آکادمی شاید کمی زمان لازم داشته باشند تا باید و نبایدها و کدهای اخلاقی را در حوزه علم فرا بگیرند. مدیر گروه آناتومی دانشگاه تهران میگوید که این دانشگاه با برگزاری جلسه «گذر از دبیرستان به دانشگاه» یک سری مسائل اخلاقی را به صورت کلی برای ورودیهای جدید هر سال تشریح میکند و البته در نخستین
جلسه حضور دانشجویان به سالن تشریح هم این نکات به صورت ریزتر متذکر میشوند.
غلامرضا حسنزاده، مدیرگروه آناتومی دانشگاه علوم پزشکی تهران میگوید: «در نخستین جلسهای که دانشجویان وارد سالن تشریح میشوند یک جلسه معرفی برای آنها برگزار میکنیم و کدهای اخلاقی را به آنان آموزش میدهیم. به آنها میگوییم جسد انسان نخستین بیماری است که شما لمس میکنید و باید به بیمار خود احترام بگذارید، باید رازدار باشید و با اعضای بدن درست رفتار کنید. یک دستورالعمل هم بیرون از سالن تشریح نصب شده و در آن دقیقا اشاره شده است که فیلمبرداری و عکاسی ممنوع است.» حسنزاده با ابراز تاسف از اتفاقی که در شبکههای اجتماعی رخ داده، اضافه میکند: «این کار عملی
غیراخلاقی بوده. متاسفانه حالا وسایل عکاسی در قالب گوشی و ابزارهای کوچک همهجا هستند و مورد استفاده قرار میگیرند. ما هم در حال رصد هستیم که اگر چنین کاری در میان دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی دانشگاه تهران رخ داده باشد حتما برخورد انضباطی با آن صورت گیرد.»
دانشجویان پزشکی در مراسم فارغالتحصیلی خود در میان اشک شوق خانوادههایی که حالا فرزندشان خانم و آقای دکتر شده، سوگندنامهای را قرائت میکنند که برداشتی است از همان متن کهن بقراط حکیم: «اکنون که با عنایات و الطاف بیکران الهی دوره دکترای پزشکی را با موفقیت به پایان رساندهام و مسوولیت خدمت به خلق را بر عهده گرفتهام، در پیشگاه قرآن کریم به خداوند قادر متعال که دانای آشکار و نهان است و نامش آرامش دلهای خردمندان و یادش شفای آلام دردمندان، سوگند یاد میکنم که: … در معاینه و معالجه حریم عفاف را رعایت کنم و اسرار بیماران خود را، جز به ضرورت شرعی و قانونی، فاش
نسازم.» سوگندی که مانند لباس یکدست و کلاه منگولهدار فارغالتحصیلی تبدیل شده است به بخشی از مراسم فراغت از سالها تحصیل پزشکی، اما پزشکان آینده خیلی زودتر از رسیدن به مراسم قرائت سوگند در معرض آزمونهای اخلاقی قرار میگیرند، از همان لحظهای که با لبخند، دوربین کوچک تلفن همراهشان را روی چهره خودشان و جسم بیجان روی تخت تشریح نشانه میروند و با «من و جسد همین الان یهویی» لایک جمع میکنند.