اژدها کشی در میدان حر
میدان حر که نام قدیمی آن «باغِ شاه» بود اکنون یکی از میدانهای مرکزی تهران به حساب میآمد. این میدان که در گذشته یکی از محلهای تفریح ناصرالدینشاه و نخستین میدان اسبدوانی تهران محسوب میشود در تقاطع خیابان کارگر با خیابان امام خمینی(ره) قرار دارد.
میدان حر که نام قدیمی آن «باغِ شاه» بود اکنون یکی از میدانهای مرکزی تهران به حساب میآمد. این میدان که در گذشته یکی از محلهای تفریح ناصرالدینشاه و نخستین میدان اسبدوانی تهران محسوب میشود در تقاطع خیابان کارگر با خیابان امام خمینی(ره) قرار دارد.
در واقع روزگاری این میدان در محدوده باغهای نامآور تهران و خارج از شهر قرار داشت و در زمان قاجار گهگاه محل اقامت پادشاهان آن دوره هم بوده است.
در وسط میدان حُر، تندیس گرشاسپ، اثر «غلامرضا رحیمزاده ارژنگ» قرار دارد که مربوط به سال 1339 است و نبرد پیروزمندانه گرشاسپ، از پهلوانان شاهنامه را با اژدها نشان میدهد که به نوعی نماد پیروزی خیر بر شر است. این مجسمه بتنی 5/6متری با نیزه 6متریاش در مجموع 5/12متر ارتفاع دارد.
سال 1361 نام این میدان و پادگان قدیمی آن به «حُر» تغییر کرد و دلیل آن هم این بود که چون این محدوده نظامی بود و بسیاری از نظامیان دوره پهلوی با نزدیک شدن به روزهای پیروزی انقلاب به مردم پیوستند و تعدادی از آنها هم شهید شدند، این میدان و پادگان قدیمی آن به «حُر» تغییر نام داد.
عمو سیفی بستنی فروش قدیمی میدان حر است. اهالی او را تاریخ سیار منطقه می شناسند. او از دوران مسئولیت «موسی مهام» بهعنوان شهردار وقت تهران و تصمیم او برای جابهجایی این مجسمه میگوید: «بعد از ساخت مجسمه میدان باغ شاه، تهران چندین شهردار عوض کرد تا نوبت به مهام رسید. شنیدهام او عقیده داشت که نمادها و تندیسهای شهر باید فضایی متناسب با موضوع خاص خودشان داشته باشند و چندین مجسمه از جمله مجسمه فردوسی را جابهجا کرد تا اینکه نوبت به مجسمه میدان باغشاه رسید. مهام معتقد بود که نبرد گرشاسب با اژدها بر اساس داستان فردوسی در یک دره انجام شده است؛ پس این مجسمه هم باید در چنین فضایی باشد. بنابراین برای ساخت این فضا دست به کار شد. ۶جرثقیل برای جابهجایی مجسمه اطراف میدان قرار گرفت و حتی ۴متر پایینتر از سطح مجسمه هم خاکبرداری شد. موتور همه جرثقیلها سوخت اما دریغ از حتی چند سانتیمتر جابهجایی مجسمه.»
به گفته عمو سیفی تنها تغییر این مجسمه، جنس شیرهای ۴جهت میدان است که در گذشته از جنس مس با زنجیرهای بلند بود اما حدود ۳۰سال قبل بعد از تخریب شیرها جنس آنها تغییر کرد.