تشریح کلمه " مولا " در بیان پیامبر در روز غدیر
حجتالاسلام جعفری نیا ضمن اشاره به اینکه با توجه به نشانههای خطبه غدیر بسیار ساده انگارانه است اگر واژه مولا را دوستی بگیریم، گفت: خطبه غدیر بیان یک مسئله مهم سیاسی از سوی پیامبر(ص) و روشن کردن تکلیف آینده امت اسلام بوده است.
به گزارش مهر،حجت الاسلام یعقوب جعفری نیا مفسر و پژوهشگر قرآن در رابطه با مباحث نهفته در خطبه غدیر گفت: پیغمبر خدا(ص)پس از مراجعت از حج در صحرایی به نام غدیر خم نزدیکی جحفه کاروان را جمع و این خطبه را ایراد کرد.
وی افزود: پیامبر دست حضرت علی(ع) را بالا گرفت و خطبه را قرائت کرد. در این خطبه پیامبر اول به این مسئله پرداخت که آیا من نسبت به شما اولی تر نیستم؟ یعنی از مردم اعتراف گرفت که از نفس آنها هم برایشان عزیزتر است.
جعفری نیا با اشاره به اینکه در این خطبه چند نکته اساسی وجود دارد گفت: پیامبر پس از این اعتراف گرفتن از مردم نسبت به این که چه کسی اولی تر از مردم است، حضرت علی را معرفی کرد و گفت: من کُنْتُ مَوْلاهُ فَهذا عَلی مَوْلاهُ؛ نکته ظریف در این بخش اینجا است که پیامبر(ص) فرمود این علی(فهذا عَلی) مولای اوست نه علی دیگری.
حجت الاسلام جعفری نیا یادآور شد: پیامبر پس از آن به دعا پرداخت و گفت: خداوندا! دوستداران او را دوست دار و دشمنان او را دشمن دار. پشتیبانان او را پشتیبانی کن. یارانش را یاری نما. خودداری کنندگان از یاری اش را به خود رها کن. ناباورانش را از مهرت بران و بر آنان خشم خود را فرود آور؛ این دعا متضمن معانی عمیقی است که پیامبر در حق حضرت علی(ع) فرموده است.
این مفسر قرآن اشاره کرد: ماجرای غدیر، با بیعت مردم با حضرت علی ادامه می یابد. نکته ای که در اینجا مورد بحثاست و در میان اهل سنت هم نقل شده درباره معنای مولا است. اهل سنت می گویند که علی مولای شماست یعنی دوست ما است، ما هم دوستش داریم اما علمای شیعه مولا را به دوستی مطلق نگرفته اند و معنای مولا را " وصی و سرپرست " می دانند.
وی تأکید کرد: اگر برای مولا معنی غیر از وصی درنظر گرفته شود این که پیامبر دستور دهد در آن هوای گرم مردم اجتماع کنند و بگوید علی را دوست داشته باشید امری بی معنا می شود، دوست داشتن علی مسئله ای نبود که آنقدرها مهم باشد تا پیامبر مردم را به خاطر آن جمع کند و به آنهایی که جلوتر رفته اند بگویند بازگردید و این پیام را بشنوید.
این پژوهشگر قرآنی اظهار داشت: با دستوری که پیامبر(ص) برای اجتماع مسلمانان در این منطقه داده مشخص است قصد داشته یک مسئله سیاسی مهم را بیان کند به ویژه این که پیامبر سال آخر عمر خود را سپری می کرد. از این رو ساده لوحی است که تصور کنیم تمام این موارد برای اعلام دوست داشتن علی است.
وی اضافه کرد: با توجه به آیه ۶۷ سوره مائده که خداوند می فرماید: "اى پیغمبر! برسان و تبلیغ کن به مردم آنچه را که از جانب پروردگارت به تو نازل شده است! و اگر نرسانى، رسالت پروردگارت را نرساندهاى! و خداوند تو را از مردم حفظ مىکند، و خداوند گروه کافران را هدایت نمىکند!" سادگی خواهد بود که مولا را به معنای دوستی مطلق بگیریم. این مسئله معادل نبوت بوده است چرا که خداوند می فرماید اگر این پیام را نرسانی پیغمریت را نرسانده ای. کاملا مشخص است که این مسئله بسیار مهم و در ردیف نبوت بوده است.