معضل بیوفایی بهرهبرداران وایمکس
شرق: طبق آمار گروه همانديشي وايمكس (WiMAX Forum) در جهان ۵۸۲ بهرهبردار وايمكس فعاليت ميكنند. در عين حال، بازار جهاني تجهيزات وايمكس به مرز ۶.۹ ميليارد دلار تا سال ۲۰۱۴ صعود خواهد كرد.
براساس گزارش گروه اینفینیتیریسرچ، سرمایهگذاری در طیف فاقد مجوز وایمکس یکی از عوامل کلیدی موثر در این میزان رشد بازار است. در این گزارش سعی شده است ابعاد بازار در سال ۲۰۱۴ و نیز نرخ رشد، گرایشهای کلیدی، محرکهای بازار، چالشهای بازار جهانی، فرصتهای فروشندگان کلیدی و نقاط قوت و ضعف هریک از فروشندگان اصلی بررسی شود.
در نوامبر ۲۰۱۰ گروه هماندیشی وایمکس اعلام کرده که ۵۸۷ شبکه وایمکس در ۱۴۸ کشور در حال بهرهبرداری است، علاوه بر آن ۱۵۰ مجموعه وایمکس در مرحله آزمایشی است.
این آمار نشانی از کوتاه آمدن این فناوری در برابر فناوریLTE ندارد ولی انگار معروفترین و بزرگترین بهرهبرداران وایمکس در برابر فناوری رقیب کوتاه میآیند. چند هفته پیش بود که پکتوان(Packet ۱) یکی از بهرهبرداران وایمکس در مالزی خبر داد که امسال خدمات آزمایشیLTE ارایه خواهد داد و در سال ۲۰۱۲ سامانههای وایمکس خود را به این فناوری ارتقا خواهد داد.
پکت وان در ژانویه خبر داده بود ۲۸۰ هزار مشتری دارد که البته رقم چشمگیری نیست اما در مقایسه با وسعت و جمعیت مالزی قابل اعتناست. نکته مهمتر این است که پکتوان یکی از اندک فراهمآوران خدمات وایمکس است که از این فناوری برای ارایه خدمات فراخباند همراه استفاده میکند، نه کنار زدن خدمات DSL در حوزه مشتریان خانگی و شرکتی همین اندک فراهمآوران هستند که نیروی رانش زیستسامانه وایمکس را فراهم میکنند و تراشههای وایمکس را در دل رایانههای کیفی، کارتهای USB و اندکشماری گوشی هوشمند و رایانههای کیفی کوچک تعبیه میکنند.
همین فراهمآوران هستند که بیشترین سهم در رشد جهانی شمار مشترکان وایمکس را دارند. طبق برآورد گروه هماندیشی وایمکس ۱۳ میلیون کاربر این فناوری بهطور یکنواخت بین کاربران ثابت و سیار تقسیم شده است و چند بهرهبردار بزرگ ارتباطات سیار مثل اسپرینت، کلیروایر، شرکت مخابرات کره، شرکت مخابراتی یوکیوی ژاپن، شرکت یوتای روسیه و همچنین چند شبکه در تایوان و مالزی عامل رشد شمار مشترکان هستند.
مقداری از رشد وایمکس نیز ناشی از مشتی بهرهبرداران بزرگ ارتباطات ثابت مثل اکستل مکزیک و بیاسانال هندوستان است ولی این بهرهبرداران همه به راهاندازی خدمات فراخباند سیار رو آوردهاند. پیشبینی گروه هماندیشی وایمکس این است که رشد آینده این فناوری متکی به همین بهرهبرداران بزرگ خدمات فراخباند سیار است اما همین بهرهبرداران در حال ترک کردن وایمکس و رفتن سراغLTE هستند.
شرکت یوتا نخستین نمونه بود و بسیاری از بزرگترین قهرمانان وایمکس به سراغ LTE رفتهاند یا در حال آزمودن آن هستند. شرکت مخابرات کره از جمله نخستین بهرهبرداران وایمکس است که به آزمودنLTE روآورده است و شرکت معروف دیگر این کشور اسکا تلکوم نیز در پی راهاندازی کامل شبکهLTE است.
اسپرینت بزرگترین هوادار وایمکس نیز میگوید بر سر دو راهی وایمکس و LTE گیر کرده است ولی همگان پیشبینی میکنند به زودی از راهاندازی شبکهLTE خبر بدهد. کلیروایر که به اسپرینت و بسیاری دیگر ظرفیت شبکه وایمکس عرضه میکند، در حال آزمایش پیکربندیهای مختلفLTE است.
ماندگاری در حوزه وایمکس دو دلیل داشته است: جلو بودن در آغاز راه نسبت به LTE و بهینه بودن وایمکس برای طیف غیرزوجی اما این دلایل اکنون از میان رفته است. اکنون LTE به لطف تلاشهای ورایزن و انتیتی دوکومو بسیار زودتر از آنچه پیشبینی میشد به حالت تجاری رسیده است(و همچنین به لطف پا پسکشیدن اهالی وایمکس). اکنون مانع طیف هم از میان رفته است. بهرهبرداران و تنظیمکنندگان مقررات مخابراتی چین نوع TDD از فناوری LTE را پیش کشیدهاند و توجه سایر بهرهبرداران جهان نیز به این نوع از LTE جلب شده است.
ایپلاس آلمان اکنون در حال آزمایش TD - LTEدر باند غیرزوجی نسل سوم است. این نوع جزو پیکربندیهای مورد آزمایش کلیروایر هم هست. حتی لایتاسکویرد هم در پی استفاده از طیف باند L ماهوارهای خود برای این منظور است. تفاوتهای تجاری و راهبردی کلیدی بین بهرهبردار وایمکس و LTE از میان رفته است و فقط فناوری انتخابیشان با هم فرق دارد. وایمکس با معضل لاینحلی روبهرو است. برای رشد فناوری فقط بهرهبردار لازم نیست بلکه بهرهبردار باید مشتریان زیادی هم داشته باشد. برای جذب مشتری هم باید به سراغ خدمات سیار رفت.
مشكل اينجاست كه بهرهبردار وايمكس هر چه سيارتر كه شود زيستسامانه LTE هم براي آن جذابتر ميشود. زيرا بسيار بزرگتر و شكليافتهتر است. بهرهبردار وايمكس ثابت فقط به دروازههاي مدم نياز دارد كه تمام سازندگان زيرساخت وايمكس ميتوانند عرضه كنند اما بهرهبردار وايمكس سيار به گوشي هوشمند، رايانههاي كيفي كوچك و مسيريابهاي واي-فاي نياز دارد و باگذار شمار بيشتري از بهرهبردارن به سويLTE، تامين اين افزارهها براي زيستسامانه وايمكس به گونهاي فزاينده دشوارتر ميشود. در نتيجه LTE جذابتر ميشود زيرا بهرهبرداران بزرگ وايمكس ثابت مثل اكستل و بياسانال در نهايت به سراغ
خدمات سيار ميروند. وقتي هم كه اين بهرهبرداران خدمات سيار تجاري را به راه انداخته باشند، زيست سامانه وايمكس سيار وجود ندارد كه پشتيبان آنها باشد.