یلدا، زمانی برای فراموشی اندوه غیبت خورشید
یک استاد دانشگاه با بیان اینکه شب یلدا از گذشته مورد توجه ایرانیان بوده است، گفت: در گذشته خانوادهها در این شب با برگزاری مهمانی و دور هم نشستن اقوام، خود را سرگرم میکردند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی، روحیهی آنها را تضعیف نکند.
دکتر ابراهيم اندرخورا در گفتوگو با ايسنا در مازندران، بيان كرد: شب يلدا بايد فرصتي شود تا با انجام اين سنت ديرين، قلبها به هم نزديکتر شود و عواطف و احساسات در بالاترين سطح انتقال قرار گيرد.
او ادامه داد: خوردن انواع میوهها، تنقلات و حلواها با تمرکز بر روحیهی همدلی و همزمانی بین افراد خانواده از جمله آداب مرسوم در شب یلداست که در شکلهای مختلف و به شیوههای تقریبا یکشکل در استانهای کشور انجام میشود.
این استاد دانشگاه اظهار کرد: در چند دههی گذشته شیوهی زندگی در مازندران از جمله وجود سیستم گرمایشی فسیلی و استفاده از ذغال در زیر کرسیهای بزرگ تا حد امکان فاصله بین افراد را کاهش داده و عامل اصلی ایجاد وحدت و محبت بیشتر بین افراد فامیل بود.
اندرخورا با بیان اینکه شعرخوانی، بخصوص غزلیات حافظ، خاطرهگویی بزرگان مجلس، امیریخوانی، کتولی و آهنگهای اصیل و با ریشهی مازندرانی از دیگر سنتهای شب یلداست، گفت: تمام سنتها با هدف ایجاد زمینهی مناسب برای شکلگیری اوقات فراغت هدفمند و روحیهبخش در این شب طولانی انجام میشد.
وی اظهار کرد: تقویت روحیهی دوستی، محبت و تحکیم عشق بین افراد بهعنوان سنت دیرینه در شب یلدا مورد توجه خانوادههاست که در سطح کلان، پیام نوعدوستی، برابری و عدالت را برای جامعه به ارمغان میآورد.
او با اشاره به اینکه روز اول دیماه در فرهنگ ایرانی روز برابری، عدالت و مساوات بوده است، گفت: مردم در قدیم تلاش میکردند در این روز، گناهی مرتکب نشوند و به حقوق هم احترام بگذارند.
این استاد دانشگاه با اشاره به توصیهها و تأکیدهای مذهب تشیع و آموزههای دینی ریشهدار و الگوگرفته از ائمه معصوم(ع) در رعایت حقوق دیگران، بویژه خانواده، افزود: در شب طولانی یلدا باید فرصت را غنیمت شمرد و با توکل به ذات احدیت، گذشته را فراموش کرد و دیگران را بهخاطر خطاهایی که انجام دادهاند بخشید.
اندرخورا با تأکید بر اینکه دوستی، محبت و عشق را باید سرمشق قرار دهیم، افزود: باید با هم و برای هم زندگی کنیم و از نعمتهای خدادادی لذت ببریم. در این شب طولانی باید کینهها و دشمنیها را فراموش و دلتنگیها و شکوههای خود را به دوستی و مودت تبدیل کرد.
سمیه صمدی کارشناس و مشاور علوم تغذیه و رژیم درمانی نیز به خبرنگار ایسنا در مازندران گفت: هر کدام از اقوام ایرانی بلندای شب یلدا را با آیین، سنن و غذاهای سنتی خاص خود جشن میگیرند. دورهمنشینی شب یلدا بهانهای میشود تا آجیل خاص شب یلدا نیز در سفرهها حضور یابد.
او با بیان اینکه آجیل در هرم مواد غذایی از جمله پرکالریترین گروهها بهشمار میرود، اظهار کرد: در خوردن آجیل باید اعتدال و میانهروی رعایت شود و کالری حاصل از آن در برنامهی غذایی روزانه محاسبه شود. آجیل شب یلدا باید از نوع آجیل شیرین و خام انتخاب شود که خام بودن آن بر ارزش غذایی آن میافزاید.
صمدی ادامه داد: خوردن پسته بهدلیل داشتن آهن و فولات، بادام درختی بهدلیل کلسیم، گردو بهخاطر اسیدهای چرب غیراشباع، فندوق برای فراوانی پروتیین و انجیر و کشمش بهدلیل ملین بودن توصیه میشود.
این مشاور علوم تغذیه و رژیم درمانی بیان کرد: بهترین توصیه برای شب یلدا این است که مخلوطی از انواع آجیلها درست و از این مخلوط میل شود تا از تمام این مواد بیشترین بهره برده شود.
صمدی دربارهی میزان استفاده از آجیل در شب یلدا به خبرنگار ایسنا گفت: توصیهی مصرف روزانهی آجیل به اندازهی دو واحد در طول روز، معادل ۳۰ گرم است. در شب یلدا نیز این توصیه باید جدی گرفته و از زیادهروی در مصرف آجیل پرهیز شود.
وی ادامه داد: تا حد امکان کالری حاصل از آجیل را باید با انرژی شام جایگزین کرد و شام را سبکتر خورد تا کالری دریافتی به نوعی کاهش یابد.
او دربارهی بهترین زمان خوردن آجیل، اظهار کرد: با توجه به اینکه آجیل از مواد غذایی دیرهضم است، بنابراین در روزهای عادی توصیه میشود که بهعنوان میانوعده بعدازظهر از آن استفاده شود و از خوردن آجیل پس از شام یا پیش از خواب پرهیز شود. در شب یلدا توصیه میشود که آجیل در ساعت اولیهی شب خورده شود تا افراد دچار احساس سنگینی نشوند.
وی با بیان اینکه آجیل و خشکبار قابلیت آلودگی با قارچ افلاتوکسین را دارند، افزود: واحدهای صنعتی با توجه به وجود پروانههای بهداشتی ملزم به اندازهگیری این قارچ در محصولاتشان هستند.
اين کارشناس علوم تغذيه و رژيم درماني دربارهي مزيت آجيلهاي بستهبنديشده، بيان کرد: در آجيل فلهيي احتمال آلودگي وجود دارد. بنابراين توصيه ميشود آجيل با بستهبنديهاي بهداشتي تهيه شود و از خريدن آجيلهاي رنگي نيز بهدليل استفاده از رنگهاي مصنوعي پرهيز شود.