حل معمای سفتی DNA توسط شیمیدانان
شیمیدانان محاسباتی بر این باورند که یکی از معماهای مربوط به سفتی DNA را کشف کردهاند؛ کشفی که نشان میدهد چه مقدار از سفتی مولکول DNA به نیروهای الکتروستاتیک و چه میزان از آن به ساختار فیزیکی مولکول مربوط است.
به گزارش ايسنا، DNA دو رشتهاي يکي از سفتترين مولکولهاي طبيعي است. انعطافپذيري اين مولکول همواره مورد سوال زيستشناسان بوده است، زيرا اين ساختار بسيار بلند، بايد پيچ خورده و فشرده شود تا درون هسته سلول جاي بگيرد.
«گارگین پاپویان» از دانشگاه کالیفرنیای شمالی که رهبری این کار را بر عهده داشته است، میگوید: فشردهسازی DNA در حوزههایی همچون ویروسشناسی که در آن DNA باید درون پوسته ویروس جای بگیرد و یا ژندرمانی که مستلزم یافتن راههایی برای بستهبندی و رسانش DNA است، از اهمیت بالایی برخوردار است.
دو عامل مهم مسؤول سفتی مولکول DNA هستند. از نظر مکانیکی جفتباز سازنده مولکول DNA چنان به هم فشرده شده هستند که موجب ایجاد سفتی در ساختار این مولکول میشوند. از طرف دیگر، مولکول DNA به دلیل وجود گروههای فسفات، دارای بار منفی در سرتاسر خود است. نیروی دافعه الکتروستاتیک که میان این بخشهای دارای بار منفی وجود دارد، از تا خوردن مولکول و نزدیک شدن بخشهای مختلف آن به یکدیگر جلوگیری میکند. میزان نقش هر یک از این دو عامل در سفتی مولکول DNA همواره مورد بحثبوده است.
محققان برای حل این مشکل یک شبیهسازی اتمی با تفکیکپذیری بالا از مولکول DNA تولید کردند. «پاپویان» میگوید: «هر یک از اتمهای این مولکول و محیط اطراف آنها را شبیهسازی کرده و با استفاده از شبیهساز دینامیک مولکولی چگونگی وول خوردن DNA را مطالعه کردیم. سپس پروتونه و خنثی شدن گروههای فسفات را شبیهسازی کرده و دوباره نحوه پیچ خوردن مولکول را مشاهده کردیم.
این پژوهشگران مشاهده کردند که مولکول خنثی شده بسیار انعطافپذیرتر از مولکول باردار است. همین آزمایش با استفاده از مدل دانه درشتتر DNA نیز که قبلاً کارایی آن در شبیهسازی ویژگیهای مهم DNA اثبات شده بود، تکرار شد. در این حالت تنها امکان شبیهسازی خنثیسازی تدریجی مولکول وجود دارد که با استفاده از این فرایند، افزایش انعطافپذیری مشاهده شد.
«پاپویان» میگوید: این مطالعات محاسباتی نشان میدهند که نقش نیروهای الکتروستاتیکی و نیروهای غیرالکتروستاتیکی در سفتی DNA کم و بیش یکسان است.
جزئيات اين کار در Journal of American Chemical Society منتشر شده است.