بانک اسلامی ویژه طلاب تأسیس شود
عضو شورای فقهی بورس کالا و اوراق کشور بر تشکیل بانک اسلامی ویژه طلاب با محوریت حوزه علمیه تأکید کرد.
سید عباس موسویان قبل از ظهر جمعه در نشست علمی انجمن اقتصاد اسلامی با موضوع الگوی پیشنهادی بانک اسلامی که در سالن اجتماعات انجمنهای علمی حوزه برگزار شد با اشاره به اینکه بانکهای سراسر کشور عمومی هستند و در تمام عرصهها فعالیت میکنند، بیان داشت: به تناسب ویژگی، خصوصیات و حساسیت که در قشر طلاب و در حوزه علمیه وجود دارد باید بتوانیم بانکی تخصصی اسلامی با محوریت حوزه علمیه برای طلاب و روحانیون کشور راهاندازی کنیم.
به گزارش مهر، وی با اشاره به اینکه بانک جایگاه ویژهای در فعالیت روزمره مردم دارد و مردم هر روز با بانکها ارتباط دارند، افزود: به جهت حساسیت خاص بانک و سابقه نامطلوب بانکها به جهت احتمال آمیخته شدن با ربا، حساسیتی در حوزه در تعامل با بانکها وجود دارد که به هر دلیلی اعتماد و اطمینان بین طلاب و بانکها وجود ندارد.
موسویان اظهار داشت: برای اعتماد و اطمینان بیشتر، باید بانک اسلامی به محوریت حوزه و مدیریت حوزه علمیه راه اندازی شود و همچنین باید به عنوان الگو، ایده و نظریه اسلامی اجرایی شود.
بانکدارای اسلامی به شکل صحیح اجرا نشده است
عضو هیئت علمی پژوهشگاههای فرهنگ و اندیشه اسلامی بیان داشت: در طول ۵۰ سال گذشته اندیشمندان این ایده و نظریه را پخته تر و تبدیل به بانک اسلامی کردند که تاکنون ۲۶ سال از راه اندازی قانون بانک اسلامی بدون ربا در کشور میگذرد.
عضو شورای فقهی بورس کالا و اوراق کشور گفت: عدم اعتقاد برخی مسئولان نظام بانکی، عدم اهتمام و آگاهی آنها و عدم اطلاع رسانی دقیقتر به مشتریان باعثشده بانکدارای اسلامی به شکل صحیح اجرا نشود.
وی افزود: اگر بتوانیم این ایده و نظر را به طور صحیح اجرایی و بتدریج آسیب شناسی و پختهتر کنیم و به جامعه اقتصادی کشور عرضه کنیم ثمره زیادی در بر خواهد داشت و اگر چنین بانکی توسط افراد معتقد عملیاتی شود به طور قطع نتیجه بهتری از بانکهای دو رگه و متعارف جواب خواهد داد.
عضو شورای فقهی بورس کالا و اوراق کشور در خصوص ویژگی راه اندازی بانک اسلامی با چنین ویژگیهایی که فعلاً در حد یک ایده و نظریه دنبال میشود بیان داشت: این بانک اختصاص به طلاب و روحانیون دارد که حساسیت بیشتری نسبت به افراد جامعه و جنبههای شرعی دارند و مشتریان این بانک خانواده بزرگ روحانیون خواهد بود.
وی ادامه داد: به جهت تمرکز روحانیت در شهرهای خاص تعداد شعبات این بانک اندک خواهد بود و قرض الحسنه نیز در راستای تکامل این بانک ایجاد میشود و پررنگ تر از گذشته مورد توجه قرار خواهد گرفت و نوع خدمات بانک متناسب با نیازهای مشتریان مختص به خودش خواهد بود.
موسویان در خصوص عملیات اجرایی بانک اسلامی که به دو بخش غیرانتفاعی و انتفاعی تقسیم میشود، افزود: بخش غیرانتفاعی خود به دو بخش تجهیز منابع پولی و اعطای تسهیلات تقسیم میشود و همچنین بخش انتفاعی نیز دارای چهار بخش تجهیز منابع پولی، اعطای تسهیلات، سرمایهگذاری مستقیم روی اوراق بهادار و خدمات بانکی است.
توجیه ربا از باب ضرورت و مصلحت معنی ندارد
عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در خصوص پیش فرضهای عام الگوی بانک اسلامی بیان داشت: از دیدگاه اسلام ربا حرام و ممنوع است و قابل استفاده در الگوی پیشنهادی نمیباشد و تفاسیر جدید از ربا که از سوی برخی اندیشمندان ارائه میشود که میتوان به اختصاص ربا به نرخ بهرههای فاحش، اختصاص ربا به بهره قرضهای مصرفی و تفاوت ماهوی ربا و بهره قراردادی اشاره کرد که همگی ناصحیح است.
وی اظهار داشت: با وجود معاملات مجاز و مشروع که جوابگوی نیاز بشر در تمام زمینهها از جمله اداره بانکهاست توجیه ربا از باب ضرورت و مصلحت معنی ندارد و باطل است.
موسویان گفت: مطالعه کارشناسی عملکرد ۲۰ ساله بانکداری بدون ربا ایران نشان میدهد قانون، آیین نامهها و دستورالعملهای اجرایی چه در بخش تجهیز منابع سپردهها و چه در بخش تخصیص منابع اعطای تسهیلات اشکلاتی دارند که به اصلاح و ترمیم دارند.
شایان ذکر است نشست علمی انجمن اقتصاد اسلامی با موضوع الگوی پیشنهادی بانک اسلامی با نقد و بررسی محمد نقی نظرور ، عضو هئیت علمی دانشگاه مفید، محمد کاظم رجایی رئیس انجمن و عضو هئیت علمی موسسه امام خمینی(ره) و محمد جواد محقق عضو هئیت علمی موسسه علوم انسانی همراه بود.