ارزیابی عملکرد و فرآیند خصوصی سازی در ایران
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی از طریق مصاحبه با چند تن از نمایندگان مجلس و صاحبنظران اقتصادی، عملکرد و فرآیند خصوصی سازی در ایران را مورد ارزیابی قرار داد.
دفتر مطالعات اقتصادي اين مركز ضمن درج مصاحبههاي آقايان الياس نادران، شاپور محمدي، غلامرضا حيدري كرد زنگنه، علي صالحآبادي و حسين عبده تبريزي تصريح كرد كه فرآيند كنوني خصوصيسازي كه با هدف افزايش كارآيي در كل اقتصاد و تسريع در روند توسعه اقتصادي طراحي و اجرا شده است، در صورتي كه همچنان با حضور پررنگ و حداكثري شركتهاي شبه دولتي و عدم حضور جدي بخش خصوصي در خريد سهام شركتهاي دولتي تداوم يابد؛ نميتواند به اهداف اصلي خود يعني افزايش كارآيي و تسريع توسعه اقتصادي منتهي شود و علت اصلي اين امر نيز متأثر بودن مديريت شركتهاي شبهدولتي از دولت و حاكميت است. به عبارت
ديگر جريان غالب مديريتي در شركتهاي شبهدولتي، همان مديريت دولتي است كه نميتوان افزايش كارآيي اقتصادي و عملكردي را از آن انتظار داشت. از طرف ديگر توقف كامل فرآيند كنوني خصوصيسازي مطلوب تلقي نميشود.
به گزارش افکار نیوز به نقل از مرکز پژوهشهای مجلس، بنابراین آنچه میتوان از نظرات کارشناسان و صاحبنظران مذکور نتیجه گرفت، این است که فرآیند خصوصی سازی باید ادامه یابد ولی نباید در اجرای آن تسریع شود، بلکه باید نرخ واگذاریها تا حدودی کند شود.
از طرف دیگر نهادها و سازمانهای مرتبط با فرآیند مذکور از جمله سازمان خصوصیسازی، سازمان بورس اوراق بهادار و وزارت امور اقتصادی و دارایی کشور میبایست تلاش حداکثری خود را معطوف به افزایش انگیزه و توان بخش خصوصی برای مشارکت فعال در فرآیند خصوصیسازی و خرید سهام شرکتهای دولتی واگذار شده کنند تا حضور بخش خصوصی واقعی در کوتاهترین زمان افزایش یابد.
از اقدامات لازم برای افزایش انگیزه بخش خصوصی برای مشارکت در فرآیند خصوصیسازی نیز میتوان به ثبات قوانین ناظر برای فعالیت شرکتهای واگذار شده تحت مالکیت بخش خصوصی، افزایش شفافیت و رقابتی شدن واگذاری شرکتهای دولتی، ایجاد تسهیلات بانکی لازم برای بخش خصوصی فعال، ممانعت از دخالت دولت در مدیریت شرکتهای واگذار شده، ممانعت از فعالیت دولتی در حوزههای اقتصادی که شرکتهای دولتی مرتبط با آن حوزه واگذار شدهاند، کنترل و کاهش حضور شرکتهای شبه دولتی در خرید سهام شرکتهای دولتی و… نام برد.
اقدامات مذكور طبق نظر كارشناسان و صاحبنظران حوزه خصوصيسازي و بازار سرمايه ميتواند در پررنگتر كردن حضور بخش خصوصي در خريد سهام شركتهاي دولتي مؤثر باشد.