واقعیت بازار طلا و ارز را قبول کنید
محمود بهمنی امروز بار دیگر در سخنانی از سیاستهای دولت و بانک مرکزی در راستای مهار بازار سکه و ارز دفاع کرده است. وی با اشاره به خواست دشمنان غربی عنوان کرده که این قیمتها در بازار کاذب است و قیمت طلا را اونس جهانی تعیین میکند.
به گزارش افکارنیوزبه نقل از تابناک، صحبت در خصوص بازار سکه و ارز و نوسانات آن دیگر تقریبا تبدیل به یک موضوع پیش پا افتاده شده است. از یک سو واقعیت بازار نشان از آن دارد که فضای منطقی به هیچ عنوان بر این بازار حکم فرما نیست و از سویی دولت همچنان بر موفقیت سیاستهای خود در این امر پا فشاری میکند.
البته نگاهی به سخنان مسئولین دولتی نشان میدهد که تا همین جا نیز دولت از مواضع خود بسیار کوتاه آمده است و علیرغم آنکه تا چندی پیش سخن از عدم تاثیر سیاست و مسائل خارجی بر بازار سکه و ارز میکرد، اکنون دیگر منکر این امر نمیشود.
امروز محمود بهمنی با بیان این که سیاستهای دولت برای کنترل بازار ارز و سکه و طلا همچنان ادامه دارد، اظهار داشت: در سال گذشته اگر بحثعلمی، اقتصادی و کارشناسی وجود داشت، به طور غیر واقعی شاهد افزایش کاذب قیمت ارز و سکه و حتی طلا نبودیم. چطور می شود که قیمت طلا در دنیا پایین بیاید و در ایران بالا برود!
وی افزود: باید درون کشور و جامعه ما این مسئله روشن شود که غربی ها همین را می خواهند که بگویند تحریمها بر ضد ایران تاثیر گذاشته است. اما باید بدانیم این قیمتها کاذب است و قیمت واقعی طلا و ارز این نیست. قیمت طلا در تمام دنیا مشخص است؛ به اندازه وزن در همه جای دنیا طلا خرید و فروش می شود و قیمت واقعی آن مطابق اونس جهانی است.
بهمنی در ادامه تاکید کرد: سیاستهای ما برای کاهش قیمتها که در چند ماه گذشته اعمال شد، به خوبی جواب داد و این سیاستها برای کنترل قیمتها همچنان ادامه خواهد داشت.
یک کلام حرف حساب!
اشاره محمود بهمنی به اینکه " چطور می شود که قیمت طلا در دنیا پایین بیاید و در ایران بالا برود " جای تشکر دارد. تا همین اندازه که مسئولان به غیر منطقی بودن بازار سکه و ارز در داخل کشور اذعان میکنند بسیار قابل توجه و " مسئولانه " است.
اما بهتر است کمی این جمله آقای بهمنی را زیر ذره بین برده و بیشتر در خصوص بی منطقی بازار سکه و ارز در داخل صحبت کنیم!
اصولا بر اساس منطق اقتصادی قیمت جهانی هر اونس طلا تابعی از قوت و ضعف قیمت دلار است. تقریبا هر شخصی که بازار دلار و طلا را دنبال کرده باشد، به راحتی رابطه و وابستگی شدید و در جهت معکوس دلار و طلا را درک خواهد کرد. هرچند رابطه عکس دلار وطلا طی مدت زمانی بلند مشخص میشود. این امر در خصوص قیمت طلا و ریال هم صادق است.
دلیل این امر که ارزش دلار و طلا در جهت عکس حرکت میکند به این دلیل است که طلا نیز یک ارز تلقی میشود. بنابر این تابعی از رابطه دلار با سایر ارزها است. به عبارتی ارزش طلا تابعی از قدرت دلار در مقابل سایر ارزها(از جمله خود طلا) است. در نتیجه زمانی که دلار ضعیف شود، قیمت طلا بالا خواهد رفت، وبالعکس.
با زبانی ساده تر، اگر یک واحد طلا معادل ۱ دلار در نظر گرفته شود، چنانچه قدرت دلار به میزان یک دهم تضعیف شود، قیمت طلا معادل یک دهم افزایش خواهد داشت. بر این اساس طلا معادل ۱.۱ دلار خواهد بود. البته این رابطه به این دقت نیست و درصد تغییرات ممکن است بسیار متفاوت باشد.
این امر در طول چندین سال به اثبات رسیده است. البته زمانهایی نیز وجود داشته که این رابطه به هم خورده که نمونه آن ماه مه تا نوامبر ۲۰۰۵ بوده است. البته این مدت بسیار کوتاه بوده و در نهایت رابطه اصلی مجددا برقرار شده.
با این مقدمه بازگردیم به سخنان محمود بهمنی. چطور میشود که قیمت طلا در بازار جهانی در حال سقوط باشد و در ایران در حال افزایش؟ درحالی که قیمت طلا در ایران بایستی معادل قیمت جهانی آن باشد نه بیش از آن.
درجایی که بهای جهانی طلا در حال سقوط است، یعنی دلار درحال قوت گرفتن است. بنابر این، ارزش ریال(وسایر ارزها) نیز در برابر دلار درحال سقوط است. درواقع محمود بهمنی یک نکته را درنظر نگرفته. سوال باید اینگونه مطرح شود: چطور ارزش دلار و طلا در بازار ایران با هم افزایش میابد؟ درحالی که این دو رابطه عکس دارند. اگر دلار گران شده پس طلا بایستی ارزان شود و اگر طلا گران شده یعنی دلار ضعیف شده. پس چرا اینگونه نیست؟
این امر واقعا تعجب برانگیز است. البته دلیل آن کاملا مشخص است. بازار طلا و ارز در ایران تابعی از منطق اقتصادی و سیاستهای اقتصادی دولت نیست، بلکه وابسته به اتفاقات سیاسی در داخل و خارج کشور است. مسلما خود محمود بهمنی نیز از این امر اطلاع کافی دارد آنجا که میگوید: این قیمتها کاذب است و قیمت واقعی طلا و ارز این نیست. ضمن آنکه سقوط شدید ارزش ریال نیز نباید فراموش شود.
تعجب ما از این است که در همین حال، و با اذعان به این امر، محمود بهمنی اظهار میکند که: سیاستهای ما برای کاهش قیمتها که در چند ماه گذشته اعمال شد، به خوبی جواب داد و این سیاستها برای کنترل قیمتها همچنان ادامه خواهد داشت.
رصد چند روز اخیر قیمتها در بازار طلا وارز شاهد خوبی برای این ادعای آقای بهمنی است. قیمت دلار امروز به ۱۸۲۱ تومان رسیده و سکه تما بهار طرح قدیم به ۶۹۲ هزار تومان! امروز ۳۱ خرداد ماه ۱۳۹۱، یک روز بعد از مذاکرات ایران و۵ + ۱ است.
سوال اصلی اینجا است که اگر دولت اذعان دارد که قیمت ها واقعی نیست و کاذب است، و اگر روند بازار خلاف ادعاهای محمود بهمنی است، چطور میتوان از موفقیت سیاستهای دولت برای کنترل این بازار سخن گفت؟
به نظر میرسد که محمود بهمنی و دولت باید یکبار و برای همیشه این واقعیت را قبول کنند که بازار ارز و طلا از دست ایشان خارج است. تنها در این صورت و با پذیرش مشکل اصلی است که میتوان برای آینده برنامه ریزی و اقدام کرد. تا جایی که دولت قبول نمیکند که بازار درحال، حاضر تابعی از سیاستهای اقتصادی و پولی و مالی نیست، نمیتوان هیچ امیدی به حل این معضل داشت. به عبارتی دولت در بازار ارز و طلا سیبل اشتباه را هدف گرفته است و در یک سطح عقب تر سیاست گذاری میکند.