پرداخت زیان فرودگاه ها با پول نفت
پولی که برای ساخت ۵۱ فرودگاه زیانده حرام شد!
حاصل ۲۰ سال سیاست گذاری در کشور آنهم نه توسط یک فرد بلکه توسط سه رئیس جمهور در ۶ دوره ریاست جمهوری ساخت و تجهیز ۵۴ فرودگاه است که از این بین ۵۱ فرودگاه آن زیان ده است.
وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه ۵۴ فرودگاه دولتی در کشور وجود دارد، گفت: تنها ۳ فرودگاه امام خمینی، مهرآباد و هاشمی نژاد مشهد برای ما سود دهی دارد و باقی فرودگاه ها زیان ده هستند.
مسجد سلیمان اولین شهر خاورمیانه بود که فرود هواپیما در آن انجام شد و از آن پس ساخت فرودگاه در شهر های صنعتی و نفتی ایران کلید خورد. در سالهای پیش از انقلاب تنها برخی از مناطق ایران مانند تبریز، انزلی، ابوموسی، تهران، کیش، بندرعباس و مناطقی از این دست دارای فرودگاه بودند اما پس از انقلاب به خصوص در دوره سازندگی، گلنک ساخت فرودگاه در هر منطقه ای به زمین نشست.
به گزارش افکار نیوز، فرودگاه های زیادی در ایران ساخته شد اما حاصل این همه فرودگاه آسایش و رفاه مردم نبود، سرمایه هایی که از درآمد نفتی و از سهم مردم هزینه شد تا این فرودگاه ها ساخته شود نتوانست خدمات خاصی را به مردم ارایه کند و بالا بودن هزینه استفاده از خطوط هوایی سبب شد تا سرمایه های ملی تنها برای اقشار مرفه قابل استفاده باشد.
براساس آخرین آمار اعلام شده فرودگاههای شاهرود، سمنان، جیرفت، جهرم، فسا، گناباد، داراب و کلاله در استان گلستان به طور کامل تعطیل شده یا متروکه هستند و فرودگاه همدان نیز به دلیل تطویل باند در حال حاضر فعالیت ندارد. این در حالی است که برای ساخت هر فرودگاه حداقل هزینه ۵۰ میلیارد تومانی به دولت تحمیل می شود.
مدیر فرودگاه بندر لنگه چندی پیش به یکی از خبرگزاری های داخلی گفت: درآمد ماهانه این فرودگاه از هزینه یک روز آن هم کمتر است.
درباره فرودگاه امام خمینی(ره) همین بس که کارشناسان ژاپنی در سال ۶۲ پیش بینی کرده بودند که در مدت ۲ سال و با هزینه ۲۴۰ میلیون دلار این فرودگاه به بهره برداری می رسد اما با گذشت بیش از ۳۵ سال و صرف ۳۰۰ میلیارد تومان هزینه فاز اول آن افتتاح شد.
چرا فرودگاه های ایران زیانده هستند؟
به گزارش افکار نیوز، برای زیان ده بودن فرودگاه های ایران ۳ دلیل می توان برشمرد، اول اینکه مکانهایی که در آنها فرودگاه ایجاد شده نیازی به این خطوط پر هزینه ندارد، به عنوان مثال در شهرهای مرکزی که فاصله آنها از سایر شهر ها کمتر از چند ساعت است چه لزومی دارد که فرد از هواپیما استفاده کند؟
برای نمونه فرودگاه شهرکرد در هفته یک یا ۲ پرواز دارد در حالی که برای ساخت آن ۳ دولت وعده دادند و اکنون که به بهره برداری رسیده کاریی ندارد. فاصله این شهر از اصفهان یک ساعت است و افرادی که نیاز به فرودگاه داشته باشند می توانند با یک ساعت استفاده از خودرو به اولین فرودگاه برسند، مدت زمانی که در ترافیک تهران برای رسیده به فرودگاه صرف می شود.
پس این میزان هزینه در این شهر به چه دلیل بوده است؟ در یاسوج نیز همین وضعیت حاکم است، فرودگاه لارستان نیز وضعیت مشابه دارد، کیش و قشم از بندر عباس با لنج یک ساعت فاصله دارند و بسیاری از فرودگاههای دیگر که تنها برای آنها هزینه شده و بازدهی خاصی به دنبال ندارد.
نکته دوم که مهمترین عامل زیان ده بودن فرودگاهها در ایران است، موضوع هزینه بالای استفاده از ایرلاین ها است، جا به جایی با هواپیما تقریبا ۲.۵ برابر جا به جایی به قطار سریع السیر و ۴ برابر جابه جایی با اتوبوس هزینه دارد.
این در شرایطی است که بسیاری از مردم در مناطق یاد شده توان اینگونه هزینه ها را ندارند و تنها مرفهین در این مناطق از این خطوط هوایی استفاده می کنند. به عبارت دیگر حاصل ۲۰ سال ساخت و ساز در صنعت حمل و نقل هوایی تنها برای مرفهین است و اقشار ضعیف بهره ای از این میزان هزینه نبرده اند.
تصورات غلط سه دولت از توسعه یافتگی
هر سه دولت سازندگی، اصلاحات و اصولگرایان توسعه اقتصادی را در ساخت فرودگاه می دانستند و کمتر به توسعه خطوط دیگر مانند راه آهن و ساخت بزرگ راه پرداختند. بر اساس برآوردهای شده هزینه ساخت هر فرودگاه در کشور برابر با ۳۰۰ کیلومتر بزرگ راه یا ساخت ۱۵۰ کیلو متر راه آهن در کشور است. پس از انقلاب بیش از ۳۰ فرودگاه ساخته شد که به جز فردگاه امام خمینی، سایر آنها زیان ده هستند.
در این حالت اگر به جای آنها خطوط راه آهن احداثمی شد اکنون ۳ خط ریلی کامل یکی از شمال به جنوب و ۲ خط دیگر از غرب به شرق باشد که علاوه بر جا به جایی مسافرین می توانست قدرت ترانزیت کالای ایران را به شدن افزایش داده و از این راه برای کشور درآمد زایی نیز باشد.
سرعت بالای هواپیما برای رسیدن به مقصد یکی از دلایلی است که ساخت فرودگاه ها را در کشور توجیه پذیر می کند در مقابل آن امروزه شاهد قطارهای سریع سیری هستیم که کشوری مانند چین از آنها بهره برداری کرده است و سرعت آنها بالای ۴۶۰ کیلومتر بر ساعت است.
نکته سوم برای زیان ده بودن فرودگاه ها موضوع فرسودگی خطوط هوایی است، اکنون با اعمال تحریم علیه ایران از سوی کشورهای غربی ناوگان هوایی ایران روز به روز فرسوده تر شده تا جایی که وزیر مربوطه عمر ناوکان ایران را بیش از ۲ برابر استاندارد اعلام می کند. این در حالی است که متخصصین ایرانی در حال ساخت لکوموتیو و قطار سریع السیر در ایران هستند که می توانست جایگزین خوبی برای هواپیما باشد.
زیان ده بودن ۵۱ طرح ساخت وساز صنعت هوایی را چه کسی یا چه گروهی باید پاسخگو باشد؟ البته پروژه های زیان ده تنها در حوزه حمل و نقل هوایی نیست بله سد سازی هایی که در سالهای گذشته انجام شده است در بسیاری موارد هزینه هایشان بیش از فایده بوده و آخرین نمونه آن را در سد گتوند دیدیم.
مدیریت علمی این پروژه ها در اختیار چه کسانی است و این میزان پروژه زیان ده چرا در ایران با هزینه های گزاف بهره برداری می شود؟
زیان میلیاردها تومانی به علت وعده های نماینده ها
پاسخ این سوال را یکی از مدیران پروژههای سد سازی که نخواست نام او فاش شود به خبرنگار ما داد. وی علت این میزان پروژه زیان ده را وعده های نمایندگان مجلس به مردم منطقه خود عنوان کرد. به اعتقاد او نمایندگان تنها به دنبال ساخت بنا هستند، بناهایی که دهان پر کن باشد و مردم را راضی نگهدارد مانند سد، پتروشیمی، پالایشگاه و فرودگاه تا مبادا دور بعدی انتخابات را از دست دهند.
البته از دید وی دولت نیز مقصر است زیرا در بسیاری موارد دولت راسا اقدام کرده و یک طرح را تصویب می کند که بعد از سالها تلاش برای ساخت آن به این نتیجه می رسند که طرح به عنوان مثال در مکان مناسبی مستقر نشده است. ایران خودرو تبریز وانت پیکان را بسازد و بفرستند تهران تا سایر تجهیزات آن نصب شود که جا به جایی آن خود هزینه اضافه محسوب می شود. یا ساخت سایپا کاشان، پتروشیمی در مناطق دور از آب و خطوط اصلی گاز و هزاران طرح دیگر که تنها برای ایجاد رضایت در مردم منطقه اجرا می شود و سود آوری آنها به هیچ وجه مطرح نیست.