*پرداخت نقدی یارانه به کلیه اقشار؛ زیر ذرهبین*
«پول نقد» علت همراهی مردم باقانون هدفمندی
حدود ۱۸ ماه از اجرای قانون هدفمندسازی یارانهها که از آن به عنوان جراحی اقتصاد ایران تعبیر میشد، گذشته است و همچنان دولت وارد اجرای فاز دوم قانون نشده است اما با گذشت این زمان بازهم اختلافنظرهایی در مورد روش اجرای این قانون و پرداخت نقدی یارانه وجود دارد.
به گزارش افکارنیوز به نقل از ايسنا، اگر چه در آستانه اجراي قانون هدفمندسازي يارانهها طرح جمع آوري اطلاعات اقتصادي خانوارها اجرا شد و بنا بود خوشهبندي صورت بگيرد و دولت به همه اقشار يارانه ندهد اما به يكباره نظر دولت تغيير كرد و تصميم بر آن شد كه كليه افرادي كه شماره حساب اعلام كردهاند يارانه دريافت كنند.
این روند ادامه یافت تا اینکه دولت از اواخر سال گذشته با ارسال پیامک به برخی از سرپرستان خانوار خواستار انصراف از دریافت یارانه نقدی شد و پس از آن از واریز مبلغ ۲۸ هزار تومان به عنوان مابه التفاوت یارانه نقدی فاز اول و دوم قانون هدفمندسازی به حساب افرادی که پیامک دریافت کرده بودند، خودداری کرد و با احتساب این مبلغ به عنوان یارانه نان ۴.۵ میلیون نفر از دریافت یارانه نان بازماندند، اما همچنان ۷۴.۵ میلیون ایرانی یارانه نقدی فاز اول را دریافت میکنند.
در این راستا چندی پیش صندوق بین المللی پول در گزارشی با بررسی یارانههایی که دولتهای خاورمیانه از جمله ایران به مردم پرداخت میکنند با پرهزینه دانستن آنها و تاکید بر ضرورت هدفمندتر کردن یارانهها، خواستار اصلاح نظام پرداخت یارانه برای کاهش فقر و رونق رشد اقتصادی فراگیر کشورهای این منطقه شد.
این گزارش به بررسی عملکرد کشورهای مختلف در این زمینه پرداخت و اعلام کرد که در ایران دولت یک برنامه پرداخت نقدی مرتبط با افزایش چشمگیر قیمتهای سوخت در نظر گرفت و به رغم اینکه پرداخت پول نقد در ابتدا تنها به خانوادههای فقیر در نظر گرفته شده بود اما بعدا برای افزایش موفقیت اصلاحات، به تمام مردم گسترش داده شد.
البته در این باره چمشید پژویان - اقتصاددان - معتقد است: در راستای اجرای قانون هدفمندی دولت در انتقال یارانه از دهکهای پر درآمد به اقشار ضعیف کاملا موفق بوده است و در واقع در جریان اجرای این قانون وضعیت رفاه ۵۰ درصد روستاییان بهبود پیدا کرده و به گروههای پردرآمد نزدیکتر شدند.
مسوولان دولتی نیز اعلام میکنند که در ابتدا به این جمعبندی رسیده بودیم که اقشار را خوشهبندی کنیم اما این امر دچار مشکل شد و در نتیجه طرح جمعآوری اطلاعات اقتصادی کنار گذاشته و بنا شد به همه اقشار یارانه یکسان پرداخت کنیم که این امر از محاسن اجرای این طرح بود، زیرا باعثشد همه مردم از ابتدا با اجرای قانون هدفمندی یارانهها همراهی کنند.
مسوولان با بیان اینکه حذف افراد در مراحل اولیه با توجه به مشکلاتی که در اطلاعات دولت وجود داشت هزینههای بسیار زیادی در اجرای قانون بوجود میآورد، می گویند که بهترین روش حمایتی در زمانی که گامهای هدفمندی یارانهها اجرا میشود پرداخت نقدی است زیرا یارانه نقدی است که میتواند مردم را در شرایطی که هزینه بیشتری به آنها تحمیل میشود، پوشش دهد و در واقع مردم با یارانه نقدی میتوانند افزایش قیمت آب، برق و گاز را جبران کنند بنابراین عدم تامین یارانه نقدی باعثبروز مشکلاتی در معیشت مردم میشود.
این در حالی است که برای اجرای فاز دوم قانون هدفمندی بنا به اعلام قبلی باید حدود ۱۰ میلیون از گردونه دریافت یارانه نقدی حذف شوند که روند پرداخت یارانه نان نشان داد که تا کنون ۴.۵ میلیون حذف شده اند.
اما كارشناسان معتقدند كه بعيد است كسي خود اقدام به انصراف از دريافت يارانه نقدي كند و با توجه به اينكه يكي از اهداف اجراي قانون هدفمندسازي اين بود كه به جاي پرداخت يارانه به گروههاي ثروتمند جامعه، يارانهها متوجه افراد كمدرآمد شود بنابراين دولت با توجه به پايگاههاي اطلاعاتي كه در اختيار دارد اقدام به حذف يارانه برخي افراد در مرحله دوم اجراي قانون هدفمندسازي مي كند.