در واقع پایین آوردن قیمت با تخصیص ارز ارزان روش مرسومی در دنیا نیست، بلکه عموما این روش منابع ارزی را هدر میدهد و چالشهایی را در حلقههای زنجیره تجارت و واردات و تخصیص منابع ایجاد میکند. حالا سیاستگذار از سر میل یا سر اجبار به سمت حذف ارز چند نرخی یا همان ارز ارزان رفته که نتایج آن کم و بیش تا الان مشخص شده و احتمالا برخی از آثار آن نیز در میان مدت و بلند مدت نمایان خواهد شد.
امیر شهریاری - عضو کمیسیون کشاورزی اتاق ایران - در این باره اظهار کرد: اگر بخواهیم به موضوع نهادهها و نحوه مدیریت آن بپردازیم، باید گفت که این روند دارای اشکال و ایراداتی بوده است و اساسا این اتفاق هم تنها مربوط به نهادهها نیست بلکه در ضریب تبدیل غذای خوراک دام مان دچار ایراد هستیم. طبیعتا بهای تمام شده در ایران با نحوه مدیریت فعلی بالا خواهد رفت.
او افزود: اما اینکه حتما کاهش بهای تمام شده منوط به تخصیص ارز ترجیحی است لزوما اینگونه نیست، خیلی وقتها با جیرههای درست و گونههایی که در دنیا برای طیور و دام مرسوم است و پرورش داده می شود و با نرخ ارز آزاد میتوان بهای تولید پایینتری را بدست آورد. وقتی که در بخش مرغ بیش از دو کیلوگرم غذا میدهیم تا اینکه یک کیلوگرم مرغ برداشت کنیم طبیعی است که این ایرادات وجود دارد. این در حالی است که میانگین دنیا برای این کالا کمتر از ۱.۵ کیلوگرم است.
شهریاری با بیان اینکه این روند نشان میدهد که در تولید و بهره وری دچار اشکال هستیم، گفت: اگر کل زنجیره را با هم در نظر بگیریم و اگر بتوانیم چالشها را رفع کنیم قاعدتا جهش چشم گیری در قیمتها اتفاق نمیافتد. بنابراین خیلی بهتر هم میتوان مدیریت کرد که البته نیاز به برنامهریزی دقیق تر دارد.
این عضو اتاق بازرگانی ایران درباره تنظیم بازار مرغ بعد از حذف ارز ترجیحی تصریح کرد: آنچه که در مورد مرغ مشخص است این است که سالی حدود ۱۰ میلیون تن ذرت وارد کشور میشد که عموما هم مصرف آن برای دان مرغ بوده است. طبیعتا در کوتاه مدت وقتی ارز ترجیحی به نرخ ارز آزاد تبدیل میشود، قیمت دان و بعد قیمت مرغ بالا می رود. ولی بخشی را دولت با پرداخت یارانه نقدی جبران میکند، اما بخش مهمتر این است که اصلاحات در نظام زنجیره ارزش مرغ ایجاد شود.
به گفته شهریاری، به نظر نمی رسد که در محدوده فعلی دیگر افزایش قیمت بیشتری برای مرغ ایجاد شود، مگر آنکه قیمت جهانی نهادهها افزایش پیدا کند و یا اینکه نرخ ارز مجددا افزایش بیشتر شود که این دو مورد در کوتاه مدت و در شرایط فعلی اتفاق نخواهد افتاد.
