صنعت خودروسازی اروپا این روزها در گیرودار سه بحران همزمان دست و پنجه نرم میکند. تهدید دونالد ترامپ برای افزایش تعرفه واردات خودروهای اروپایی به آمریکا تا سقف ۲۵ درصد، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و افزایش قیمت انرژی و نیز رقابت فزاینده با خودروسازان چینی که با هزینه کمتر محصولات خود را به بازار عرضه میکنند، مثلث فشاری را تشکیل داده که این صنعت را به شدت به چالش کشیده است.ترامپ که چندی پیش اعلام کرده بود تعرفه خودروهای سواری و کامیونهای اروپایی را از ۱۵ درصد فعلی به ۲۵ درصد افزایش میدهد، اتحادیه اروپا را به نقض توافقنامه تجاری امضا شده در ژوئیه سال گذشته در اسکاتلند متهم کرده است. این توافق میان ترامپ و اورسولا فون در لاین رئیس کمیسیون اروپا امضا شده بود.جیمیسون گریر نماینده تجاری آمریکا در مصاحبه با فاکس نیوز هشدار داده است که اگر اتحادیه اروپا تا چهارم ژوئیه سال جاری (۱۳ تیر ۱۴۰۵) تعهدات خود در قبال توافق تجاری را عملی نکند، واشنگتن رسماً تعرفههای بالاتر را بازمیگرداند. گریر که هفته گذشته به اروپا سفر کرده بود گفت واشنگتن وضعیت را از نزدیک رصد میکند و اگر اروپا به توافق عمل نکند، به ساختار تعرفهای قبلی بازخواهد گشت.
روزنامه فایننشال تایمز گزارش داده است که شرکتهای بزرگ خودروسازی اروپا از تابستان سال گذشته تا پایان سهماهه اول سال جاری حدود ۸ میلیارد یورو (معادل ۹.۴ میلیارد دلار) هزینه اضافی بابت تعرفههای ترامپ متحمل شدهاند. شرکتهایی نظیر فولکسواگن، مرسدس، بیامدبلیو، استلانتیس و ولوو بیشترین آسیب را دیدهاند.ترامپ در سوم آوریل ۲۰۲۵ (۱۴ فروردین ۱۴۰۴) تعرفه خودروهای اروپایی را از ۲.۵ درصد به ۲۷.۵ درصد افزایش داده بود. پس از توافق تجاری با اروپا این نرخ به ۱۵ درصد کاهش یافت اما حالا دوباره تهدید به افزایش به ۲۷ درصد مطرح شده است.آرنو آنتلیتز مدیر مالی شرکت فولکسواگن آلمان ماه گذشته به سرمایهگذاران هشدار داد که تعرفههای آمریکایی ۴ میلیارد یورو (۴.۷ میلیارد دلار) هزینه اضافی برای این شرکت ایجاد کرده است. وی تأکید کرد که کاهش هزینههای عملیاتی به تنهایی کافی نیست و فولکسواگن نیاز به تغییرات اساسی در مدل کسبوکار خود دارد.
فولکسواگن به دلیل اهمیت بازار آمریکا برای صادرات خود و حجم عظیم تولید، بیشترین آسیب را از تعرفههای ترامپ دیده است. پس از آن بیامدبلیو با ۲.۱ میلیارد یورو (۲.۴۶ میلیارد دلار) هزینه اضافی و مرسدس بنز با ۱.۳ میلیارد یورو (۱.۵۲ میلیارد دلار) قرار دارند. برآوردها نشان میدهد اگر ترامپ تعرفهها را افزایش دهد، سه خودروساز بزرگ آلمانی تا پایان سال ۲۰۲۶ حدود ۲.۶ میلیارد یورو (۳.۰۵ میلیارد دلار) هزینه اضافی متحمل خواهند شد.تهدیدات ترامپ در شرایطی مطرح میشود که خودروسازان اروپایی از ناحیه دیگر نیز تحت فشارند. جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران قیمت جهانی انرژی را به شدت افزایش داده است. از آنجا که آلمان و بسیاری از کشورهای اروپایی واردکننده گاز و نفت هستند، هزینه تولید و حملونقل در این کشورها به شدت افزایش یافته است.همچنین افزایش تقاضا برای خودروهای برقی در جهان از یک سو و افزایش قیمت برق ناشی از جنگ از سوی دیگر، فاصله رقابتی خودروسازان اروپایی با چینیها را بیشتر کرده است. چین قادر است خودروهای برقی را با هزینه بسیار پایینتر و بدون فشار تعهدات زیستمحیطی اروپا تولید کند.
تحلیلگران اقتصادی معتقدند خودروسازان اروپایی چارهای جز افزایش قیمت محصولات خود برای مصرفکنندگان ندارند. نسخههای لوکس بیامدبلیو، مرسدس و فولکسواگن که سهم مهمی از فروش این شرکتها در آمریکا را تشکیل میدهند بیشترین افزایش قیمت را تجربه خواهند کرد.تأثیر این تعرفهها اما تنها به بازار آمریکا محدود نخواهد ماند. فشار بر زنجیره تأمین قطعات که در کشورهای مختلف ساخته میشوند، قیمت تمام شده را برای همه مصرفکنندگان جهانی افزایش میدهد. از سوی دیگر احتمال دارد اتحادیه اروپا نیز تعرفههایی علیه کالاهای آمریکایی وضع کند که هزینه تولید را بیشتر میکند. همچنین ممکن است خودروسازان اروپایی برای فرار از تعرفهها خطوط تولید خود را به آمریکا یا آفریقا منتقل کنند که پیامدهای شغلی و اقتصادی سنگینی برای اروپا خواهد داشت.صنعت خودرو اروپا در محاصره سه بحران همزمان قرار گرفته است. از یک سو تیغ تعرفه ترامپ، از سوی دیگر آتش جنگ در خاورمیانه و از جانب سوم قطار تندروی رقابت چین. آنطور که ارقام نشان میدهد تنها راه نجات خودروسازان اروپایی، تغییر اساسی در استراتژی کسبوکار و پذیرش هزینههای جدید برای مصرفکنندگان نهایی است.
