آژانس خبری بلومبرگ امروز چهارشنبه در گزارشی فاش کرد که کویت در پی ایجاد مسیرهای جایگزین برای صادرات نفت خام خود به غیر از تنگه هرمز است.این اقدام در شرایطی انجام میشود که اختلالات ناشی از تداوم تجاوز نظامی آمریکا، تردد دریایی در این آبراه حیاتی که شریان اصلی صادرات انرژی کشورهای خلیج فارس به شمار میرود، با اختلال مواجه کرده است.به گزارش بلومبرگ، شیخ نواف الصباح، مدیرعامل مؤسسه نفت کویت، اعلام کرده است که این مؤسسه مذاکراتی را با عربستان و امارات آغاز کرده تا سیستمهای خطوط لوله این دو کشور را به گونهای گسترش دهند که قادر به انتقال نفت صادراتی کویت نیز باشد. این تحول در حالی رخ میدهد که تنگه هرمز عملاً با بسته شدن نیمهکامل مواجه شده است.شیخ نواف در جریان کنفرانسی در واشنگتن توضیح داد که هنوز مشخص نیست این مذاکرات تا چه حد پیشرفت کرده و جریان نفت کویت از چه زمانی از این مسیرهای جایگزین عبور خواهد کرد.
بر اساس این گزارش، این اقدام کویت در شرایطی انجام میشود که جنگ جاری از اواخر فوریه گذشته (اسفندماه)، آشفتگیهای بیسابقهای را در بازارهای جهانی انرژی ایجاد کرده است؛ به طوری که حدود ۲۰ درصد از تأمین روزانه نفت و گاز خارج شده از خلیج فارس تحت تأثیر قرار گرفته است.از سوی دیگر، تداوم آتشبس شکننده بین آمریکا و ایران، وضعیت عدم اطمینان را در مورد آینده تردد آزادانه کشتیها در تنگه هرمز و امکان اتکا به آن به عنوان یک مسیر صادراتی ایمن، همچنان حفظ کرده است.وابستگی صد در صدی کویت به تنگه هرمزگزارش بلومبرگ میافزاید که کویت به طور کامل برای صادرات نفتی خود به تنگه هرمز وابسته است. همین مسئله باعث شده که این کشور از زمان آغاز جنگ، تولید نفت خام خود را به شدت کاهش دهد. کویت در حال حاضر، میادین نفتی خود را تنها در حداقل سطح ممکن فعال نگه داشته تا هم از آسیب به چاههای نفت جلوگیری کند و هم بتواند نیاز داخلی به سوخت را تأمین نماید. همچنین این کشور در تلاش است توانایی خود برای بازگرداندن سریع تولید به سطوح عادی را به محض بهبود شرایط، حفظ کند.
مسیرهای جایگزین در دست همسایگان خلیج فارس
بلومبرگ در ادامه به بررسی زیرساختهای موجود در کشورهای همسایه پرداخته و گزارش میدهد که عربستان سعودی نیز مانند کویت، سالهاست تلاش میکند با احداث خط لوله «شرق-غرب» خود را از وابستگی کامل به تنگه هرمز تا حدودی برهاند. این خط لوله که میادین نفتی شرق عربستان را به تأسیسات بندری در دریای سرخ متصل میکند، حداکثر ظرفیت اسمی ۷ میلیون بشکه در روز را دارد؛ رقمی که معادل حدود ۷۰ درصد صادرات معمول این کشور است.با این حال، ریاض به خوبی میداند که این خط لوله نیز از گزند حملات در امان نبوده است. در آوریل گذشته (فروردین ماه)، عربستان اعلام کرد که پس از آسیب دیدن این خط لوله در جریان جنگ، توانسته است ظرفیت پمپاژ آن را بازگرداند. این اعلامیه تنها چند روز پس از ارزیابی خسارات وارده به بخش انرژی این کشور در جریان حملات جنگ ایران صورت گرفت؛ حملاتی که ثابت کرد هیچ زیرساخت نفتی در منطقه از قدرت بازدارندگی ایران مصون نیست.امین الناصر، مدیرعامل آرامکو نیز تأکید کرده که ریاض در حال بررسی توسعه ظرفیتهای صادراتی خود در ساحل غربی کشورش است. با این حال، کارشناسان معتقدند این طرحها هنوز در مراحل اولیه قرار داشته و سالها زمان و سرمایهگذاری عظیمی نیاز دارد تا به نتیجه برسد.اما امارات متحده عربی نیز دست از تلاش برنداشته است. این کشور دارای خط لولهای است که نفت را از میادین ابوظبی به بندر فجیره در خارج از تنگه هرمز منتقل میکند. با این حال، همین خط لوله نیز در گذشته هدف حملات قرار گرفته و نشان داده که حتی بندر فجیره هم از خطرات منطقه مصون نیست.
شرکت ملی نفت ابوظبی (ادنوک) در حال احداث یک خط لوله جدید است که وعده داده شده ظرفیت صادراتی این کشور را دو برابر کند. ادنوک همچنین در حال مطالعه پروژهای برای حمل فرآوردههای نفتی تصفیه شده است. اما به نوشته الجزیره واقعیت میدانی نشان میدهد که این پروژهها سالها با بهرهبرداری کامل فاصله دارند و تا آن زمان، امارات همچنان مانند سایر کشورهای منطقه، ناگزیر از تعامل با واقعیت تنگه هرمز خواهد بود.به عبارت دیگر، کشورهای حاشیه خلیج فارس هرچند در سالهای اخیر تلاش گستردهای برای ایجاد مسیرهای جایگزین انجام دادهاند، اما حقیقت این است که هیچ یک از این مسیرها از نظر ظرفیت، هزینه و امنیت، قابل مقایسه با تنگه هرمز نیست.
هشدار کویت درباره آسیبپذیری تأسیسات پایانهایشیخ نواف الصباح در ادامه اظهارات خود گفت: «وقتی به خطوط لوله نگاه میکنید، باید بدانید که این خطوط به اندازه تأسیسات صادراتی که در انتهای آنها قرار دارند، امنیت دارند.» او افزود: «شما دیدید که ایران چگونه هر دو تأسیسات سعودی و اماراتی را هدف قرار داد.»مدیرعامل مؤسسه نفت کویت تأکید کرد که ایستگاههای پمپاژ و تأسیسات صادراتی، آسیبپذیرترین حلقه در زیرساخت خطوط لوله هستند.او توضیح داد که کویت و دیگر کشورهای خلیج فارس قصد دارند با ایالات متحده درباره راهکارهای تقویت حفاظت از این تأسیسات، از جمله سیستمهای دفاع هوایی، گفتوگو کنند.
توسعه ذخیرهسازی نفت در خارج از کشور
بلومبرگ در ادامه گزارش خود به اقدام موازی دیگری از سوی کویت اشاره میکند. این آژانس خبری مینویسد که کویت به موازات جستجوی مسیرهای صادراتی جایگزین، در حال بررسی افزایش ظرفیتهای ذخیرهسازی نفت خود در خارج از کشور است. این اقدام با هدف افزایش انعطافپذیری صادرات و کاهش تأثیر هرگونه اختلال احتمالی در مسیرهای اصلی حمل و نقل انجام میشود.شیخ خالد الصباح، عضو هیأت مدیره بازاریابی جهانی مؤسسه نفت کویت، در جریان کنفرانسی که در اوایل ماه جاری توسط «اس اند پی گلوبال» در لندن برگزار شد، تأکید کرده که این مؤسسه در حال بررسی فرصتهای جدید برای گسترش تأسیسات ذخیرهسازی نفت در خارج از مرزهای کویت است.
