طهماسب مظاهری رئیس کل اسبق بانک مرکزی امروز در سی و ششمین همایش بانکداری اسلامی در بانک مرکزی گفت: شبکه بانکی ما فاقد ابزاری برای جذب پساندازهای مردم چه در زمینه سپرده گذاری و چه در زمینه قرض الحسنه است چون مردم میدانند پولی که در بانک بگذارند بعد از مدتی ارزش آن کاهش پیدا میکند.مظاهری همچنین با اشاره به بحث ناترازی بانکها گفت: گرچه در زمان دولت قبل نوبخت رئیس وقت سازمان برنامه بودجه اعلام میکرد که ما برای کسری بودجه از بانک مرکزی نگرفتهایم، اما دولت معمولا ناترازی خود را در قالب تسهیلات تکلیفی به بانکها منتقل میکند تسهیلاتی که بانکها مجبورند آن را بپردازند و ناتراز شوند که این هم نوعی برداشت از منابع بانک مرکزی محسوب میشود.رئیس کل اسبق بانک مرکزی با بیان اینکه بانکها شاهراه ناترازی و افزایش نقدینگی در کشور هستند، گفت: وقتی بانکها با استفاده از ضریب فزاینده منابعی که وارد آن میشوند را ۷ تا ۸ برابر میکنند این خود به افزایش نقدینگی و ناترازی منجر میشود.مظاهری این را هم گفت تسهیلات تکلیفی یعنی اینکه بانکها بدون اینکه سپردهای داشته باشند مجبور میشوند تسهیلاتی به بخشهای مورد نظر دولت بپردازند. که این همان پرداخت تسهیلات از هیچ است.
رئیس کل اسبق بانک مرکزی با ذکر خاطرهای از مرحوم آیت الله عبدالکریم موسوی اردبیلی گفت ایشان میفرمود در اسلام گناهان زیادی هستند اما تنها گناه رباست که به منزله اعلام جنگ با خدا است.مظاهری گفت: طبق روایات اسلامی ربا مانند حرکت مورچهای در شب سیاه است که یکباره متوجه میشوی کل اتاق پر از مورچه شده است.رئیس کل اسبق بانک مرکزی مشارکتی و وکالتی و سپرده قرض الحسنه است که ابتکار سپرده مایهگذاری که ناشی از عقد وکالت میشود توسط مرحوم آیت الله رضوانی در شبکه بانکی ایجاد شد.مظاهر این را هم گفت: در قرض الحسنه یک نوع انتقال مالکیت است و قرض دهنده مالکیتش از بین میرود و قرض گیرنده مالک جدید میشود اما در سپرده گذاری سپرده گیرنده وکیل میشود و وکیل نمیتواند مالک شود بنابراین هر نوع سود و زیان مربوط به مالک یعنی سپرده گذار است و سپرده گیرنده فقط میتواند حق الوکاله بردارد.
رئیس کل اسبق بانک مرکزی گفت قرض دهنده در سود و زیان شریک نمیشود و قرض دو گونه است یا قرض مثلی یا قرض قیمی که آنچه را که گرفته است باید پس دهد.با ذکر خاطرهای از آیت الله موسوی اردبیلی گفت: اگر کسی دو نیم سکه از کسی قرض میگیرد، باید هنگام پس دادن دو نیم سکه پس بدهد و نمیتواند بگوید یک سکه تمام پس میدم چون ارزش این دو با هم فرق دارد.به گفته مظاهری طبق آیه قرآن نباید به کسی ظلم کنیم و نباید ظلم بپذیریم و در ربا حالت ظلم است که باید از آن اجتناب کنیم.
