کیفیت و خواست مسافران هوایی روی هوا
مرور سابقه افزایش قیمت بلیت هواپیما در سالهای اخیر نشان از افزایش ۴۶ درصدی بلیت طی دو سال گذشته دارد که با افزایش ۶۵ درصد کنونی، میتوان گفت که قیمت بلیت هواپیما در این مدت نزدیک به صددرصد افزایش یافته است. هر چند که مسئولان معتقدند عدد ثابتی برای تعیین قیمت هر یک از مسیرهای پروازی وجود ندارد اما به نظر میرسد با افزایش بیسابقه قیمتها وضعیت تردد در این بخش از حمل و نقل را تغییر خواهد داد چرا که رشد قیمتها در بخش هوایی و سفرهای داخلی به زودی تاثیرش را در سفرهای عمومی خواهد گذاشت.
به گزارش افکارنیوزبه نقل از اقتصاد ایران آنلاین: طی سال ۹۰ حمل و نقل هوایی پس از اجرای هدفمندسازی یارانه ها و با وجود چهار برابر شدن قیمت بنزین، از افزایش قیمتی برخوردار نشد تا طرح تثبیت قیمت ها در این حوزه ادامه یابد. بنزین مصرفی این بخش به همان قیمت قبلی باقی ماند و با این وجود، درآمدهای این شرکت ها جواب هزینه ها را نمی داد.
در این سال و در پی خرید سوخت به صورت نسیه، شرکت های هواپیمایی به شرکت پالایش و پخش فرآورده های نفتی بدهکار شدند و کار تا جایی پیش رفت که اعلام شد این شرکت به شرکت های هواپیمایی سوخت نمی دهد!
به گزارش همشهری اقتصاد، این موضوع در حالی بود که شرکت های هواپیمایی با مشکلات برون مرزی به دلیل تحریم نیز روبه رو شده و مکرر به دنبال افزایش قیمت بلیت هواپیما بودند. سرانجام، چهاردهم تیرماه قیمت بلیت هواپیما ۱۴ درصد بالا رفت تا شاید این بخش از حمل و نقل و شرکت هایش راضی شونداما با این حال، ایرلاین ها باز هم راضی نبودند و اعلام می کردند که خواهان افزایش حداقل ۳۰ درصدی نرخ ها هستند.
اما وزیر راه و شهرسازی که این ادعا را رد کرده بود، اعلام کرد که حتی اگر ایرلاین ها این میزان افزایش را درخواست می کردند با آن موافقت نمی کردیم. وی همچنین گفت: هر ایرلاینی که نمی تواند خودش را با این میزان افزایش تطبیق بدهد، تعطیل کند برود. اما در ادامه، با پیگیری های ایرلاین ها ورق به نفع آنها برگشت و وزیر راه و شهرسازی در بدو امر اعلام کرد شرکت های هواپیمایی نیمی از هزینه سوخت(۲۰۰ تومان) را نقد و مابقی را نسیه پرداخت کنند. در این شرایط بود که در ادامه نارضایتی ایرلاین ها، در نهایت نرخ سوخت هواپیما ۲۰۰ تومان تعیین شد و در گام بعد دولت در پی نوسانات بازار ارز تصمیم به
تخصیص سهمیه ارزی مشخص به ایرلاین ها گرفت.
افزایش ۶۵ درصدی قیمت بلیت هواپیما
به هر روی، در ادامه این ماجرای شرکت ها و سیاست گذاران، سال ۹۱ هم با گلایه های تمام نشدنی شرکت ها همراه بود و این بار مسئولین سیاست گذار، اندکی نرم تر از گذشته با شرکت ها برخورد کردند. شرکت هایی که در پی گرانی نرخ ارز زیر فشار هزینه ها به مرز زیان دهی رسیدند و مشکلاتشان منطقی می نمود.
این شرایط طی ماه های گذشته با خبر قطع ارز شرکت های هواپیمایی همراه شد تا آنکه درخواست افزایش قیمت بلیت هواپیما از سوی ایرلاین ها به شورای عالی هواپیمایی و سازمان هواپیمایی کشوری ارسال شد و در این رابطه مقرر شد تا قیمت بلیت هواپیما ۵۰ درصد افزایش پیدا کند تا از این محل هم ایرلاین ها به منافع خود دست یابند و هم مردم متضرر نشوند.
این اتفاق در نهایت باعثشد تا پهلوانی، رئیس سازمان هواپیمایی کشوری، خبر ازافزایش ۶۵ درصدی بلیت هواپیما و موافقت با آن بدهد و اعلام کند که ایرلاین ها خواستار افزایش بیشتر از مصوبه بوده اند، اما به خاطر منافع مردم با آن موافقت نکردیم. وی در این باره گفت که این افزایش قیمت ها در شورای عالی هواپیمایی به تصویب رسیده و از طریق سازمان برای اجرا به تمامی شرکت های هواپیمایی ابلاغ شده است.
رئیس سازمان هواپیمایی افزود: قیمت بلیت از ۶۰ تا ۷۰ درصد برای کلیه مسیرهای پروازی افزایش قیمت یافته و قیمت ها براساس مسیر و تعداد مسافر متغیر است.
تصمیم دولتی ها، میان خواست شرکت ها و منافع مسافران
افزایش قیمت بلیت هواپیما ها در شرایطی رخ داد که مرور سابقه افزایش قیمت بلیت هواپیما در دو سال گذشته به وضوح نشان از افزایش ۴۶ درصدی بلیت در گذشته دارد که با افزایش ۶۵ درصد کنونی، بدان معناست که قیمت بلیت هواپیما کمی کمتر از صددرصد در این مدت افزایش یافته است. هر چند که مسئولان معتقدند عدد ثابتی برای تعیین قیمت هر یک از مسیرهای پروازی وجود ندارد و براساس جدولی که سازمان هواپیمایی کشوری تعیین کرده قیمت مسیرهای پروازی مشخص شده است اما به نظر می رسد با افزایش بی سابقه قیمت ها وضعیت تردد مردم در این بخش از حمل و نقل را تغییر خواهد گذاشت چرا که رشد قیمت ها در بخش هوایی و
سفرهای داخلی به زودی تاثیرش را در سفرهای عمومی خواهد گذاشت.
در این خصوص معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به گلایه ایرلاین ها درباره قیمت ها می گوید که چند هفته روی تعیین نرخ تصمیم گیری شد چراکه شرکت ها درخواست افزایش قیمت بیشتری را داشته اند اما ما به دلیل اینکه منافع مسافران را در نظر بگیریم این تصمیم را گرفتیم و براساس قیمت کارشناسی و با مشارکت شرکت ها قیمت های جدید را اعلام کردیم.
سوخت ۷۰۰ تومانی ایرلاین ها
اما در مقابل این ماجرا، با اعلام خبر افزایش نرخ بلیت هواپیما، رئیس انجمن شرکت های هواپیمایی هم از افزایش قیمت سوخت هواپیما از لیتری ۲۰۰ به ۷۰۰ تومان، خبر داد تا بگوید که همزمان با افزایش قیمت بلیت هواپیما، قیمت سوخت هواپیما هم افزایش یافته است و این به آن معناست که بار دیگر هزینه های شرکت ها افزایش یافته است.
با این اتفاق در عمل با افزایش هزینه های شرکت ها، این احتمال بار دیگر وجود دارد که شرکت ها درخواست افزایش قیمت بلیت را تکرار کنند. چرا که از یکسو رشد قیمت ها باعثکاهش احتمالی تعداد مسافران خواهد شد و از سویی افزایش ۳ و نیم برابری قیمت سوخت آنها باعثبالا رفتن هزینه ها خواهد شد.
سیدعبدالرضا موسوی در این رابطه و برای رد شبه های احتمالی، با بیان اینکه این نرخ براساس توافق میان ایرلاین ها و دولت تعیین شده است، معتقد است که در ماه های گذشته نوسان نرخ ارز و در نهایت افزایش هزینه شرکت های هواپیمایی موجب شد تا با بررسی های انجام گرفته، قیمت بلیت هواپیما افزایش پیدا کند. او می گوید که دولت برای جبران زیان ایرلاین ها که ناشی از نوسان نرخ ارز و افزایش قیمت سوخت بوده است، با افزایش قیمت بلیت موافقت کرد؛ بنابراین هم اکنون ایرلاین ها مشکلی بابت افزایش هزینه ها ندارند.
موسوی با بیان اینکه قیمت کنونی بلیت هواپیما این هزینه ها را پوشش می دهد، گفت: نرخ سوخت هواپیما تا پیش از این همان ۲۰۰ تومان محاسبه می شده تا ایرلاین ها با زیان ناشی از افزایش هزینه ها مواجه نشوند. این اتفاق در حالی است که مدیرعامل شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ایران افزایش قیمت سوخت شرکت های هواپیمایی به ۷۰۰ تومان برای هر لیتر را تکذیب کرده و گفته بود که هیچ گونه مصوبه ای از سوی دولت مبنی بر افزایش قیمت سوخت شرکت های هواپیمایی به شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی ابلاغ نشده است. حال آنکه براساس اطلاعات تکمیلی مشخص شد که افزایش قیمت سوخت ایرلاین ها با درخواست وزیر راه و
شهرسازی انجام شده است.
ناهماهنگی و تصمیمات غیرمنتظره مسئولان
در سوی دیگر ماجرای افزایش قیمت بلیت هواپیما، ناهماهنگی های مسئولین به خوبی هویدا بود و درحالی که افزایش قیمت ها اعمال شده بود مسئولین سازمان حمایت از حال و هوایی دیگر خبر می دادند. در شرایطی که کارگروهی متشکل از نمایندگان رئیس جمهور، وزیر راه و شهرسازی و سازمان هواپیمایی درباره افزایش قیمت بلیت هواپیما تصمیم گیری می کنند، اما سایر بخش های مرتبط از این اتفاق اظهار بی اطلاعی کردند تا مشخص شود که وضعیت خاصی برقرار است.
معاون کالاهای سرمایه ای و خدمات زیربنایی سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان در روزهای ابتدایی این جریان اعلام کرد گرچه درخواست افزایش قیمت بلیت هواپیما هنوز به سازمان حمایت نرسیده اما افزایش قیمت در حوزه سفرهای خارجی اجتناب ناپذیر است. وحید منافی گفته است که هر سازمانی موظف است برای ایجاد تغییر قیمت درخدمات خود سازمان حمایت را در جریان بگذارد اما به دلیل تغییرات نرخ ارز این موضوع در کارگروه مشترکی تصمیم گیری شده است اما باید در این باره از سازمان حمایت نیز استعلام و موافقت ما گرفته شود. منافی با بیان اینکه تصمیم گیری درباره این موضوع فرآیند خاصی
دارد، گفت: گرچه افزایش نرخ ارز تاثیر بسیاری زیادی بر هزینه پرواز ها خواهد داشت اما افزایش قیمت بلیت باید به گونه ای باشد که شرایط مصرف کنندگان نیز در نظر گرفته شود. با وجود آنکه تصمیم نهایی در این باره اعمال شده اما از دیدگاه سازمان حمایت هنوز تصمیم نهایی گرفته نشده است!
اظهارات مسئولین این حوزه در حالی است که رئیس انجمن شرکت های هواپیمایی گفته بود که سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان این میزان افزایش قیمت را تایید کرده است. جالب تر اینکه سیدعبدالرضا موسوی رئیس انجمن شرکت های هواپیمایی کشور در این باره گفته است که طبق ابلاغ سازمان هواپیمایی کشوری، از ۱۶ آبان ماه نرخ بلیت هواپیما در پروازهای داخلی به طور میانگین ۶۵ درصد افزایش یافته و با نرخ جدید اعمال می شود. در این خصوص جای ذکر این نکته نیز هست که شرکت های هواپیمایی از این وضعیت کاملا راضی نیستند و خواستار افزایش بیش از ۷۵ درصدی بوده اند و هنوز هم عنوان می کنند که پس
از قطع ارائه ارز با نرخ دولتی به ایرلاین ها آنها به شدت دچار ضرر شده و باید دست کم قیمت بلیت دو برابر می شد.
چه کسی از حقوق مسافران حمایت میکند؟
سیدعبدالرضا موسوی درباره مصوبه افزایش ۶۵ درصدی قیمت بلیت هواپیما توسط شورای عالی هواپیمایی با اشاره به همین موضوع معتقد است که هزینه های ارزی شرکت های هواپیمایی تامین نشده و باید قیمت بلیت هواپیما صددرصد افزایش می یافت. موسوی با تاکید بر اینکه شرکت های هواپیمایی ناچار به افزایش قیمت بلیت هواپیما هستند، اظهارداشت: با توجه به افزایش شدید هزینه های ارزی شرکت های هواپیمایی، این شرکت ها در حال حاضر به طور متوسط ۱.۵ میلیارد تومان ضرر می دهند.
رئیس انجمن شرکت های هواپیمایی مطرح کرد: چرا بانک مرکزی برای پرداخت دستمزد سرمربی تیم ملی فوتبال ایران ارز مبادله ای تخصیص می دهد اما شرکت های هواپیمایی نمی توانند از ارز مبادله ای استفاده کنند. در این رابطه وحید منافی معاون کالاهای سرمایه ای و خدمات زیربنایی سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان پس از چند روز از اعمال قیمت های جدید، با ترمیم گفته های قبلی خود، اعلام کرد که با توجه به سیاست های ارزی اخیر دولت(در نحوه تامین ارز مورد نیاز شرکت های هواپیمایی که باید ارز خود را از مرکز مبادلات ارزی تامین کنند) درجهت جبران هزینه های ناشی از افزایش نرخ سوخت مصرفی
هواپیماها، نرخ بلیت را افزایش داد.
او می گوید: از آنجایی که هزینه های ارزی و سوخت، بخش عمده ای از هزینه های تمام شده و ساعت صندلی پرواز را شامل می شود بنابراین این دو عامل باعثبروز تنگناهای جدی برای شرکت های هواپیمایی شده بود که بر این اساس، با در نظر گرفتن فوریت و ضرورت تسریع در اجرایی شدن موضوع، مصوبه شورای عالی هواپیمایی توسط وزیر راه و شهرسازی در دولت مطرح و ضمن موافقت با اجرای آن، دستور ابلاغ و اجرایی شدن مصوبه از ۱۶ آبان ماه صادر شده است. منافی بدون اشاره به جایگاه این سازمان در دفاع از حقوق مسافران بخش هوایی که باید هزینه های بیشتری را بپردازند، دیگر از لغو احتمالی این مصوبه حرفی به میان نمی
آورد و معتقد است که با توجه به اینکه تصمیم اتخاذ شده در شورای عالی هواپیمایی کشوری، مورد تایید دولت قرار گرفته، سازمان حمایت از مصرف کنندگان و تولیدکنندگان ورودی به بررسی و اظهارنظر در خصوص قیمت های جدید نداشته و از تاریخ ابلاغ و اجرایی شدن آن مصوبه، برحسن اجرای آن نظارت خواهد کرد.
کیفیت کی بالا می رود؟
حال پس از مرور گفته ها و اتفاقات اخیر آن چیزی که بیشتر مغفول مانده و خودنمایی می کند، حقوق مصرف کنندگان است که قرار بود امسال افزایش هزینه تازه ای را شاهد نباشند. حال آنکه قیمت بلیت هواپیما افزایش بیش از صددرصدی را شاهد بوده و این روزها مسئولین یکی به میخ و دیگری را به نعل می کوبند تا اندک اندک قیمت بلیت هواپیما بالا رود و هزینه های دریافتی دولت نیز رشد کند.
تمام افزايش قيمت ها به سادگي در دو سال گذشته رخ داده اما آن چيزي كه هيچ گاه رشد نيافته،كيفيت شركت هاي حمل و نقلي و خدماتي است كه به مردم داده مي شود.اين سوال همچنان باقي است و كسي پاسخ نمي دهد كه چرا قيمت ها بدون رشد كيفيت همچنان بالا مي رود!