نقدی بر بازار سهام؛
چرا بورس هر روز رشد می کند؟
شاخص بازار سهام امسال رشد ۴۰ درصدی را تجربه کرده واین بازدهی برای بازاری که عرضه اولیه ندارد تعجب آور است زیرا شاخص های اقتصادی نشان می دهد که رکود بر اقتصاد حاکم است بنابراین سودآوری این سهام ها چه دلیلی دارد جز هیجان در بازار؟
به گزارش افکارنیوز به نقل از پارس؛ بازار سرمایه پس از ۴۵سال فعالیت با حضور سهام بیش از ۳۰صنعت، در چند روز اخیر جهش بلندی داشت و عبور از شاخص ۳۷هزار واحد را برای اولین بار تجربه کرد اما بر سر این رکورد شکنی بیسابقه در شرایط فعلی اقتصاد کشورمان، حرف و حدیثهایی وجود دارد. در حالی که برخی از مسئولان، آینده بازار سرمایه را روشن و بورس را محل امنی برای سرمایه گذاری میبینند، برخی دیگر از کارشناسان از وجود حباب در این بازار حرف میزنند و معتقدند این رکوردزنیها تدوام نخواهد داشت و به مرور زمان شاهد افت شاخصها خواهیم بود. هر چند بالا رفتن نرخ ارز، عدم سرمایه گذاری
سرمایه داران در بازارهای رقیب، افزایش صادرات محصولات برخی از شرکتهای بورسی، شفافیت بازار سرمایه، تنوع شرکتها و صنایع و ورود دیگر شرکتها در بازار سرمایه در راستای اصل ۴۴و... از جمله دلایل محکم برای عبور شاخص کل بورس از مرز ۳۷هزار واحد عنوان میشود اما برخی از کارشناسان اقتصادی کشور این افزایش شاخص را مقطعی و حباب بازار سرمایه میدانند.
شاخص ارزشی یا شاخص رشدی، مسئله این است
۲۷فروردین ماه، شاخص از کانال ۲۷هزار واحد گذشت و اواسط اردیبهشت تا تیرماه به سطح ۲۵هزار واحد برگشت و بازده بورس به صفر رسید. در ۱۷ مردادماه پایینترین رقم شاخص امسال تا به امروز ثبت شد و منحنی شاخص کل روی عدد ۲۳هزار و ۸۵۵ واحد ایستاد اما باشروع شهریورماه شاخص ابتدا از مرز ۲۵ هزار واحد عبور کرد و در ۲۵ شهریور رکورد ۲۶هزار واحد را هم شکست. این پایان کار نبود، بازار سرمایه دوم مهرماه شاهد افزایش شاخص تا مرز ۲۷هزار و ۱۲۷ واحد بود و سه روز بعد و در پنجم مهرماه رکورد دیگری برای شاخص به ثبت رسید و وارد کانال ۲۸هزار واحد شد، دو روز بعد، در نهم مهرماه، شاخص کل مرز ۲۹
هزار واحد را هم پشت سر گذاشت. در روز آخر مهرماه، شاخص به کانال ۳۰هزار واحد وارد شد. در ششم آبانماه هم رقم شاخص ۳۱ هزار واحد شد. شاخص در هفتم آذر ماه وارد محدوده ۳۲هزار واحد شد و در ۱۲آذرماه به ۳۳هزار واحد رسید. در ۲۶ آذرماه هم از مرز ۳۴هزار واحد گذشت. شاخص کل بورس در روز بیست و هشتم آذرماه از مرز ۳۵هزار واحد عبور کرد و و نهم همین ماه هم رقم ۳۶هزار واحد را تجربه کرد تا اینکه توانست در روزهای اول دی ماه از مرز ۳۷ واحد هم بگذرد.
در حالی که بالاترین مقام اقتصادی کشور، شمسالدین حسینی - وزیر اقتصاد و دارایی در خصوص وجود حباب در بازار بورس صراحتا تاکید کرد، هیچ حبابی در بورس نمیبیند و وقتی نرخ ارز افزایش یافته، این داراییها هم ارزش پیدا کرده و طبیعی است که ارزش اوراق نیز بالا رود و به همین دلیل پیش بینیها حکایت از تداوم این رشد دارد. برخی از کارشناسان حبابی یا غیر حبابی بودن بورس را به زمان سپردهاند و معتقدند با گذشت زمان و تغییر شرایط اگر شاخص افت پیدا کند به این معناست که حباب موجود ترکیده است.
محمد علی شهدایی، کارشناس بازار سرمایه در گفتوگو با پارس تاکید کرد: اگر دقت کنید، شاخص شرکتهایی در بازار سرمایه بالا رفته که در این مدت صادرات داشتهاند. شرکتهای فولادی و پتروشیمی به دلیل تضعیف پول ملی و اخذ ارز مبادلاتی برای تولید محصولات خود و صادرات آن و به واسطه افزایش نرخ ارز رقم قابل توجهی سود داشتند.
وی با بیان اینکه باید دید این رکورد زنیها رشد ذاتیاند یا رشد معلول تورم، گفت: اگر قیمت سهام شرکتها رشد ذاتی داشته باشد در واقع حجم توزیع محصولات آن هم باید افزایش یابد و یا محصولات متنوع تری تولید کند که این رشد شاخص ارزشی است اما اگر این سودآوری به دلیل اختلاف نرخ ارز و افزایش آن باشد، یک شاخص رشدی محسوب میشود که در این صورت هر عنصری که این شرایط را تغییر دهد، شاخص رشدی ریزش میکند. در حالی که شاخص ارزشی پایدارتر است.
شهدایی ادامه داد: این طبیعی است در حالی که ریسک سرمایه گذاری در بازارهای موازی با بازار سرمایه مانند بازار طلا، ارز و حتی مسکن در شرایط فعلی بالا رفته تقاضا به سمت بازار بورس سوق پیدا کند اما معتقدم شاید افزایش فعلی شاخصها ماهیت رشدی داشته باشد اما درواقع این افزایش رشد ارزشی نیست. شاخصهای رشدی مانند فنر باز شدهای هستند که حرکت دارند اما قدرت ندارند.
حمایتهای دولتی نباشد شاخص کاهش مییابد
با این جهش بلند و پی در پی بازار سرمایه، موضوع وجود حباب قوت گرفت که یکی از بارزترین علت وجود آن را بالا رفتن نرخ ارز میدانند و اثبات وجود یا عدم وجود حباب را به زمان سپردهاند. که آیا با تغییر شرایط و کاهش نرخ ارز این رکوردزنیها ادامه خواهد داشت یا خیر؟
امید قائمی - رییس اسبق فرابورس، در گفتوگو با پارس با بیان دلایل افزایش شاخص کل بورس گفت: در حال حاضر نقدینگی سطح جامعه به سمت بازار بورس سوق پیدا کرده است و سرمایه گذاران ضریب ریسک بازار بورس را کمتر از دیگر بازارها میدانند، البته این جریان با برنامه ریزی دولت برای ورود سهام شرکتهای دولتی به بازار سرمایه بنا بر اصل ۴۴قانون اساسی همزمان شد و شرکتهای بزرگی برای خصوصی سازی وارد بورس شدند. از طرف دیگر شرکتهای صادراتی مانند صنایع قولادی و پتروشیمی توانستند از افزایش نرخ ارز سود خوبی به دست بیاورند.
وی ادامه داد: حباب بودن بازار سرمایه به تاثیر نرخ ارز در بازار دارد به این معنا که با کاهش نرخ ارز باز هم شاخص کل بالا برود یا نه. اما معتقدم اگر دولت بخواهد به واسطه رشد بازار، بحث وضع اخذ عوارض و افزایش قیمت مواد اولیه را اجرا کند و دست بر روی سود آوری بگذارد، بازار باز هم با افت مواجه میشود.