تغییرات گسترده در پول ملی
حذف چهارصفر؛ انتشار اسکناس درشت
در پی اظهارات وزیر امور اقتصادی و دارایی درخصوص لزوم حذف سه صفر از پول ملی، رییس کل بانک مرکزی از آغاز پروژه حذف ۴ صفر از پول ملی و پیشنهاد اجرای آن در ماههای آینده خبر داد.
افکار نیوز - سه روز پس از آنكه وزير اقتصاد از احتمال حذف سه صفر پول ملي خبر داد، رييسكل بانك مركزي اعلام كرد كه برنامه براي حذف چهار صفر است نه سه صفر؛ به گفته بهمني، بررسيهاي بانك مركزي نشانگر نتايج مثبت حذف چهار صفر از پول ملي است و پيشنهاد اجراي اين طرح طي ۶ ماه آينده به هيات دولت ارائه خواهد شد.
در عین حال، بهرغم اینکه برخی از مقامات دولتی از این طرح تحت عنوان تقویت پولی ملی نام میبرند، رییسکل بانک مرکزی با نگاهی واقعبینانهتر حذف صفرها را بر نرخ تورم بیتاثیر دانسته و وجود موانعی برای انتشار اسکناس درشتتر را دلیل اجماع بانک مرکزی برای اجرای این طرح توصیف کرده است.
به اعتقاد صاحبنظران اقتصادی، پیششرط اصلی کاهش صفرها از پول ملی که معمولا پس از دورههای تورمی شدید در کشورهای مختلف اجرا شده و آخرین نمونه آن نیز ترکیه بود، اطمینان از پایان دوره تورمی است و در شرایط فعلی، چنین اطمینانی در اقتصاد ایران وجود ندارد و فشارهای تورمی به دلیل نهادینه شدن برخی سیاستگذاریهای نادرست همچنان وجود دارد.
به نوشته دنیای اقتصاد، رییس کل بانک مرکزی روز گذشته در نشست خبری خود با بیان اینکه بررسیهای بانک مرکزی نشاندهنده نتایج مثبت حذف ۴ صفر از پول ملی است، اظهار داشت: پیشنهاد اجرای این طرح طی ۶ ماه آینده به هیات دولت ارائه خواهد شد.
وی افزود: در صورت تصویب این طرح در هیات دولت و تایید شورای پول و اعتبار، بانک مرکزی برای جمعآوری اسکناسهای موجود و انتشار اسکناسهای جدید وارد عمل خواهد شد.
بهمنی دلیل اجماع بانک مرکزی بر ضرورت اجرای طرح حذف ۴ صفر از پول ملی را وجود موانعی برای انتشار اسکناسهای درشتتر عنوان کرد و حذف صفرها را بر نرخ تورم بیتاثیر دانست.
این در حالی است که تجربه حذف صفرها از پول ملی در کشورهای مختلف نشان میدهد که پیشنیاز اصلی اجرای این طرح، مهار تورم در سطح داخلی است چراکه هدف اصلی از اجرای طرح مزبور، تبدیل اسکناسهای درشت به اسکناسهای کوچکتر در جهت تسهیل معاملات و ثبت سادهتر اعداد و ارقام از دید حسابداری است. اما در صورت وجود تورم بالا، در عمل پس از چند سال، تضعیف پول ملی بانک مرکزی را وادار به چاپ اسکناسهای درشتتر میکند و در عمل زمینه بازگشت صفرهای حذف شده فراهم میشود.
از سوی دیگر تجربه حذف صفر از پول ملی در کشورهای مختلف نشان میدهد که در کوتاهمدت پس از اجرای این طرح، افزایش قیمتها و بروز تورم مقطعی امری اجتنابناپذیر بوده است. به هر روی به نظر میرسد حذف سه صفر به گفته وزیر اقتصاد یا حذف ۴ صفر به گفته رییسکل بانک مرکزی، در وهله نخست میتواند زمینه تقویت ظاهری پول ملی در مقابل سایر ارزها را فراهم کند.
کاهش تورم لازمه حذف سه صفر از پول ملی
اظهارات رییسکل بانک مرکزی در حالی بیان شده است که پیش از این رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران گفته بود: در مسائل اقتصادی باید بین عوامل واقعی و مسائل شکلی تمییز قائل شویم. تعداد صفرها در اقتصاد مساله واقعی و اصلی نیست، اگر با حذف صفرها مبارزه با تورم مدنظر است طبعا دلیل قوی این است، اما اگر حرکت ضد تورم را دنبال کنیم و به یک مرحله قابل قبولی در ثبات قیمتها برسیم در آن صورت حذف صفرها قابل قبول است.
رییس اتاق بازرگانی ایران با تاکید بر اینکه حذف سه صفر نشان دهنده واقعیت قدرت اقتصادی نیست، گفت: در اقتصاد ایران نیازمند اقدامات جدی در اقتصاد کلان هستیم، بنابراین باید مشکلاتی نظیر تورم مزمن ساختاری در چهار دهه گذشته، آثار درآمد نفتی در اقتصاد، کسری بودجه آشکار و پنهان دولت و آثار سیاستهای نامناسب ارزی باید مورد توجه جدی قرار گیرد، اگر چنان شد آنگاه میتوانیم با هر واحد پولی اقتصاد را اصلاح کنیم و اگر این موارد اصلاح نشود هر چند سال یک بار باید چند صفر را پاک کنیم.
نهاونديان گفت: كم كردن صفرها فقط زندگي حسابداران را آرامتر ميكند، اما اگر اين توهم را داشته باشيم كه اين اقدام جانشين اقدامات واقعي درباره تورم است، حذف سه صفر پرآسيب خواهد بود.