جولان دلالان در بازار گندم:
گندم شما را بیش از قیمت دولتی خریداریم!
گندمی که در زمان وزارت محمود حجتی به مرز خودکفایی رسیده بود، در دوره ریاست صادق خلیلیان عقب گردی یک دهه ای داشت. امسال قرار است ایران به جای پول برق صادراتی ایران به پاکستان، گندم آلوده به زنگ زرد دریافت کنیم تا همان اندک گندمزارهای باقیمانده در کشور نیز آلوده به این آفت قرنطینه ای شده و از گردونه تولید خارج شوند.
گندم یکی از محصولات اساسی است که در سال های اخیر، به دلیل سیاست های غلط بخش دولتی، بازار آن دستخوش تغییراتی شده. این تغییرات به هیچ وجه در راستای منافع ملی ایران نبوده و کشور را به شدت نیازمند واردات گندم کرده است.
به گزارشافکارنیوز؛به رغم اینکه تلاش های زیادی برای تولید گندم در حد نیازهای کشور طی دهه های گذشته انجام شده بود، باز هم نام گندم در سرلیست واردات کشور طی سال گذشته قرار گرفت. گندم محصولی است که وزارت جهاد کشاورزی برنامه های متعددی برای خوداتکایی در تولید آن به مرحله اجرا درآورد. تا پیش از حذف یارانه ها، دولت تنها خریدار گندم بود.
به دلیل اهمیت این محصول کشاورزی و نقشی که چنین محصولی در سبد غذایی خانوار ایرانی دارد، همه ساله در کمیته ای متشکل از وزرای صنعت، معدن و تجارت؛ کشاورزی، رییس جمهور و کارشناسان سایر دستگاه های مرتبط، قیمت پایه ای برای گندم کشور تعیین می شد و گندمکاران محصول خود را به دولت می فروختند. با حذف یارانه ها، انحصار خرید گندم توسط دولت شکسته شد و برای نخستین بار در سال ۹۱ بخش خصوصی نیز وارد مقوله خرید گندم شد.
اگرچه دولت برای نخستین بار اعلام کرد که فعالان صنعت آرد و نان نیز می توانند راسا نسبت به خرید گندم اقدام کرده و آن را در انبارهای خود ذخیره کنند همچنین وزارت جهاد کشاورزی مدعی بود حجم تولید گندم ایران ۱۴ و نیم میلیون تن و بیش از نیاز کشور است، اما متاسفانه کل گندم خریداری شده توسط شرکت بازرگانی دولتی وابسته به وزارت صنعت، معدن و تجارت که تنها مباشر خرید گندم طی سال های گذشته بود، در مجموع به دو و نیم میلیون تن نیز نرسید. سیلوها از گندم خالی بود و در این سال دولت مجبور شد برای تامین نیازهای جامعه حدود ۶ میلیون تن گندم وارد کند. سال گذشته بار دیگر نام گندم پس از یک
دهه، در سرلیست محصولات وارداتی کشور و در کنار فولاد و آهن قرار گرفت و مجددا ایران به باشگاه واردکنندگان گندم پیوست.
مسئولان وزارت جهاد کشاورزی در سال زراعی ۹۲-۹۱ همواره تاکید داشتند که آمار ارایه شده برای تولید دقیق بوده و دلیل واردات گندم را عدم تمایل کشاورزان برای فروش محصول خود به دولت معرفی می کردند. اما از استان های مختلف خبر می رسید که به دلیل کمبود کود و نهاده های مورد نیاز محصولات زراعی، حجم تولید گندم در بسیاری از استان ها کاهش یافته است.
بازار کاه پر رونقتر از بازار گندم!
اگرچه کاهش حجم تولید گندم هیچ گاه بوسیله متولی تولید مورد تایید قرار نگرفت اما اخبار ناخوشایند دیگری نیز درباره این محصول استراتژیک، طی سال گذشته بر سر زبان ها افتاد. گروهی از کشاورزان به دلیل پایین بودن قیمت خرید تضمینی گندم در مقایسه با کاه که محصولی فرعی است، گندم مرغوب خود را که باید در کارخانجات آردسازی تبدیل به آرد میشد و به مصرف خانوارها می رسید، خرد کرده و همراه با کاه به قیمت بیشتر برای مصرف دامداری ها، به دامداران فروختند. بخش دیگری از محصول نیز به دلیل نوسانات نرخ ارز و تفاوت بهای گندم در داخل و خارج ایران، به آن سوی مرزها برای تامین نیاز همسایگان
قاچاق شد. مجموعه این اتفاقات سبب شد، سال گذشته ایران بار دیگر به واردکننده گندم تبدیل شود.
گندم تولید داخل باردیگر به کشور وارد می شود!
امسال نیز اخبار خوشی از خرید گندم به گوش نمی رسد. متولی تولید پیش بینی می کند در سال زراعی ۹۳-۹۲ حدود ۱۲ میلیون تن گندم در کشور تولید شود. اما در انتهای فصل برداشت استان خوزستان، تغییر شرایط جوی، بروز طوفان و تگرگ سبب شد بخشی از محصول این استان دچار آسیب شود.
از همدان خبر می رسد که دلالان گندم کشاورزان را به بهایی بیش از قیمت تعیین شده بوسیله دولت یعنی ۷۲۰ تومان خریداری کرده و پس از بسته بندی، به نقطه ای نامعلوم حمل می کنند.
شنیده شده گندم های تولید داخل، به دلیل پرداخت قیمت بیشتر برای محصول وارداتی(حدود ۱۲۰۰ تومان) از مرزها به صورت قاچاق خارج شده و بار دیگر در هیات محموله های رسمی وارداتی از گمرک عبور داده می شود تا سود بیشتری را نصیب خریداران کنند. امسال نیز بخشی از محصول راهی دامداری ها شد تا به مصرف خوراک دام برسد.
اگرچه برخی از منتقدان جدی بخش کشاورزی آمارهای وزارت جهاد کشاورزی را ساختگی دانسته و اعلام می کنند که اگر هم چنین باشد میزان گندم وارد شده بسیار کمتر از آمارهایی است که وزارت جهاد کشاورزی ارائه داده است زیرا قاچاق حدود ۱۰ میلیون تن گندم نیاز به چندین هزار کامیون داشته و صف های طویلی در مرزها تشکیل می دهد که به راحتی توسط نیروهای مرزبانی قابل تشخیص است و با این استدلال، آمارهای وزارت جهاد کشاورزی را غلط می دانند اما اتکای دولت به واردات نیز سبب شده که شیرازه های بخش تولید طی فعالیت دولت نهم و دهم از هم بپاشد.
آمارهای دور از واقعیت جهاد کشاورزی
از سوی دیگر کارشناسان صنعت دام بر این باورند که ضریب تبدیل گندم برای تولید گوشت و شیر پایین تر از نهاده های مورد نیاز در این صنعت است، بنابراین بسیاری از دامداران تمایل ندارند گندم را جایگزین نهاده هایی نظیر ذرت یا سویا کنند. این کارشناسان می گویند، بخش اندکی از گندم تولید داخل راهی دامداری های شده است. سال زراعی گذشته شرایط نرمال بارشی در بسیاری از نقاط کشور وجود داشت، اما در مقابل توزیع کود با مشکلات جدی مواجه شده بود. در نتیجه از بسیاری استان ها خبر می رسید که میزان تولید کمتر از حد پیش بینی شده بوده است. با بررسی تمام دلایل ذکر شده می توان چنین نتیجه گرفت که
آمار ارایه شده بوسیله وزارت جهاد کشاورزی در زمینه تولید گندم دور از واقعیت بوده است.
گندمی که در زمان وزارت محمود حجتی به مرز خودکفایی رسیده بود، در دوره ریاست صادق خلیلیان عقب گردی یک دهه ای داشت. امسال قرار است ایران به جای پول برق صادراتی ایران به پاکستان، گندم آلوده به زنگ زرد دریافت کنیم تا همان اندک گندمزارهای باقیمانده در کشور نیز آلوده به این آفت قرنطینه ای شده و از گردونه تولید خارج شوند. بدین ترتیب بار دیگر چشم های ایرانیان باید در انتظار محموله های گندمی باشد که با کشتی در بنادر جنوبی ایران پهلو می گیرند. روندی که استقلال و امنیت غذایی جامعه را با کوچکترین تهدید خارجی، دچار اشکالات جدی خواهد کرد.