موج تازه گرانی ها، پس لرزه های دولت احمدی نژاد یا لرزش های دولت روحانی؟
اخیرا دولت ارز مبادلهای را حذف کرده و ارز دولتی را تنها به یک قیمت میفروشد و در عوض، به واردکنندگان برخی کالاهای اساسی سوبسید میپردازد.
در حالیکه مدت زمان زیادی از روی کار آمدن دولت روحانی نمی گذرد بار دیگر گرانی ها به سبد خانوارها حمله ور شده است. در این میان با حذف ارز مرجع برای واردات کره قیمت کره و روغن نباتی در کشور افزایش یافت؛ به طوریکه قیمت آن از کیلویی ۱۱ هزار تومان به ۲۲ هزار تومان(در بستهبندیهای ۲۵۰ گرمی) رسیده است.
به گزارشافکارنیوز، رضا باکری دبیر انجمن صنایع لبنی در اینباره به مهر گفته است: " با تصمیم وزارت صنعت، معدن و تجارت، اختصاص ارز مرجع ۱۲۲۶ تومانی به واردات کره حذف و ترخیص کره های وارداتی با ارز ۲۲۴۷۷ ریال انجام خواهد شد. از این پس کره های ترخیصی باید با ارز ۲۲۴۷۷ ریال ترخیص شود که این موضوع در پی تصمیم وزارت صنعت، معدن و تجارت صورت می گیرد. این موضوع سبب شده است تا قیمت کره در بازار تا دو برابر شود.
براساس شرایط جدید، قیمت هر کیلوگرم کره ۲۵۰ گرمی ۲۲ هزار تومان، کره ۱۰۰ گرمی ۲۳ هزار تومان و کره ۵۰ گرمی ۲۴ هزار تومانی است، این در شرایطی است که قیمت هر کیلوگرم کره ۱۰۰ گرمی تا پیش از این تصمیم ۱۲ هزار تومان بوده است ".
علاوه بر کره، قیمت تخممرغ نیز در مدت کوتاهی در بازار ایران نزدیک به یک چهارم بالا رفته و تبدیل به چالشی برای سیاستمداران و اقتصادی های دولت تدبیر و امید شده است. قیت تخم مرغ از شانهای ۶۹۰۰ تومان به قیمت بیش از شانهای ۹ هزار تومان رسیده است و برخی ها از افزایش قیمت آن تا ۱۱هزار تومان سخن می گویند..
برخی ناظران معتقدند صادرات تخم مرغ باعثکمبود آن در بازار داخلی شده است. در همین زمینه محمدرضا نعمتزاده، وزیر صنعت، معدن و تجارت، دستور ویژهای برای تنظیم بازار تخم مرغ داده که به موجب آن تعرفه واردات تخم مرغ صفر و صادرات آن ممنوع میشود.
گرانی نهادههای دام و طیور، که تولیدکنندگان مرغ و تخم مرغ آن را دلیل افزایش قیمت عنوان میکنند، مشکلی است که سال گذشته نیز موجب گرانی چشمگیر مرغ شده بود.
حسن رادمرد معاون وزیر صنعت، معدن و تجارت در اینباره به فارس گفته است: " در جلسه کارگروه تنظیم بازار قیمت هر کیلوگرم تخممرغ ۴۲۵۰ تومان تعیین شد و با تأیید وزیر صنعت در کل کشور ابلاغ میشود. این قیمت در کارگروه تعیین شده و پس از تایید وزیر ابلاغ میشود ".
علاوه بر تلاش برای کنترل قیمت تخم مرغ، سازمان گمرک نیز برای جلوگیری از انفجار قیمت روغن نباتی در روزهای آتی دستور ترخیص ۳۳۵ هزار تن از این کالا را صادر کرده است. این دستور از سوی معاون فنی و امورگمرکی گمرک ایران برای ترخیص آنی ۳۳۵ هزار تن روغن خام صادر شده است.
پیش از نیز این یکی از نمایندگان مجلس هم از حدود دو برابر شدن قیمت حبوبات در سال اخیر خبر داده بود. هدایتالله میرمرادزهی، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس، آمارهای اقتصادی دولت پیشین را رد کرده و آن را مقصر بالا رفتن قیمت حبوبات معرفی کرده است.
در گیرودار گرانی کالاهای اساسی، وزیر نیرو از افزایش قریب الوقوع برق و آب خبر داده است. چیتچیان در حاشیه ۳۲ نشست شورای گفتوگوی دولت و بخش خصوصی اظهارداشت: هزینه هر کیلو وات برق ۴۳۰ ریال است که ۱۶۶ ریال آن به سازمان هدفمندی داده میشود اما هزینههای تولید به مراتب بیشتر از این است لذا طرحهایی برای افزایش قیمت آب و برق داریم چرا که هزینه و درآمد ما در این صنعت با هم نمیخواند.
مقصر کیست؟ سیاست های دولت دهم یا کلید روحانی؟
به اعتقاد کارشناسان، گرانی برخی از کالاهای اساسی، ناشی از بی برنامگی های به جا مانده از تصمیمات دولت دهم است به طوری که روز گذشته طهماسب مظاهری، رئیس کل پیشین بانک مرکزی تاکید کرده است که " حل مشکل تورم و مهار آن در ۱۰۰ روز غیر ممکن به نظر می رسد ".
سال گذشته که قیمت ارزهای خارجی در ایران به طور چشمگیری بالا رفت دولت اقدام به فروش ارزهای خارجی به دو قیمت " مرجع " و " مبادلهای " کرد. نرخ مرجع برای دلار ۱۲۲۶ تومان بود و نرخ مبادلهای بین قیمت بازار آزاد و نرخ مرجع تعیین میشد.
اخیرا دولت ارز مبادلهای را حذف کرده و ارز دولتی را تنها به یک قیمت میفروشد و در عوض، به واردکنندگان برخی کالاهای اساسی سوبسید میپردازد.
مطابق گزارش تازه بانک مرکزی ایران تورم به مرز ۴۰درصد رسیده است.
افزایش چشمگیر کالاهای اساسی در حالی رخ میدهد که حسن روحانی، رئیسجمهور، قول داده مشکلات شهروندان ایرانی در خرید کالاهای اساسی به زودی برطرف شود.
وی پس از اولین جلسه کابینهاش گفته بود: " به طور ویژه در خصوص کالاهای اساسی مورد نیاز مردم تصمیماتی اتخاذ شد که بحمدالله با اجرای این تصمیمات مردم در ماههای آینده سال، مشکلی در این زمینه نخواهند داشت. "
روحانی و نزدیکانش میگویند که دولت برنامهها و سیاستهایی دارد که مشکلات فوری اقتصاد ایران را در صد روزه اول کار دولت برطرف کند.
از جمله دولت اصلاحیهای برای بودجه سال جاری به مجلس برده است. مجلس فوریت رسیدگی به این اصلاحیه را رد کرده است.
دولت میگوید مخارج و درآمدهای بودجهای که محمود احمدینژاد به مجلس برده بوده قابل تحقق نیست. بالا بردن قیمت انرژی یکی از راههایی است که برای بالا بردن درآمد دولت پیشنهاد میشود، اما حمید چیتچیان وزیر نیرو، میگوید: " افزایش قیمت بستگی به تصمیمات دولت و مجلس دارد؛ فعلا این موضوع در دستور کار ما نیست، اما در بلندمدت به آن نیاز داریم. "
احیای سازمان مدیریت و برنامهریزی و تقویت حضور بخش خصوصی در اقتصاد از جمله سیاستهای دیگری هستند که دولت حسن روحانی برای رفع مشکلات اقتصاد ایران بر آنها تاکید دارد.