درختان اینجا، میوه سنگی میدهند
هر وقت از چیزی ناراحت میشد، میرفت کنار درختهایش و با آنها درد دل میکرد و وقتی هم خوشحال بود، در باغش میرقصید و بشکن میزد و همیشه از خدا تشکر میکرد و با انگشت به آسمان اشاره میکرد یا سجده میکرد.
به گزارش افکارنیوز، شاید زمانی که در یکی از روزهای سال ۱۳۴۰ درویش خان گنگ اسفندیارپور به نشانه اعتراض به از دست دادن زمینهایش در کشاکش ماجرای اصلاحات ارضی درختهای خشک شده باغش را با سنگها تزیین کرد، هرگز فکر نمی کرد روزی این باغ جزو جاذبههای گردشگردی استان کرمان محسوب شود.
حدود ۳۰ کیلومتر که از سیرجان به سمت بافت حرکت کنیم، به روستایی میرسیم به نام بلورد، درنزدیکی این روستا باغی قراردارد، بدون حصار و دیوار، اینجا اثری از سبزی و بوته نیست، بوتههای خشک خار و جاز، چهره باغ را به جای سبز، سیاه نشان میدهند، باغی پر از درختان خشک شده که باغبان خوش ذوقش آنها را با سنگها، طنابها، لاشه حیوانات مرده و هر آنچه که در آن حوالی ممکن است، یافت شود، تزیین کرده است و سنگهای آویزان شده به درختان در عین بی نظمی، مرتبند و جلب توجه میکنند.
تعدادی از درختان در آستانه فرو افتادن هستند و تعدادی از سنگهای آویزان به درختان بر زمین ریخته، میوههای درختان این باغ آنچنان بزرگ هستند که یک مرد تنومند به سادگی نمیتواند آنها را جمع آوری کند، تمام سنگهایی که به درختان متصل شدهاند، به طرز ماهرانهای سوراخ شدهاند.
اینکه دلیل اصلی ایجاد این باغ چه بوده است، حکایتهای مختلفی دارد، اما به دلیل کر و لال بودن درویش خان هیچ گاه راز احداثاین باغ مشخص نشده است.
میگویند درویش خان فردای همان شب که خواب ساختن باغ را میبیند برای چراندن گوسفندانش به بیابان میرود که متوجه میشود چیزی از آسمان به زمین افتاد، نزدیک میرود و میبیند که شهاب سنگی بزرگ است. درویش خان میخواسته سنگ را لمس کند، اما سنگ خیلی داغ بوده و تا سرد شدن شهاب سنگ صبر میکند و بعد آن را با خودش به خانه میآورد.
میگویند درویشخان ابتدا تنه درختان باغ خشک شدهاش را از خاک بیرون میآورد و بعد به محل احداثباغ منتقل میکند و در نهایت به گفته روستاییان گودالی به عمق یک متر حفر و تنه درخت را در آن استوار میکرده است و برای تهیه سیم برای اتصال سنگها به تنه درختان لاستیکهای فرسوده خودروها را جمع میکرده و آتش میزده و بعد سیم درون آن را خارج میکرده است.
شکل میوههای این باغ تفاوت بسیاری با یکدیگر دارند، میگویند هر میوه سرگذشت خاص خود را دارد و هر گاه در زندگی درویش خان اتفاقی روی میداده، یک سنگ و درخت جدید بنا میکرده است.
درویش خان، علاوه بر سنگ، چیزهای دیگر هم به تنه درختان آویزان میکرد، مثل سر گوسفندانی را که گرگ میدرید یا گرگهایی را که خودش میکشت، چون زبان نداشت تا از ضرر و زیان ناشی از مردن گوسفندان با کسی صحبت کند با این روش با مردم درد دل میکرد.
مزار درویش خان هم همینجاست، پس از ۹۰ سال تلاش و زحمت، در کنار درختانش جان میبازد و همانجا نیز دفن میشود، اما پس از درویش خان دیگر کسی به فکر سامان دادن به باغ خان نبوده است.
می گویند پس از مرگ درویش خان یکی از درختان فرو میریزد و برای سرپا کردن دوباره آن چندین مرد از روستای اطراف به زحمت توانستند درخت را استوار و سنگها را مجددا آویزان کنند.
" خضری " یکی از شهروندان سیرجانی به ایسنا میگوید: این باغ حاصل تخیل قوی چوپان پیر و کر و لالی است که وقتی در زمان حیاتش به آنجا میرفته با علاقهای توصیف نشدنی در مورد کارهایش توضیح میداد و برای این کار مرتبا به آسمان و بعد هم به زمین اشاره میکرد، البته فهمیدن توضیحات او کار سادهای نبود.
خضری ادامه میدهد: درویش خان تمام سالهای عمر خود را برای ساخت این باغ سنگی صرف کرده است و برای ساختش از تکنیکهای ویژهای استفاده کرده که با مرگش آنها را به گور برده است.
وی میافزاید: علاقه بسیار درویش خان به معرفی درختان سنگی باغش بسیار قابل تامل بود، طوری که هر چه میخواستیم خداحافظی کنیم، اجازه نمیداد و ما را به دنبال خودش این طرف و آن طرف میبرد و با تکان دادن سیمها و طنابها و حرکت دستها سعی میکرد توضیحات خود را کاملتر کند، روحش شاد.
وی ادامه میدهد: امیدوارم حالا که درویش خان در بین ما نیست، از این باغ مراقبت لازم به عمل آید و شاهد از بین رفتن نتیجه زحمات این هنرمند نباشیم.
خضری میافزاید: عدم توجه به باغ سنگی درویش خان و عدم حمایت از ساماندهی این باغ موجب شده است که باغ سنگی خان در معرض تخریب و آسیب جدی قرار گیرد.
" ابراهیمی نژاد "، مدیر روابط عمومی سازمان میراثفرهنگی استان کرمان به ایسنا میگوید: سیرجان شهری ریشهدار در تاریخ است که روزگاری پرچم مرکزیت این استان در آن در اهتزاز بوده است.
وی با بیان اینکه سیرجان از جاذبههای گردشگری بسیاری برخوردار است، معروفترین آثار تاریخی و جاذبههای گردشگری سیرجان را قلعه سنگ، منبرسنگی، قلعهها و برجهای قدیمی، شاهفیروز، میر زبیر، کاروانسراها و خانههای قدیمی، بازارها، مساجد، چشمهها، یخدانها، بادگیر چپقی و باغ سنگی معرفی میکند.
ابراهیمی نژاد در خصوص باغ سنگی سیرجان میگوید: باغ سنگی یکی از جاذبههای گردشگری سیرجان، نمادی از آرزوهای بر باد رفته و شیوهای نو برای مبارزه با ظلم و ستم است.
وی میگوید: این باغ به شکل شش ضلعی نامنظم است و متعلق به شخصی به نام «درویش خان اسفندیارپور» است. در خصوص پیدایش این باغ گفته میشود که در یکی از روزهای سال ۱۳۴۰ خورشیدی و در جریان اصلاحات ارضی، درویش خان که از زمینداران این منطقه بوده و از راه کشاورزی گذران زندگی میکرده است، مقدار زیادی از زمینهای خود را از دست میدهد و او که از نعمت تکلم و شنیدن محروم بوده است، به نشانه اعتراض درختهای خشک شده باغش را با سنگها تزئین میکند.
وی می افزاید: زندگی درویش خان و باغ سنگیاش دو بار توسط پرویز کیمیاوی به تصویر درمیآید که فیلم پیرمرد و باغ سنگی در جشنوارههای داخلی و خارجی بسیاری به نمایش درآمد و برنده جایزه خرس نقرهای از جشنواره فیلم برلین شده است.
ابراهیمی نژاد میافزاید: به طور حتم سازمان میراثفرهنگی و توسعه گردشگری استان برای حفظ آثار گردشگری همچون باغ سنگی سیرجان توجه خاصی داردو برنامه ریزی لازم در این خصوص صورت خواهد گرفت.
به گزارش ایسنا، خوشبختانه این باغ کماکان در سر جای خود ماندگار است، ولی نه مثل گذشته،، به باغ سنگی که بیایید، برایتان جالب است که چگونه دلخوشیهای عجیب یک نفر میتواند برای همه جالب و دیدنی باشد، حرفها و شایعههای زیادی درباره باغ سنگی و باغبانش وجود دارد اما تا از باغ سنگی دیدن نکنید، نمیتوانید از انگیزه ساخت این باغ که خیلیها آن را اعتراض میدانند، باخبر شوید.