مسئولان اقتصادی واقعیتها را دریابند:
آقای وزیر! پس اندازها کفاف خانه دار شدن را نمی دهد
آیا واقعا قشر متوسط جامعه توانایی پس انداز آن هم برای خرید مسکن را دارد؟
- ۱۹ روز پس از یکصدمین روز عمر دولت تدبیر و امید وزیر راه و شهرسازی مهمان برنامه نگاه یک بود و عملکرد وزارتخانه متبوعش را در حوزه های مسکن و حمل ونقل تشریح کرد. اظهارات عباس آخوندی که تکرار اظهارات قبلی او بود، با واقعیت های اقتصادی ایران کمی فاصله دارد.
به گزارشافکارنیوز، زمانی که عباس آخوندی وزیر راه و شهرسازی در مراسم معارفه خود حاضر شد، از شیوه تامین مالی طرح مسکن مهر و آثار تورمی آن انتقاد کرد، بلافاصله نسبت به از میان رفتن فرهنگ پسانداز برای خانه دار شدن هشدار داد. گرچه وی می داند که این روزها خانه دار شدن بزرگترین اتفاق اقتصادی اقشار متوسط و کم درآمد جامعه است اما تاکید کرد که مردم برای رسیدن به آن باید به پس انداز روی بیاورند.
وزیر راه و شهرسازی بار دوم در در مراسم تودیع و معارفه مدیر عامل بانک مسکن مشابه این اظهارات را تکرار کرد. او در مراسم معارفه مدیر عامل بانک مسکن گفته بود: برای خانهدار شدن اگر از دیدگاه سیاستهای خود به آن نگاه کنیم، چارهای نداریم که از اقتصاد خانوار باید بحثی به نام پسانداز تعریف کنیم، تا افراد خانهدار شوند.
او در تازه ترین اظهارات خود، در ۱۱۹ روزگی دولت تدبیر و امید، بار دیگر اظهارات قبلی خود را تکرار کرد. او در برنامه نگاه یک شبکه ۱ سیما مدعی شد اقشار متوسط جامعه با پس انداز کردن قادر خواهند بود مسکن دار شوند.
به نظر می رسد طرح مسکنی وزارت مسکن بر حول دو محور غیرواقعی می چرخد: پرداخت وام های ۱۰۰میلیونی و پس انداز کردن مردم! هم اکنون طرح مسکن اجتماعی مورد نظر وزیر راه به عنوان جایگزین مسکن مهر مورد توجه قرار گرفته است. هرچند که اتکای این طرح بر سپرده و پس انداز متقاضیان متمرکز است.
حسین عبده تبریزی مشاور مالی وزیر راه و شهرسازی درباره شیوه حمایت در مسکن اجتماعی نظری کاملا مشابه وزیر راه را دارد. او نیز تاکید می کند که تکیه اصلی برای مسکن دار شدن باید روی پس انداز باشد. با این هدف انحصار صندوق پس انداز مسکن برای بانک مسکن شکسته خواهد شد و همه بانک ها میتوانند صندوق مشابه صندوق پس انداز مسکن تشکیل دهند. به طوری که اهداف دولت برای حمایت از اقشار خاص برای خانهدارشدن در نحوه حمایت از این صندوق ها خلاصه خواهد شد.
اما در این گیرودار یک مورد باقی می ماند و آن هم آیا واقعا قشر متوسط جامعه توانایی پس انداز آن هم برای خرید مسکن را دارد؟ در شرایطی که قیمت ها و هزینه ها به طور سرسام آوری بالا رفته است، پس انداز کردن برای اقشار متوسط جامعه دیگر معنایی ندارد. به خصوص آنکه با رشد فزاینده اجاره بها در تهران، سهم بسیار زیادی از حقوق کارمندان صرف راضی نگه داشتن صاحب خانه ها می شود.
از سویی دیگر معاون برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور در تشریح جزئیات لایحه بودجه ۹۲ از افزایش ۱۷٫۵ درصدی حقوق کارکنان دولت در سال آتی سخن گفته است. این در حالیست که طبق آمار رسمی بانک مرکزی و دولتمردان تورم سال ۹۲کشور در بهترین حالت خود به ۳۵درصد می رسد! طبق ماده ۱۲۵ قانون مدیریت خدمات کشوری مبنای افزایش حقوق کارکنان دولت را نرخ تورم سالانه که از سوی مرجع رسمی یعنی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران همه ساله اعلام می گردد، ندانسته است و دولت می باید در تدوین بودجه سال آتی نرخ تورم سال جاری را مبنای افزایش قرار دهد.
رییس جمهور نرخ تورم رسمی را ۴۴درصد عنوان کرده است و این یعنی افزایش ۱۸درصدی حقوق در برابر تورم ۴۴درصدی! با این حساب کدام قشر متوسط جامعه می تواند برای خانه دار شدن پس انداز کند؟ در سال ۹۱ که نرخ تورم رسما ۳۱٫۵ درصد اعلام شد حقوق کارکنان ۲۰ درصد افزایش یافت. در سال ۹۰ نیز با وجود نرخ تورم ۲۱٫۵ درصدی حقوق کارمندان فقط ۱۰درصد افزایش یافت. بنابراین می توان گفت امسال نرخ حقوق کارمندان در برابر تورم، کمترین رشد را تجربه می کند.
اجرای طرح پس انداز در شرایط کنونی اقتصاد ایران نمی تواند پاسخگوی چالش خانه دارشدن مردم باشد؛ چرا که از یک سو سطح فعلی درآمد خانوارها به میزانی نیست که بتوانند پساندازی برای خانه دارشدن داشته باشند و از سوی دیگر مشکلات نظام کنونی بانک ها، امکان همراهی بانک ها با این طرح را در کوتاه مدت فراهم نمی کند.