بانک مرکزی تجربه شکستخورده را تکرار نکند
عضو کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه افزایش نرخ ارز رسمی موجب تکرار تجربه شکست خورده نرخ ارز در دوران مرحوم نوربخش شد، سیاستهای پولی و بانکی را عامل اصلی وضعیت موجود دانست و گفت: بهتر است بانک مرکزی با تدابیر منطقی تقاضای واقعی بازار را پاسخ دهد.
غلامرضا مصباحي مقدم درباره وضعيت موجود بازار ارز و ريشهيابي مشكلات به وجود آمده در اين بازار اظهار داشت: بانكها و بازار سرمايه بايد جاذبه لازم براي جذب نقدينگي در دست مردم را فراهم كنند چراكه در صورت انجام اين فرآيند ديگر التهابي در بازار ارز و سكه روي نخواهد داد.
* اگر شورای پول و اعتبار به تغییرات رأی میداد، بازار آرام میشد
به گزارش فارس، وی با اشاره به سیاستهای پولی و بانکی سال ۹۰ افزود: به دلیل اینکه در آغاز سال، شورای پول و اعتبار نرخهایی را برای سود سپردهها در نظر گرفت و نسبت این نرخها را در قیاس با سال گذشته کاهش داد مردم انگیزه سپردهگذاری در بانکها را از دست دادند و به طور کلی جاذبه سپردهگذاری در سیستم بانکی کاهش یافت.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس گفت: کاهش نرخ سود سپردههای بانکی و سایر مواد بسته سیاستی - نظارتی اثر خود را در بازار گذاشت و التهاب در بازار سکه و ارز ناشی از اجرای این سیاستهای پولی است.
مصباحیمقدم درباره تأثیر تغییر در بسته پولی و بانکی بر بازار ارز و سکه، بیان کرد: البته شورای پول و اعتبار زیر بار پیشنهاد جدید نرفت ولی اگر قبول میکردند که تغییر اندکی در بسته انجام دهند آرامشی به بازار پولی برمیگشت.
به اعتقاد وی، تغییرجزئی در نرخهای سود سپردههای بانکی مصوب در بسته بانکی سال جاری نیز میتوانست بازار را آرام کند.
* تقاضای کاذب در بازار و سیاست تکراری بانک مرکزی
مصباحی مقدم در ادامه این سخنان به اجرای سیاست افزایش نرخ ارز رسمی با هدف تکنرخی کردن ارز در بازار اشاره و تصریح کرد: این سیاست که بانک مرکزی هفته گذشته اجرا کرد در زمان مرحوم نوربخش نیز اتفاق افتاد، در آن مقطع نیز همزمان با افزایش ارز رسمی نرخ ارز آزاد نیز افزایش مییافت و عملاً سیاست بیتأثیر ماند.
وی ادامه داد: البته سیاست مذکور در زمان آقای نوربخش درحالی اجرا شد که ذخایر ارزی وقت چندان قوی نبود اما واکنش بازار دقیقاً مشابه بازار فعلی بود.
مصباحیمقدم با بیان اینکه در مقطع مرحوم نوربخش نیز مانند دوران فعلی دلالان احساس میکردند که نرخ ارز گرانتر خواهد شد و اجازه واقعی شدن نرخها را نمیدادند، اضافه کرد: هماکنون نیز تقاضایی که در بازار وجود دارد و نرخ ارز را افزایش میدهد تقاضای کاذب است.
* وجوه نقدی ارزی، هدف اصلی دلالان بازار
این استاد دانشگاه با تأکید براینکه تقاضای موجود در بازار ارز تقاضای دلالی است، تصریح کرد: اگر بانک مرکزی تقاضای واقعی بازار را از طریق اختصاص ارز تأمین مالی کند این مسائلی که هماکنون بهوجود آمده دیگر روی نمیداد.
وی گفت: بنده معتقدم که ذخایر ارزی بانک مرکزی ذخایر غنی و قویای است و فقط برای وجوه نقد ارزی مقداری تأمل وجود دارد که این مورد البته به تأیید بانک مرکزی هم رسید.
مصباحیمقدم با بیان اینکه دلالان بیشتر دنبال وجوه نقد ارزی هستند، تصریح کرد: این نکته از آنجا حائز اهمیت میشود که اگر تولیدکنندگان ارز بخواهند باید از طریق بانک مرکزی و به صورت گشایش LC اقدام کنند.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در همین ارتباط به طرح اشکالی برای گشایش LC ناشی از تحریمها اشاره و تصریح کرد: البته این اشکال به معنای عدم انجام این طرح نیست بلکه با پیچیدگیهایی گشایش LC انجام میشود.
این استاد دانشگاه با اشاره به تحریمهای ارزی، گفت: بانک مرکزی ایران این قابلیت را داشته و دارد که تحریمهای دلاری امریکا را دور زند چراکه این تحریمها مخصوص دلار است.
* علاقهمندان افزایش نرخ ارز وضعیت بازار را مشاهده کنند
مصباحیمقدم ادامه داد: اگر با تدابیر درست و منطقی تقاضای واقعی بازار ارز از محلهای دیگری پاسخ داده شود دلالان نمیتوانند در بازار فعال شوند و بیهوده قیمتها را بالا ببرند.
این عضو کمیسیون اقتصادی در همین خصوص گفت: بنده از آنهایی که فکر میکنند اگر قیمت ارز بالا رود صادرات تقویت خواهد شد، تقاضا میکنم الان نگاهی به بازار داشته باشند و ببینند که این امر بیش از آنچه بخواهد در بخش صادرات اثر داشته باشد در افزایش قیمتها اثر داشته و بیش از آنکه بخواهد برای حمایت تولید باشد بر ضد تولید اثر گذاشته است.
وی تصریح کرد: به همین دلیل تأکید میشود که بانک مرکزی تقاضای اساسی بازار که تقاضای واردات مواد خام، ماشینآلات و کالاهای ضروری را جوابگو باشد.
مصباحیمقدم با اشاره به نقش وزارت بازرگانی در مدیریت واردات، گفت: همانطور که مقام معظم رهبری تأکید کردهاند باید واردات کنترل و وزارت بازرگانی مانع از واردات هر کالایی به کشور شود چراکه تحقق این برنامه تقاضای بازار را مهار میکند.
* توصیه مصباحیمقدم به بانک مرکزی در خصوص سیاست فعلی بازار ارز
این استاد دانشگاه امام صادق علیه السّلام ضمن اینکه مهار تقاضای ارز در بازار را مهمترین برنامه ممکن برای حل مشکل وضعیت موجود بازار ارز عنوان کرد، افزود: بانک مرکزی طی ماههای اخیر ارز زیادی به بازار تزریق کرد و نشان داد که میتواند تقاضای بازار را تأمین کند.
وی ادامه داد: اما ارز تزریقی بانک مرکزی به بازار به جای اینکه در اختیار متقاضیان قرار گیرد به دست دلالان میرسد و این گروه نیز دنبال افزایش نرخ ارز هستند تا از سود بادآورده از این طریق استفاده کنند.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس همچنین در بخش دیگری از این گفتوگو درباره سیاست بانک مرکزی مبنی بر افزایش نرخ ارز رسمی در بازار طی هفته گذشته و نقش این سیاست در افزایش نرخ ارز آزاد، بیان کرد: این کاری که بانک مرکزی کرد کاری تکراری بود که قبلاً تجربه شده بود و البته این تجربه موفقی هم نبود.
مصباحیمقدم در همین رابطه به بانک مرکزی توصیه کرد که از شیوه مذکور استفاده نکند چراکه ممکن است دچار همان مشکلی شوند که در دوران مرحوم آقای نوربخش اتفاق افتاد.
* قبول ندارم افزایش نرخ ارز با هدف تأمین کسری دولت باشد
خبرنگار فارس گفت: در روزهای اخیر استدلالهایی از این قبیل مطرح میشود که بانک مرکزی و دولت با هدف تأمین کسری بودجه و منابع حاصل از هدفمندی یارانهها سیاستهای فعلی در بازار ارز را اجرا میکنند؛ از دید شما تا چه اندازه این مسائل صحت دارد؟
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس در پاسخ با تأکید براینکه این استدلال مورد قبول نیست، گفت: بانک مرکزی سیاست مستقلی را برای ارزش پول ملی و تنظیم قیمت ارز دنبال میکند و اینطور نیست که تحت تأثیر سیاست دولت برای تأمین منابع مالی دولت وارد این بازار شود.
مصباحیمقدم با بیان اینکه اجرای این سیاست با هدف کسب سود از سوی دولت و بانک مرکزی خلاف قانون است، ادامه داد: هرگز تصور نمیشود که بانک مرکزی دنبال افزایش سود از محل افزایش نرخ ارز باشد.
وی اضافه کرد: افزایش قیمت ارز به منظور کسب درآمد ممکن است این فایده را داشته باشد ولی اجرای این سیاست ۱۰۰ ضرر بدتر از یک فایده دارد که به خاطر این ضررها دولت و بانک مرکزی در صورت انجام رفتار عقلایی این کار را نمیکنند.
* تأثیر سخنان رئیسکل بانک مرکزی بر بازار
خبرنگار فارس گفت: بارها مقامات دولتی به خصوص رئیس جمهور و رئیس کل بانک مرکزی در سخنان خود تأکید کردهاند که دولت به هیچ وجه دنبال افزایش نرخ ارز نیست و به صورت جدی در تلاش برای کاهش این نرخ و حتی تکنرخی کردن ارز هستند اما همزمان با بیان این سخنان بازار ارز آشفتهتر از گذشته میشود و نرخ دلار در بازار آزاد به شدت بالا میرود این حرکت صعودی نرخها در بازار دقیقاً عکس برنامههای دولت است و همین امر موجب تضعیف اعتماد مردم و کارشناسان اقتصادی به برنامههای اعلام شده از سوی دولت میشود.
این عضو کمیسیون اقتصادی مجلس تأکید کرد: اصولاً رؤسای بانکهای مرکزی جهان کمتر مصاحبه میکنند و این موضوع را خدمت آقای بهمنی نیز گفته بودم و ایشان نیز گفتند: چشم عمل میکنم، اما متأسفانه عمل نکرد.
وي افزود: سخنان رئيس كل بانك مركزي اثر منفي روي بازار ميگذارد، به همين دليل معتقدم بانك مركزي به جاي اينكه حرف بزند بايد در عمل برنامههاي خود را نشان دهد.