معاون اسبق بانک مرکزی در گفتوگوی تفصیلی با «افکانیوز»:
نرخ دلار در بودجه حداقل باید ۳۰۰۰ تومان باشد
هر چقدر که نرخ بانک مرکزی به نرخ بازار نزدیکتر باشد، اعمال یکسانسازی نرخ ارز در آینده سهلتر و راحتتر خواهد بود، اما اگر ما فاصله ۵۰۰،۶۰۰ تومانی با نرخ بازار آزاد داشته باشیم، امکان یکسانسازی نرخ ارز وجود نخواهد داشت
- معاون اسبق ارزی بانک مرکزی با تاکید بر اینکه نرخ دلار در بودجه حداقل باید ۳۰۰۰ تومان باشد، تاکید کرد: هر چقدر که نرخ بانک مرکزی به نرخ بازار نزدیکتر باشد، اعمال یکسانسازی نرخ ارز در آینده سهلتر و راحتتر خواهد بود.
به گزارشافکارنیوز،رییسکل بانک مرکزی در روزهای اخیر، از نرخ ۲۸۵۰ تومانی برای دلار در بودجه سال آینده خبر داده است. این نرخ در حالی احتمالا برای بودجه سال ۱۳۹۴ تعیین شود که در بودجه سال ۱۳۹۳ در بودجه، رقم ۲۶۵۰ تومانی پیشبینی شده بود. فاصله دو نرخ ۲۶۵۰ تومانی با نرخ ۲۸۵۰ تومانی حاکی از آن است که احتمالا نرخ دلار در بودجه ۷.۵ درصد افزایش مییابد.
نکته مهم در داستان تعیین نرخ دلار در بودجه، این است که به طور معمول نرخ تعیین شده به عنوان قطبنمای نرخ رسمی و غیررسمی ارز قرار میگیرد و بر این اساس، کاهش یا افزایش قیمت ارز توسط سیاستگذاران پولی صورت میگیرد. اما مساله اینجاست که بهنظر میرسد دولت یازدهم با وجود انتقاداتی که نسبت به تثبیت نرخ ارز در سالهای گذشته نسبت به دولت قبل داشت، خود نیز دچار همین مشکل شده است و در تعیین نرخ دلار، ملاک تفاوت تورم داخلی و خارجی را در نظر نگرفته است.
آخرین تورم اعلامی از سوی بانک مرکزی مربوط به آبان ماه ۱۸.۲ درصد است و براساس پیشبینی کارشناسان و مقامات مسوول دولت، نرخ تورم در پایان سال به ۱۵ درصد خواهد رسید. از سوی دیگر، با توجه به نرخ کمتر از ۲ درصد برای تورم جهانی، به نظر می رسد که دولت این واقعیتها و متغیرها را مدنظر قرار نداده و نرخ ارز بر این اساس تعدیل نشده است.
در همین راستا، تحلیلگران اقتصادی اعتقاد دارد که این موضوع موجب سرکوب ارزی خواهد شد و در آینده همچون گذشته رشد بالای قیمت ارز را به دنبال دارد. در همین خصوص، «افکارنیوز» با سیدکمال سیدعلی، معاون اسبق ارزی بانک مرکزی و مدیرعامل بانک ایران زمین پرداخت و نظر وی را در این رابطه جویا شد.
* آیا سیدعلی، رییسکل بانک مرکزی از احتمال تعیین نرخ ۲۸۵۰ تومان برای دلار در بودجه سال آینده خبر داده است. با توجه به اینکه یکی از انتقادات مقامات ارشد اقتصادی دولت در سالهای گذشته و در دولت گذشته این بود که تثبیت نرخ ارز، موجب سرکوب ارزی و رشد بالای قیمت ارز در آینده میشود، اما این اتفاق نیز در حال حاضر در دولت افتاده است. نظر شما در این رابطه چیست؟
تعیین نرخ ارز در بودجه توسط دولت یک کار محاسباتی است که طرف هزینه را با سمت درآمد متعادل کند. یعنی میزان فروش نفت را ضربدر آن نرخ تبدیل دلار میکنند و میزان این نرخ محاسباتی است.
بانک مرکزی باید براساس قانون برنامه، به نرخ روز ارزش دلار را بگذارد و به هیچوجه مکلف نیست که رعایت نرخی را که در بودجه است، بکند. ممکن است بیشتر از این نرخ بفروشد و ممکن است کمتر بفروشد. از ابتدای امسال تاکنون هم شما شاهد بودید که بانک مرکزی دلار را ۲۶۰۰ تومان میفروخت، یعنی نرخ دلار را کمتر از نرخ بودجه میفروخت.
میانگین این نرخ باید کف هزینههای دولت را تامین کند، بنابراین تعیین نرخ ارز در قانون بودجه سنواتی تعیینکننده نرخ فروش ارز بانک مرکزی نیست، زیرا بانک مرکزی یک روزی ممکن است لازم باشد که در بازار مداخله کند و یک موقع هم ممکن است منابع ارزی کمتری داشته باشد و بخواهد ارز را به قیمت گرانتر بفروشد. بنابراین به لحاظ بودجهای بانک مرکزی به طور صد درصد نباید به نرخی که در قانون بودجه هست، عمل کند و میتواند بیشتر از این نرخ بفروشد و یا اینکه میتواند کمتر از این نرخ و به نرخ روز بفروشد. به عبارتی، این نرخ یک علامت بودجهی است، نه یک علامتی که نرخ ارز حتما تا پایان
سال این رقم باشد.
* از نظر شما نرخ ۲۸۵۰ تومان در بودجه، رقم معقول و منطقی است؟
اینکه نرخ دلار در بودجه سال ۱۳۹۴ چه رقمی باید باشد، من به نظرم میرسد که این نرخ حداقل باید ۳۰۰۰ تومان باشد. به عبارتی، هر چقدر که نرخ بانک مرکزی به نرخ بازار نزدیکتر باشد، اعمال یکسانسازی نرخ ارز در آینده سهلتر و راحتتر خواهد بود، اما اگر ما فاصله ۵۰۰،۶۰۰ تومانی با نرخ بازار آزاد داشته باشیم، امکان یکسانسازی نرخ ارز وجود نخواهد داشت؛ ضمن اینکه نرخی که در بودجه پیشبینی میشود، یک پیشبینی است و نرخ قطعی نیست.
* نکتهای که در این میان وجود دارد، این است که به نظر میرسد برخلاف انتظاری که از دولت وجود داشت و تاکیدها و وعدههایی که در طول یکسال و خردهای گذشته در رابطه با یکسانسازی نرخ ارز داشتند، اما دولت به این زودیها تصمیم به اجرای این برنامه ندارد. شما دلیل این موضوع را چه میدانید؟
به نظر من با توجه به شرایطی که فعلا پیش آمده و اینکه تفاهم و مذاکرات یک مقدار به تعویق افتاده است، امکان یکسانسازی نرخ ارز تا قبل از سال ۱۳۹۴ به نظر من به تعویق افتاد.
* رییسکل بانک مرکزی چندی پیش عنوان کرد که با توجه به اینکه یکسانسازی نرخ ارز تحتتاثیر شرایط بینالمللی قرار دارد و نقل و انتقالات در این سطح برای یکسانسازی مورد توجه است، بنابراین در حالی که فضای بینالملل هنوز به ثبات کافی نرسیده و ما نتیجه محکمی از آن نگرفتهایم به نظر میرسد باید فعلا در مورد اقدام برای یکسان سازی صبر کرده و منتظر شرایط بهتری باشیم. با توجه به این گفته، به نظر شما یکسانسازی نرخ ارز به بعد از تیرماه ۱۳۹۴ موکول میشود و این کار درست است؟
قرار نیست که تا تیر ماه حتما مذاکره طولانی شود. تا تیرماه وقت دارند که مذاکره را نهایی کنند. شاید تا پایان امسال وضعیت مذاکرات را نهایی کردند و به نتیجه رسیدند. بنابراین این سقف مدت زمانی است که کار میخواهد صورت گیرد. ضمن اینکه شرایط خاصی در حال حاضر مطرح هست، ولی احتمال اینکه این طرف سال یکسانسازی نرخ ارز را دولت انجام دهد، بعید به نظر میرسد و ممکن است در سال آینده این کار را انجام دهد. در ضمن، یکسانسازی نرخ ارز دارای شرایطی است؛ از جمله تعیین آن در بازار برای شروع یکسانسازی، امکان تامین تقاضاهای موجود با نرخ تعیینشده و نیز تعیین نرخ مناسب با انگیزه
برگشت ارز حاصل از صادرات.
به همین دلیل بانک مرکزی باید در سیاستگذاریهای پولی کشور با در نظر گرفتن یکسری استراتژیها همچون توجه به نحوه مداخله مکانیزمهای مختلف، تعیین سقف و کف نرخ و کریدوری که نوسان در آن صورت خواهد گرفت، پیشبینی نرخ ارز در آینده با توجه به سایر مولفههای اقتصادی مانند نرخ سود و نرخ تورم، ، نرخ ارز را مدیریت کند.