نگرانی در نگرانی
شرق:اینکه ایران دیگر دومین صادرکننده نفت اوپک نیست، اینکه نیجریه به جای ایران نشسته است و اینکه تولید نفت کشور کاهش یافته باعث نگرانی جدی است. اما این همه، تنها یک روی سکه است.
همین جا باید گفت ای کاش ایران پیش از این ظرفیتسازی لازم را برای افزایش تولید نفت انجام داده بود تا امروز با کاهش تولید روبهرو نبود. روی دیگر سکه تصمیم عربستان سعودی برای افزایش یکونیم میلیون بشکهای تولید نفتش است.
این تصمیم تاثیر مستقیم بر موقعیت ایران در بازارهای جهانی نفت دارد. عربستان به دو دلیل مهم، این رویکرد را اتخاذ کرده است. اول به دلیل ارسال پالسی مثبت به غرب برای حل مشکلات سیاسیاش درخصوص ورود به بحرین و وضعیت حقوق بشر در کشور سعودی است. اما دلیل دومش کاملا مربوط به ایران است.
عربستان میخواهد با افزایش تولید نفتش جای ایران را در بازارهای جهانی بگیرد. اینکه در شرایطی عضوی از اعضای اوپک مقدار بیشتری از نفت تولید و روانه بازار نماید چیز تازهای نیست. اسم این حرکت هم در اوپک تقلب در سهمیههاست. اما کاری که عربستان علنا و در خفا انجام میدهد، جایگزین کردن نفتش در بازارهای ایران است. آن هم از راههای مختلف نظیر ارایه تخفیف. این حرکت نامش «بدجنسی» است. مسوولان ایران باید بهجد مواظب این شرایط باشند.
عربستان میتواند ۷۵۰هزار بشکه از بازارهای نفت ایران را با تهدید مواجه کند. حدود ۳۰۰هزار بشکه در هند، حدود ۲۰۰هزار بشکه در چین و مابقی در کره و ژاپن. اگر چنین کاری کند صادرات نفت ایران به حدود یک میلیون و ۲۵۰هزار بشکه در روز کاهش خواهد یافت. از طرفی به دلیل افزایش عرضه، قیمتهای نفت هم پایین خواهد آمد.
حالا اگر فرض کنید در این شرایط درآمد ایران میتواند بین ۳۰ تا ۵۰درصد کاهش یابد در حالی که سعودیها به جهت افزایش تولید نفتشان از نظر کسب منابع مالی ضرر نخواهند کرد. فعلا در این شرایط باید به دستگاه سیاست خارجی پیشنهاد کرد که راهحلی لازم در اسرع وقت برای مقابله با فعالیتهای نفتی و سیاسی عربستان بیابند. هر چند این اقدام عربستان مغایرت تام با اصولی دارد که اوپک بر مبنای آن پایهگذاری شده است.