انتقادات شدید کاتوزیان از وضعیت مدیریت نفتی در ایران
ما در مجلس داغ و درفش نداریم که در پی وزیر باشیم
نه تنها مدیر فنی بازخواشت نشد، بلکه لوح تقدیر دریافت کرد و به عضویت هیات مدیره یکی از شرکتهای نفتی نیز درآمد. این در حالی است که همین فرد مسئول بعدها عنوان کرده بود که در مطالعات قصور رخ داده است.
رييس كميسيون انرژي مجلس در كنفرانس مطبوعاتي امروز- يكشنبه - خود با اشاره به فعاليتهاي انجام شده در ميادين نفتي و پارس جنوبي گفت: پارس جنوبي ميدان مشترك گازي ما با قطر است از زمان كشف اين ميدان كه حدود ۲۰ سال از آن ميگذرد ما به لحاظ سرمايهگذاري و بهرهبرداري از اين ميدان مشترك خيلي از كشور قطر عقبتر هستيم، يعني در حالي كه قطر توسعه ميدانها، حفاريها و پالايشگاههاي خود را به اتمام رسانده ما هنوز فعاليتهاي خود را به نصف هم نرسانيدهايم.
شرکتها چطور ادعا میکنند که امروز کل فازهای پارس جنوبی را در مدت ۳۵ ماه تمام میکنند؟
وی با تاکید بر اینکه در میادین مشترک هر طرفی که بیشتر بهرهبرداری کند برنده محسوب میشود، گفت: حدود چهار ماه پیش این موضوع را مطرح کردند که تمام کشورهای خارجی که میخواستند در این میدان فعالیت کنند به دلیل روند کند کارها باید کنار بروند و کار به شرکتهای داخلی واگذار شود. این در حالی است که بسیاری از این شرکتهای ایرانی که در این خصوص قرارداد بسته یا میبندند، قبلا نیز در این حوزه حضور داشتند و با هزینههای گزافتر و مدت زمانی طولانیتر پروژهها را دنبال میکردند.
وی با یادآوری اینکه زمان اجرای پروژهها توسط این شرکتهای ایرانی بسیار بیشتر از زمان استاندارد بوده است، افزود: به طور خوشبینانه میتوان گفت که بهرهبرداری یک پروژه شصت ماه طول میکشید و حتی برخی از آن پروژهها هنوز به بهرهبرداری نرسیده است، این در حالی است که در حال حاضر ادعا میکنند که همان شرکتها قرار است کار را در عرض ۳۵ ماه به پایان برسانند.
وی ادامه داد: گفته میشود که این کار ظرف ۳۵ ماه که چهار ماه از شروع آن گذشته است به اتمام میرسد و کل فازهای پارس جنوبی بهرهبرداری خواهد شد یعنی گاز از چاه بیرون آمده، پالایش میشود و برای استفاده به خط میآید.
وی این پرسش را مطرح کرد که این شرکتها با این اوضاع در گذشته کار کردهاند چطور ادعا میکنند که امروز کل فازهای پارس جنوبی را در مدت ۳۵ ماه تمام میکنند؟
کاتوزیان خاطرنشان کرد: طبق اطلاعات ما مدتها پیش اختلاف انعقاد قرارداد با شرکتهای خارجی بر سر این بود که آنها مدت زمان اتمام کار را ۶۷ ماه اعلام میکردند و طرف ایرانی لزوم اتمام کار در مدت ۶۰ ماه را خواهان بود، یعنی اختلاف بر سر هفت ماه بود، حالا باید پرسید که در حالی که مدت ۳۵ ماه را مطرح میکنند و چهار ماه از ۳۵ ماه گذشته است و کار باید تقریبا ۱۰ درصد پیشرفت داشته باشد آیا این ۱۰ درصد اتفاق افتاده است؟
وی در ادامه به روند کاری که باید در حوزه گازی انجام شود تا کار به مرحله بهرهبرداری برسد اشاره کرد و گفت: در حوزه گازی ابتدا مهندسی جزئیات را انجام میدهند و اگر یک تیم کارشناسی باتجربه به صورت سه شیفت و ۲۴ ساعته کار کنند کار مهندسی جزئیات ۱۲ ماه به طول میانجامد. از زمان حفاری تا زمان بهرهبرداری نیز نزدیک ۹۰۰ روز یعنی سه سال وقت لازم است این در حالی است که بعد از انجام طراحیها میتوان کالاهای مورد نیاز را سفارش داد و کار سفارش کالاها به موازات کار طراحی صورت نمیگیرد و ساخت سفارشاتی مثل کمپرسور حدود ۲۰ ماه طول میکشد لذا ادعای ۳۵ ماه ادعای درستی نیست و من
نمیدانم به چه دلیل این آمار غیرواقعی داده میشود.
به گفته وی، از سوی دیگر ادعای اتمام کار به مدت ۳۵ ماه موجب اتلاف منابع میشود، چون پول پروژهها گرفته میشود اما کار پیشرفت چندانی نخواهد داشت. ما این تجربه را در پروژه فرودگاه امام(ره) و نیز بزرگراه تهران - شمال داشته و داریم.
حتی در شرایط نبود تحریمها هم کمتر از ۶۰ یا ۵۵ ماه نمیتوان کار را پیش برد
وی با یادآوری این موضوع که مدت ۳۵ ماه ادعا شده واقعیت ندارد، به تحریمهای اقتصادی اعمال شده از سوی دشمنان که خود میتواند موجب تاخیر در اجرای پروژهها شود اشاره و خاطرنشان کرد: حتی در شرایط نبود تحریمها هم کمتر از ۶۰ یا ۵۵ ماه نمیتوان کار را پیش برد و تمام کرد، حتی کشور قطر نیز پروژههای خود را کمتر از ۵۰ ماه تمام نکرده است.
وی در خصوص بحثبنزین اظهار داشت: بعضی شرکتها برای انجام پروژهها در پارس جنوبی، شرکتهای نورستهای هستند که عملا نمیتوانند کاری انجام دهند و باید تجربهی طولانی مدت در این حوزهها داشته باشند.
تولید بنزین در بخش پتروشیمی باعثمیشود بخشهایی از پتروشیمی که مورد استفاده قرار نمیگیرد دچار مشکل تعمیر و نگهداری شود
وی درباره خودکفایی بنزین با بیان اینکه از سوی طرفهای خارجی برای ما محدودیت خرید ایجاد شده است، گفت: ما از یک سال و نیم پیش در بهینهسازی پالایشگاههای موجود و سرعت دادن به ساخت پالایشگاهها برای تامین بنزین تاکید کرده بودیم.
به گفته وی، تامین و تولید بنزین توسط پتروشیمیها راهکار بلند مدت و دائمی نیست، راهکار بلند مدت آن است که پالایشگاهها برای تامین بنزین بهینهسازی شوند.
به گزارش ایسنا، رییس کمیسیون انرژی مجلس با اشاره به روند تولید محصولات پتروشیمی اعم از مواد اولیه شویندهها، کود کشاورزی و … گفت: برای تولید بنزین در بخش پتروشیمی یکسری از این مراحل طی نمیشود و محصولات اولیه به بنزین تبدیل میگردد، این کار منجر به آن میشود که هزینه تمام شده برای هر لیتر بنزین بیش از فوب خلیجفارس باشد که ما آن را به طور عادی خریداری کرده و در بنادر جنوب تخلیه میکنیم.
به جای کارهای فرعی، پالایشگاههایی همچون ستاره خلیجفارس را به بهرهبرداری برسانند
به گفته وی، تولید بنزین در بخش پتروشیمی باعثمیشود که بخشهایی از پتروشیمی که مورد استفاده قرار نمیگیرد دچار مشکل تعمیر و نگهداری شود. همچنین اگر محصولات پتروشیمی را تولید نکنیم و به جای آن بنزین تولید کنیم، برخی صنایع با کمبود مواد مواجه خواهند شد بنابراین این مسئله آثار و تبعات اقتصادی، اجتماعی و صنعتی خواهد داشت.
وی با اشاره به تعهد پتروشیمیها برای تولید محصولات پتروشیمی گفت: اگر از طریق پتروشیمی بنزین تولید کنیم در درازمدت صادرات پتروشیمی ما کاهش مییابد.
وی به مسئولان توصیه کرد که به جای کارهای فرعی، پالایشگاههایی همچون ستاره خلیجفارس را به بهرهبرداری برسانند.
نماینده تهران ادامه داد: البته وجود فشارها از سوی قدرتهای خارجی ممکن است که باعثشود در شرایط اضطراری از طریق پتروشیمی بنزین تولید کنیم؛ اما این موضوع در بلندمدت به ضرر کشور ماست، اگرچه میتوان گفت که برای یک دوره کوتاه و موقت اجتنابناپذیر و خوب است و به نوعی موجب خودکفایی در تولید بنزین میشود.
کاتوزیان با اشاره به موضوع میادین مشترک، این موضوع را دارای حساسیت بالایی دانست و گفت: اگر به موضوع میادین مشترک کمتوجهی کنیم عملا سهم ملت ایران از این منابع دچار مشکل میشود این در حالی است که ما به لحاظ اقتصادی از مشترکان خود در این میادین عقب هستیم.
عملا بحثمیادین مشترک در هالهای از ابهام قرار دارد
وی با اشاره به میادین مشترک ایران با کشورهای عربستان، کویت و عراق، به سرعت خوب انجام فعالیتها توسط کشورهای مذکور اشاره کرد و گفت: کشور ما هنوز نتوانسته فعالیتهای خود را به نتایج روشنی برساند. شش ماه پیش بحثجدی را ما در این زمینه آغاز کردیم ولی بررسیها نشان میدهد که عملا بحثمیادین مشترک در هالهای از ابهام قرار دارد.
وی در مورد قراردادهای نفت و گاز به جایگاه مجلس به عنوان مرجعی که طبق قانون اساسی باید قراردادهای بینالمللی را تصویب کند، اشاره کرد و گفت: برخی قراردادها همچون فروش گاز ایران به پاکستان به تصویب مجلس نرسیده است در این مورد گفته میشود که قرارداد با یک شرکت خصوصی بوده لذا احتیاج به تصویب مجلس ندارد، در حالی که این گفته یک نوع دور زدن قانون است؛ چرا نفت و گاز جزء انفال است و نظر قانونگذار این بوده که فروش منابع ملت با نظر نمایندگان ملت انجام شود.
ما در مجلس داغ و درفش و زندان و مسلسل نداریم که در پی وزیر باشیم و او را محکوم کنیم
به گزارش ایسنا، کاتوزیان با بیان اینکه ما در جریان بسیاری از این قراردادها نیستیم، به نامهنگاریها و مکاتبات صورت گرفته با مسئولان در این زمینه اشاره کرد و گفت: ما ابزار خود را داریم، ما در مجلس داغ و درفش و زندان و مسلسل نداریم که در پی وزیر باشیم و او را محکوم کنیم، ما از طریق مکاتبات و تذکرات موضوع را پیگیری کردیم، ولی هیچ عنایتی به درخواستهای مجلس نشده و این قراردادها برای نمایندگان همچنان مورد سوال است.
رییس کمیسیون انرژی مجلس اظهار داشت: گفته میشود که طرف خارجی در قرارداد مذکور یک شرکت خصوصی بوده، این در حالی است که این شرکت خصوصی عملا وابسته به دولت است و صددرصد متعلق به بخش خصوصی نیست.
وی افزود: در این راستا باید اشاره کرد که رییسجمهور ما با مسئولان کشورهای خارجی دیگر اعم از رییسجمهور و نخستوزیر توافقنامههایی برای فروش نفت و گاز امضا میکند، برای ما این پرسش مطرح است که آیا این قراردادها، قراردادهای بینالمللی محسوب نمیشود؟
وی در ادامه این پرسش را مطرح کرد که چگونه است عضویت ایران در پست جهانی یا ماهیگیری جهانی که اثری در زندگی مردم ندارد در مجلس تصویب میشود؛ اما فروش گاز و نفت ایران که متعلق به مردم است برای تصویب به صحن مجلس نمیآید.
رییس کمیسیون انرژی مجلس در این راستا تصریح کرد که آنچه در زمینه این قراردادها به مجلس منعکس میشود همان چیزی است که در مطبوعات انعکاس یافته و آنچه به مجلس اطلاع داده میشود به شکل شفاهی و بعد از انعقاد قرارداد بوده است و در مورد فروش گاز و فرمول قیمتگذاری مجلس کاملا بیاطلاع است.
وی افزود: ممکن است به ما بگویند که شما چه مجلسی هستید که از این موضوع بیاطلاعاید، این در حالی است که ما به عنوان مجلس، همچون قوه قضائیه دادگاه و دادسرا نداریم؛ ابزار ما سوال، تحقیق و تفحص و استیضاح است که از این ابزار استفاده میکنیم.
ملت بدانند که طبق قانون اساسی قراردادهای بینالمللی باید به تصمیم مجلس باشد
وی با بیان اینکه در این زمینه در کمیسیون متبوعش سوالات را از مسئولان مربوطه پرسیدهاند به احتمال فعالسازی ابزارهای دیگر اشاره و خاطرنشان کرد: مردم بدانند که اگر ما اقدامات جدیتری را دنبال کنیم به چه دلیل بوده است ما به خاطر نقض قانون اساسی اقدامات جدیتری را پیگیری خواهیم کرد.
وی با اشاره به احتمال طراحی تحقیق و تفحص در مورد قراردادهای بینالمللی نفت و گاز گفت: البته مسئله ما تنها یکی یا دو قرارداد نیست؛ بلکه بسیاری از فعالیتهای دولت شامل این موضوع میشود.
وی این سخنان خود را اتمام حجت دانست و گفت: ملت بدانند که طبق قانون اساسی قراردادهای بینالمللی باید به تصمیم مجلس باشد در غیر این صورت این قرارداد در زمان مجلس قرارداد نبوده و قابل اجرا نیست. اگر این موضوع رعایت نشود ما در مجلس گام جدی و بزرگی را برخواهیم داشت چون نقض قانون اساسی، نقض خون شهداست.
رییس کمیسیون انرژی مجلس گفت: گاه علت مطرح نکردن قراردادهای بینالمللی در مجلس را به علت کاهش سرعت کار عنوان میکنند که در این صورت ما میتوانیم مکانیزم خاصی را طراحی کنیم تا سرعت کار کاهش نیابد بعدا نیز این موضوع را مطرح میکنند که این قراردادها محرمانه است در جواب این سخنان باید گفت که نمایندگان نامحرم نیستند و حتی ما میتوانیم کمیتهای ویژه را جهت بررسی موضوع قرارداد تعیین کنیم در عین حال که باید گفت آیا به اعتقاد برخی، کشورهای خارجی محرمتر از نمایندگان مجلس هستند؟
وی خاطرنشان کرد که در موضوع قراردادهای بینالمللی از تحقیق و تفحص استفاده خواهیم کرد، و اگر به نتیجه نرسیم طبیعتا از ابزار استیضاح بهره میگیریم، چرا که کسی که قانون اساسی را نقض میکند باید استیضاح شود.
واقعه نفت شهر نیازمند بازخواست مدیران بود نه تقدیر از آنها
کاتوزیان در ادامه به موضوع انفجار در نفتشهر اشاره کرد و با انتقاد از عملکرد وزارت نفت در این زمینه گفت: وقتی میخواهند کار حفاری را برای رسیدن به نفت انجام دهند باید از لایههای گاز عبور کنند، لذا فاصلهای که باید از سطح زمین تا رسیدن به لایه گاز طی شود طبق نقشهها مشخص میشود و این موضوع به امضای سه نفر که یکی از آنها مدیر فنی است میرسد. در اتفاق نفتشهر نیز این روند طی شد؛ اما قبل از رسیدن به نصف فاصله تعیین شده به گاز رسیدند و این امر موجب انفجار و کشته شدن چهار نفر و زخمی شدن حدود هشت نفر شد. در واقع در این قضیه شاهد یک قصور بودیم چرا که فاصله تعیین شده
تا رسیدن به گاز عدد درستی نبود.
وی با بیان اینکه مسئول تخلف و قصور رخ داده مدیر فنی بود که میبایست بازخواست شده و به کمیسیون تخلفات معرفی شود، گفت: ما شاهد این بودیم که نه تنها مدیر فنی بازخواشت نشد، بلکه لوح تقدیر دریافت کرد و به عضویت هیات مدیره یکی از شرکتهای نفتی نیز درآمد. این در حالی است که همین فرد مسئول بعدها عنوان کرده بود که در مطالعات قصور رخ داده است.
کاتوزیان خاطرنشان کرد: مسئولان وزارت نفت میباید در این موضوعات دقت کافی داشته باشند و در این اتفاق به جای تقدیر از متخلف، پاسخگو باشند.