اولتیماتوم سیف به بانکها؛
فعالیتهای مخفیانه را متوقف کنید
هرچند تعیین نرخ سود سپردههای زیر یکسال با تصمیم اخیر بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار به بانکها محول شد و بانکها نیز رقابت خود را در این زمینه آغاز کردهاند اما نحوه مسابقه بانکها به خصوص موسسات غیرمجاز سبب شد تا رییس کل بانک مرکزی به بانکها اولتیماتوم دهد که هرچه سریعتر نسبت به بازبینی نرخ سود سپردههای کوتاهمدت اقدام کنند.
به گزارش افکارنیوز، نرخ سود بانکی همواره چالشی برای اقتصاد و سپردهگذاران محسوب میشود زیرا هرچند این سیاست با هدف چابک تر شدن بانکها اجرایی شده اما بانکداران و سپردهگذارانی که از آن سود میبرند از این سیاست استقبال میکنند اما در عوض بانکدارانی که اقدام به نرخ شکنی کرده و در نهایت با ضرر مواجه میشوند، مخالف آن هستند.
تغییرات نرخ سود بانکی در حالی است که براساس مصوبه شورای پول و اعتبار نرخ سود تسهیلات مبادلهای و مشارکتی به ترتیب ۲۱ و ۲۴ درصد تعیین شده بنابراین بانکها باید نرخ سود سپردهها را به گونهای تعیین کنند که با سقف ۲۰ درصد نرخ سود سپرده یکساله همخوانی داشته باشد.
این در حالی است که بانکها در سال گذشته میتوانستند سود سپردهها را با بالا بردن عقود مشارکتی جبران کنند اما با مصوبه اخیر شورای پول و اعتبار این زمینه برای بانکها محدود شده است.
نابسامانیها در نظام بانکی در حالی است که مسوولان بانک مرکزی معتقدند با محول کردن تعیین نرخ سود سپردههای زیر یک سال به بانکها از بروز اقتصاد دستوری جلوگیری کرده و رقابت را به بانکها بازگرداندهاند.
اما پس از واگذاری تعیین نرخ سود کوتاهمدت به بانکها و موسسات رقابت خود را در جذب بیشتر سپرده آغاز کردند و همین موضوع موجب برگزاری جلسه هماندیشی مدیران عامل بانکها با رییس کل بانک مرکزی شد.
بینظمی در بازار پولی
ولیالله سیف در جلسه هم اندیشی مدیران عامل بانکها با رییس کل بانک مرکزی با انتقاد از نحوه تبلیغات بانکها در خصوص نرخ سود سپردههای بانکی تاکید کرد هرچه سریعتر نسبت به بازبینی نرخ سود سپردههای کوتاهمدت اقدام کنند.
ولیالله سیف در خصوص موضوعات روز بانکی با بیان اینکه نظام بانکی شرایط بسیار سختی را سپری میکند، اظهار کرد: بازیگران بازار پول باید مصالح کل نظام را مد نظر قرار دهند و مدیران عامل بانکها صرفا به مصالح بانک تحت مدیریت خویش فکر نکنند چراکه نگاه محدود و خرد موجب خسران کل شبکه بانکی خواهد شد.
وی با بیان اینکه در مقابل سیاست فعلی تعیین نرخ سود بانکی در بانک مرکزی دو دیدگاه وجود دارد، تصریح کرد: دیدگاه اول معتقد است چرا باید بانک مرکزی نرخ را دستوری تعیین کند و در دیدگاه دوم بیان میشود به چه دلیل صرفا برای سپردههای یکساله نرخ تعیین و ابلاغ شده اما نرخ سود سپردهها تعیین نشده است.
وی در پاسخ به دیدگاههای طرح شده، خاطرنشان کرد: در شرایط نامناسب و نامتعادل صورتهای مالی که در بانکها یک واگرایی بین نرخ تورم و نرخ سود بانکی ایجاد شده، بانک مرکزی در شرایط موجود بهترین تصمیم را گرفته است.
رییس شورای پول و اعتبار با اشاره به اینکه مثبت بودن نرخ سود بانکی نسبت به نرخ تورم در طول تاریخ بعد از انقلاب سابقه نداشته است و این روند نیز نمیتوانست ادامه پیدا کند، خاطرنشان کرد: دلیل اینکه بانکها قادر به مقابله با این پدیده نیستند نیاز به نقدینگی دارند و اگر بانک مرکزی به این موضوع ورود نمیکرد معضل بسیار پیچیدهتر میشد.
سیف با انتقاد از نحوه تبلیغات بانکها در باب نرخ سود سپردههای بانکی گفت: نحوه انتخاب تبلیغات در خصوص جذب سپردهها و متمرکز شدن بر صدم درصد سودهای اعطایی کمتر از یکسال جای تعجب دارد این نوع تبلیغات بار منفی برای نظام بانکی ایجاد کرده است و به سرعت باید مورد تجدید نظر قرار گیرد.
وی تاکید کرد: بانکها هرچه سریعتر به بازبینی نرخ سود سپردههای کوتاهمدت اقدام کنند و شفافیت لازم را در این موضوع مدنظر قرار دهند. بانک مرکزی در معرض انتقادات شدیدی قرار دارد چراکه بینظمی در بازار پول قابل تحمل نیست.
رییس کل بانک مرکزی با درخواست از بانکها جهت اقدام قاطع در اجرای تصمیمات داخلی یادآور شد: اعتراف به ضعف در تصمیمگیری و اجرای تصمیمات داخلی بانکها ناخوشایند است و نباید توقع داشت در جزییترین مسایل، بانک مرکزی وارد صحنه و اجرا شود.
وی افزود: بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار با اعطای آزادی عمل در چارچوب ضوابط به بانکها، در مقابل انتظار دارد بانکها به تعهدات خود عمل کنند. منطق بانک مرکزی در سقف نرخ سود تسهیلات، توجه به شرایط خاص نظام بانکی و همزمان توجه به اصلاح نظام بانکی بوده است. این اصلاح به ساماندهی صورتهای مالی نیز منجر خواهد شد.
سیف گفت: نظام بانکی در شرایط بسیار استثنایی قرار دارد که باید به تعادل منطقی برسد، باید اجازه داد با رقابت، بانکها به تعادل برسند، اگر در این شرایط به داد بانکها نرسیم، نظام بانکی از بین میرود. الان بدون حاشیه رفتن بر اصلاح نظام بانکی تمرکز کرده و گزارشهایی را در همین ارتباط به دولت ارایه دادهایم.
رییس شورای پول و اعتبار همچنین درباره عملکرد جدید بانکها در حوزه سودهای کمتر از یک سال، گفت: بانکها خلاف مصوبه شورای پول و اعتبار عمل نکردهاند ولی عقلانی هم تصمیم نگرفتهاند هرچند نباید انتظار داشت که در یک دوره کوتاهمدت عملکرد آنها در این حوزه به تعادل برسد.
وی افزود: اما بانک مرکزی ترجیح میدهد حداقل دخالت را در این حوزه داشته باشد؛ امیدواریم در این مرحله نیازی به ورود دستوری بانک مرکزی نباشد.
بانکها زیر خط استاندارد بینالمللی
رییس شورای پول و اعتبار با بیان اینکه بانکهای کشور در حال حاضر عموما زیر خط استانداردهای بینالمللی فعالیت میکنند، تصریح کرد: عدم توجه به استانداردهای بینالمللی موجب تحمیل ریسکهای بسیاری به نظام بانکی شده است. مطالبات معوق و پرداخت سودهای موهوم به سپردهها به وفور در کارنامه بانکها دیده میشود و ادامه این روند به نفع و صلاح شبکه بانکی نخواهد بود.
وی افزود: در جلسه اخیر ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی، خوشبختانه نتایج کارگروه فرادستگاهی در مورد نظام بانکی مدنظر قرار گرفته و احساس رضایت نسبی از عملکرد همکاران وجود دارد. ضمن اینکه اهتمام جدی در پیگیری پروندههای درشت نظام بانکی وجود دارد. البته استمرار این دستاوردها، عزم جدی دستگاه قضا و همکاری هر چه بیشتر نظام بانکی را میطلبد.
اعلام لیست موسسات غیرمجاز
سیف در بخش دیگری از سخنان خود به رقابت ناسالم و مخرب موسسات غیرمجاز اشاره کرد و گفت: تعدادی از این موسسات در مراجع قضایی مورد پیگرد قرار دارند. لیکن یکی از مشکلاتی که لازم است مورد توجه قرار گیرد، ارایه خدمات برخی از بانکهای کشور به اینگونه موسسات است.
رییس کل بانک مرکزی گفت: ارایه خدمات به اینگونه موسسات هیچ توجیهی ندارد بنابراین باید هرچه سریعتر این بانکها در ارایه خدمات به موسسات غیرمجاز تجدید نظر کنند، ضمن اینکه بانکها لازم است در اسرع وقت لیستی از موسسات غیرمجازی که به آنها خدمات ارایه میکنند، به بانک مرکزی ارسال کنند.
وی افزود: متاسفانه موسسات غیرمجاز عامل تعیین نرخ سود بانکی شدهاند و بانکها نیز دنبالهرو تصمیمات نرخ سود سپردههای این گونه موسسات شدهاند. محافظهکاری در برخورد با موسسات غیرمجاز موجب تحمیل خسارات و هجمههای فراوان به نظام بانکی خواهد شد.
سیف با اشاره به توجه بانک مرکزی در خصوص شفافیت اطلاعات در صورتهای مالی خاطرنشان کرد: شفافیت اطلاعات در صورتهای مالی باید مدنظر قرار گیرد. استحکام در صورتهای مالی از مسایل مهم نظام بانکی است. واگذاری داراییها و خروج از بنگاهداری نیز باید موردتوجه ویژه قرار گیرد، البته بانکها لازم است در برههای از زمان که شرایط برای عرضه سهام نامناسب است، باتدبیر برخورد کنند.
۳۰هزار میلیارد تومان از معوقات بانکی در اختیار ۵۷۵ نفر
سیف در بخش دیگر از سخنانش ضمن اشاره به اینکه معوقات ۹۲هزار میلیارد تومانی بانکها سهم ۱/۱۴ درصدی را به خود اختصاص داده است، تصریح کرد: کارگروه فرادستگاهی در بانک مرکزی برای وصول معوقات بانکی تشکیل شده و پروندههای زیادی را به مرجع قضایی ارجاع داده است.
وی با اشاره به لیست ۵۷۵ بدهکار بانکی به قوه قضاییه گفت: این پروندهها که بدهیهای درشت بانکها را شامل میشود حدود یکسوم کل مطالبات معوق است. البته برخی از اقلام این لیست نقصهایی داشته که توسط بانکهای مربوطه درحال تکمیل است.
رییس کل بانک مرکزی ادامه داد: البته در دستورالعملهایی که به بانکها ابلاغ کردهایم این را هم مورد توجه قرار دادیم که اگر واحدهای تولیدی ناشی از نوسانات اقتصادی دچار مشکل شدهاند با ملایمت نسبت به وصول مطالبات با آنها برخورد شود اما کنار این پروندهها ممکن است برخی با سوءاستفاده، منابع بانکی را استفاده کرده باشند که باید حتما با این افراد برخورد شود.
عملکرد بانکها در مبارزه با پولشویی
رییس کل بانک مرکزی با اشاره به اینکه در مبارزه با پولشویی عملکرد بانکها ضعیف است، گفت: اهمال نظام بانکی موجب بروز و گسترش فسادهای گسترده خواهد شد. نظام بانکی باید انگیزه لازم برای مبارزه با فساد را داشته باشد و در افتتاح حسابها و بررسی هویت افراد باید دقت لازم مورد توجه قرار گیرد.
سیف با اعلام خبر پیادهسازی کامل سامانه چکاوک در پنجم خردادماه سالجاری و جشن «پرواز چکاوک» افزود: برای این سامانه و پیاده سازی آن هزینههای فراوانی شده است و وجود اینگونه سامانهها نظام بانکی را پاسخگوتر میکند.
وی در پایان به لزوم استفاده از استانداردهای بینالمللی در خدماتPOS، ATM و نظاممند کردن اینگونه خدمات منطبق با قوانین پولشویی اشاره و تصریح کرد: استفاده از سامانه سپام که در گشایش اعتبار اسنادی و ضمانتنامهها کاربرد دارد، موجب افزایش امنیت در مبادلات نظام بانکی خواهد شد و تقویت هرچه بیشتر این سامانهها موجب شفافیت میشود.
در این جلسه مدیران عامل بانکها نیز به بیان دیدگاههای خویش در خصوص مسایل روز بانکی همچون شفافسازی ترازنامه بانکها، نحوه پیگیری پروندهها در محاکم قضایی، نرخهای سود سپردهها و تسهیلات بانکی وحدت رویه بانکها در پرداخت سود سپردههای بانکی، رقابت بانکها و نظایر آن پرداختند.
در پایان رییس کل بانک مرکزی بر لزوم هماهنگی میان بانکها و اتخاذ تصمیم در تعیین منطقی سود سپردههای کوتاهمدت کمتر از یک سال و رقابت سالم میان بانکها تاکید کرد.