فن رونالدینیو، به مسئولان ایرانی سرایت کرد
دولت سهامی در خودروسازی ندارد اما به جای آن نفوذ دارد
سید محمد بیاتیان گفت: درحال حاضر سهام دولت در دو خودروسازی بزرگ کشور بسیار کم است و سهام مدیریتی نیست. طبیعتا دولت نمی تواند مدیرانی را به این خودروسازان تحمیل کند. اما به دلیل قدرتی که دارد رای سایر سهامداران را گرفته و مدیران مدنظر خود را منصوب می کند.
دهه پنجاهی ها و دهه شصتی ها به خوبی رونالیدینیو را به یاد دارند. رونالدینیو یکی از فوتبالیست های برزیلی مطرح دنیا بود. او یک فن عجیب و غریبی داشت به نام «حرکت رونالدینیویی». وقتی توپ به او می رسید، به یک سمت نگاه می کرد اما به سمت دیگر پاس می داد تا حواس رقیب را پرت کند.
به گزارشافکارنیوز؛ حالا گویا فن رونالدینیو، به مسئولان ایرانی سرایت کرده است. درهر جایی که رد پای دولت باشد، این فن نیز دیده می شود. درحال حاضر نوبت خودروسازان است تا از این فن استفاده کنند. آنها بار دیگرپای خود را در یک کفش کرده اند که باید محصولاتمان گران شود. شورای رقابت باز هم محل رفت و آمد جاده مخصوصی ها شده است. این کار هر ساله خودروسازان است. سال جدید که می آید، خودروسازان پاشنه کفش خود را بالا می کشند و مسیر جاده مخصوص به ساختمان شورای رقابت را به امید کسب مجوز برای افزایش قیمت ها، چشم بسته می روند و برمی گردند. اما آنها با به کارگیری فن
رونالدینیویی، حواس مردم را طوری به سمت افزایش قیمت ها و تعرفه های بالا و خودروهای بی کیفیت خود گرم کرده اند که کسی هنوز نمی داند چرا به جز ایران خودرو و سایپا هیچ خودروسازی که متعلق به بخش خصوصی باشد و بتواند با این دو خودروساز بزرگ رقابت کند وجود ندارد!
هر بار هم بحثخصوصی یا دولتی، انحصاری بودن یا رقابتی بودن آنها مطرح می شود، خودروسازان متوسل به همان فن می شوند و با استناد به قانون می گویند ما نه انحصاری هستیم و نه دولتی! اما تجربه نشان می دهد که آنها تاب دیدن رقیب جدید را در کنار خود ندارند. چندین سال پیش، یک خودروساز جدید الورود قصد کرده بود غول مرحله آخر خودروسازی را پشت سر بگذارد. اما خودروسازان مطرح با افزایش های مداوم و شدید سرمایه کاری کردند که آن خودروساز جدید الورود برود و حتی اگرکلاهش سمت جاده مخصوص افتاد، برنگردد.
حضور بخش خصوصی یعنی رقابتی شدن. رقابتی شدن یعنی افزایش کیفیت و کاهش قیمت. کاهش قیمت هم یعنی اینکه، کیفیت و عرضه و تقاضا تعیین کننده قیمت هستند و نه اصرار خودروساز و تصمیم شورای رقابت.
این تنها یک بخشی از این معادله ساده است. حضور بخش خصوصی در صنعت خودروسازی کشور می تواند منجر به پایان درگیری های هر ساله خودروسازان با شورای رقابت شود. در حقیقت در آن زمان نه شورای رقابت از سوی خودروسازان برای افزایش قانونی قیمت ها زیر فشار قرار می گیرد و نه دولت با اصرارهای مردم برای آزادسازی واردات خودرو های باکیفیت و کاهش تعرفه!
خودروسازان، رونالدینیو هستند و افزایش قیمت خودرو، توپ او. بخش خصوصی همان کسی است که رونالدینیو او را زیر نظر دارد و شورای رقابت نیز در نهایت همان کسی است که رونالدینیو توپ را به او پاس می دهد. مردم نیز تماشاگران بااخلاق هستند که منتظر نشسته اند ببینند بالاخره چه می شود. آنها به هر سازی که رونالدینیو زده است از سر ناچاری رقصیده اند.
سید محمد بیاتیان، دبیر دوم کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی و نماینده مردم بیجار در گفتگو با افکارنیوز، می گوید: «بخش خصوصی رغبتی برای حضور در صنعت خودرو را ندارد.»
وی در تشریح این دلایل می افزاید: «دلایلی دارد که می توان به تحریم ها اشاره کرد. همچنین با توجه به قدمت این صنعت در ایران هنوز نتوانسته ایم جای پایی برای خود در منطقه باز کنیم. از سویی دیگر انحصاری بودن و غیررقابتی بودن این صنعت است(گرچه به عقیده من، به حد رقابتی بودن رسیده ایم) و یا به دلیل اینکه شورای رقابتی قیمت خودرو را به صورت دستوری تعیین می کند، بخش خصوصی رغبتی برای ورود به صنعت خودروسازی ندارد. همچنین سهام سایپا و ایران خودرو و خودروسازهای دیگر بیشتر شبه دولتی است. یعنی با اینکه بخش از سهام آن متعلق به مردم و سهامداران غیردولتی است، بخشی از سهام در دستان دولت
است و به صورت دولتی اداره می شوند.»
دبیر کمیسیون صنایع و معادن مجلس معتقد است: «بخش خصوصی، خودش رغبتی برای حضور در صنعت خودروسازی ندارد و در خودش نمی بیند که وارد رقابت با این خودروسازان شود. بخش خصوصی در صورت ورود باید از خودروسازان خارجی نماینده بگیرد یا اینکه از صفر تا صد تولید خودرو را انجام دهد که من فکر نمی کنم بخش خصوصی با این توانایی در کشور وجود داشته باشد.»
درنتیجه خصوصی سازی، صنعت خودروسازی در ایران رقابتی خواهد شد خود منجر به کاهش قیمت خودرو می شودو در نتیجه این عرضه و تقاضا خواهد بود که تعیین کننده قیمت خودرو خواهند شد و نه شورای رقابت.
بیاتیان می افزاید: «قیمت ها اگر به صورت کامل رقابتی شود، قطعا کاهش می یابند. اصلی ترین دلیلی که ما در حال حاضر قادر به رقابتی ساختن صنعت خودرو نیستیم این است که ما در تحریم به سر می بریم و بسیاری از قطعات اجازه ورود ندارند و به همین دلیل ما نمی توانیم بر روی بحثرقابت مانور دهیم.»
اما این نماینده مجلس شورای اسلامی در حالی معتقد است که تحریم ها مانع عمده ای بر سر ورود بخش خصوصی هستند که به اذعان بسیاری از کارشناسان و مسئولان، صنعت خودرو حیات خلوت دولت ها شده است. بازار خودرو ایران نهتنها به لحاظ اقتصادی و اصطلاحاً بازاری، در انحصار قرار دارد، بلکه در انحصار سیاسی نیز هست. اصلاً همین انحصار سیاسی است که سایر انحصارها را با خود به بازار خودرو آورده است. حمایت کردن از صنعت خودرو، به یک عادت برای وزرا به خصوص وزیران صنعت تبدیل شده است.
نماینده مردم بیجار تاکید می کند: «درحال حاضر سهام دولت در دو خودروسازی بزرگ کشور یعنی ایران خودرو و سایپا بسیار کم است و سهام مدیریتی نیست. طبیعتا دولت نمی تواند مدیرانی را به این خودروسازان تحمیل کند. اما به دلیل قدرتی که دارد نفوذ کرده و رای سایر سهامداران را گرفته و مدیران مدنظر خود را منصوب می کند. در سالیان گذشته مدیریت ها در خودروسازی کاملا سیاسی بود اما در یکی دو سال اخیر انتصابات خودروسازان کاملا تخصصی و مدیرانی از جنس خودروسازی منصوب شده اند. در بدنه مدیریتی دولت دخالت هایی دارد. امیدواریم دولت درس عبرت بگیرد که اگر ما واقعا خواهان ارتقای صنعت خودرو
هستیم کمتر مدیرانی که سنخیتی با فضای خودروسازی ندارند، تحمیل کنیم و اجازه ورود به بدنه مدیریتی را به آنها ندهیم.»
وی می گوید: دولت باید معضلات و مشکلاتی را که در دولت قبل برای صنعت خودروسازی ایجاد شد، درس عبرت بگیرد و صنعت خودروسازی را حیات خلوت سیاسی نسازد. در کل اکنون فضا برای ورود بخش خصوصی مهیا نیست. ابتدا باید فضا مهیا و سپس بخش خصوصی وارد این صنعت شود.