بهترین مقصد پولهای آزادشده کجاست؟
دوره کاهش قیمت نفت هم به زعم بسیاری از کارشناسان نشان داده اقتصاد ایران پس از سال ۱۳۹۰ که با تحریم مواجه شد تا اکنون که قیمت نفت به حداقل خود در چهار سال گذشته رسیده، شرایط نامناسبی را برای این اقتصاد فراهم ساخته است.
به گزارش افکارنیوز، حالا اقتصاد ایران مانده و تورمی که تا اندازهای به کنترل درآمده اما همچنان دو رقمی است، رشد اقتصادی که هرچند مثبت شده اما به باور بسیاری کارشناسان هم پایین است و هم ناپایدار و ایجاد اشتغالی که یک دهه را ثابت و بدون تحرک از سر گذرانده، با وجود این، داراییهای بلوکه شده ایران پس از اعمال تحریمها قرار است به اقتصاد ایران وارد شود و بسیاری از کارشناسان بیم آن دارند با هزینه کردن این میزان از دارایی، اقتصاد ایران مجدداً به دور باطل گذشته خود بازگردد.
در هفته اول دی ماه سال گذشته اولین قسط از مرحله سوم آزادسازی داراییهای مسدود شده ایران به حساب بانک مرکزی واریز شد که تاثیر روانی مثبت آن در بازار ارز تنها این بود که قیمت دلار از ۳۵۰۰ به ۳۴۹۵ تومان رسید که این تاثیر اندک در نوع خود خیلی هم بحساب نمیآمد.
در مجموع با توافق صورت گرفته تکلیف ۲۲ میلیارد دلار از منابع بانک مرکزی که در کشورهای ژاپن، کره و امارات بلوکه شده و ۶ میلیارد دلار از منابع حاصل از فروش نفت در هند بلوکه شده است مشخص میشود.
آثار روانی آزاد سازی اموال بلوکه شدهایران
محمد حسن نژاد کارشناس اقتصادی، درباره این که با آزاد شدن اموال بلوکه شده ی ایران، چه اتفاقی برای بازارهای داخلی خواهد افتاد در گفت و گو با «تجارت» عنوان کرد: آزاد شدن اموال بلوکه شده ایران تاثیری کوتاه مدت و بیشتر روانی بر بازار ایران خواهد داشتد. وی با اعلاماین که بانک مرکزی بخش عمده ای از دلارهای خود را خرج کرده است ادامه داد: با آزاد شدن پولهای بلوکه شده در اقتصادایران اگر این دلارهای جدید وارد ایران شود، به احتمال زیاد بانک مرکزی برای جبران کمبود خود اقدام به فروش مقداری از این ارز جدید خواهد کرد.
این کارشناس اقتصادی، افزود: دولت نباید با سیاست گذاری نادرست در زمینه بالارفتن پایه پولی کمک کند بلکه باید با تقویت بازار سرمایه و بخشهایی که ضریب تکاثر پول در آن کم است، به بازسازی و رشد بازار کمک کند.
حسن نژاد هم چنین گفت: نظام بانکی ما مشکل دارد و به بانک مرکزی بدهکارند. بنابراین ابتدا باید با این پول بدهیهای بانکی پرداخت شود و سپس به هزینه کردن آن در جاهای مختلف فکر کرد.
وی در پایان تصریح کرد: در صورتی که این پول در بازار سرمایه هزینه شود، به افزایش سرمایه کمک خواهد شد و سودمند خواهد بود وگرنه باعثافزایش پایه ی پولی می شود و به تورم دامن می زند.
ارزهای آزاد شده برای جبران کاهش قیمت نفت کافی نیست
از سویی دیگر مهدی تقوی کارشناس اقتصادی، نیز در گفت و گو با اقتصاد آنلاین با اشاره به تاثیر آزاد سازی داراییهای بلوکه شدهایران معتقد است: همزمان با آزاد شدن داراییهای بلوکهشده، اقتصاد ایران با مساله کاهش قیمت نفت روبهرو است و هرچه ارز بیشتری آزاد شود، برای جبران کاهش قیمت نفت کافی نیست. بنابراین در شرایط فعلی کاهش قیمت نفت باید بین نرخ رشد اقتصادی اسمی و نرخ رشد اقتصادی واقعی تمایز قائل شد، چراکه در رشد واقعی تورم لحاظ میشود.
تقوی با اعلاماین که پس از هدفمندی یارانهها مدتها و تا چند سال نرخ رشد اقتصادی منفی وجود داشت و این به معنی کاهش درآمد سرانه مردم و افزایش تورم بود عنوان کرد: بهصورت کلی مقادیر واقعی رشد اقتصادی کمتر از رشد اقتصادی اسمی است.
وی با بیاناین که نرخ اسمی رشد اقتصادی، تغییرات درآمد سرانه به کل درآمد سرانه است افزود: بهعنوان مثال اگر درآمد سرانه هر ایرانی پارسال چهار هزار تومان بوده و در حال حاضر به چهار هزار و ۵۰۰ تومان رسیده باشد، یعنی ۵۰۰ تومان که برابر با ۵/۱۲ درصد است رشد اسمی اقتصادی داشتهایم.
به گفتهاین کارشناس اقتصادی: با فرض اینکه تحریمها علیه ایران وجود نداشت، تورم افزایش پیدا نمیکرد و از سوی دیگر نرخ رشد اقتصادی نیز کاهش نمییافت. نرخ دلار قبل از تحویل گرفتن دولت از سوی احمدینژاد حدود ۸۰۰ تومان بود، اما زمانی که نرخ دلار به چهار هزار تومان رسید سبب ایجاد تورم در کشور شد و اثر آزادکردن داراییهای بلوکه شده ایران در جریان مذاکرات سبب گرفتن ارز بیشتر در اقتصاد و کاهش قیمت ارز در کشور میشود.
وی ادامه داد: اگر یکسانسازی نرخ ارز اجرا شود با دو بازار رسمی و بازار سیاه روبهرو هستیم. از سوی دیگر دولت برای واردات کالاهای اساسی، ارز با قیمت رسمی اختصاص میدهد، در صورتی که واردات کالاهای غیراساسی با ارزهای آزاد صورت میگیرد که تورم افزایش مییابد. لازمه یکسانسازی نرخ ارز این است که ارز کافی وجود داشته باشد.
تقوی افزود: در حال حاضر با توجه به کاهش قیمت نفت وضعیت موجودی ارز مطلوب نیست، چراکه دولت از محل صدور نفت، ارز کمتری میگیرد و همچنین صادرات غیرنفتی ناچیز است و جوابگوی ارز کشور نیست.