رکود بورس چگونه اتفاق افتاد
بورس اوراق بهادار تهران که مدتها توجه خود را به ریسکهای سیستماتیک وارده به این بازار معطوف کرده بود پس از توافق هستهای برخلاف پیشبینیها در مدار نزولی حرکت میکند.
به گزارش افکارنیوز، این در حالی است که نبض بازار سرمایه ایران که به اعتقاد کارشناسان بازاری نوپاست و توانایی جذب سرمایههای خارجی را در این برهه زمانی که مورد استقبال کشورهای مختلف قرار گرفته در این روزها به درستی نمیزند زیرا سهامداران برخلاف پیشبینیها در مرحله نخست پس از توافق هستهای در انتظار رفع موانع اقتصاد داخلی هستند. افزون بر این، گفته میشود حقوقیهای بازار به دلیل نیاز به نقدینگی و در سویی دیگر برخی از سهامداران به دلیل مجامع شرکتها در تیرماه، اقدام به فروش سهام خود در این روزها میکنند که در نهایت این امر،
باعثروند فرسایشی در تالار شیشهای شده است.
در همین راستا سهامداران ریسکگریز هم در چنین شرایطی ترجیح میدهند تا رسیدن به ثبات اقتصادی و سیاسی از بازار و معاملات دور باشد. اما در این بین نباید از نقش دولت، مجلس و نهاد ناظر هم بیتفاوت بگذریم چراکه سلب اعتماد سرمایهگذاران بورس از زمانی شروع شد که با سیاستها و تصمیمهای خلقالساعه لحظهای همانند عدم پرداخت مطالبات پیمانکاران از طرف دولت، تغییر در نرخ خوراک پتروشیمیها، افزایش بهره مالکانه معادن و تغییر دستورالعملهای معاملاتی و… مواجه شدند. بر این اساس پیشبینی میشود تا زمانی که موارد یادشده برطرف نشوند و مسایل مربوط به سیاست خارجی همانند
رفع تحریمها تاثیرش را در اقتصاد و صنایع بورسی نگذارد به واقع از رکود فعلی خارج نمیشویم و معاملات بازار سهام نیز در هالهای از ابهام باقی خواهد ماند. در این بین میتوانیم به مثلثرکود بورس که شامل سه پارامتر مهم «اقتصاد، سیاست و حمایت» است، اشاره کنیم که هر یک به نوعی نقشی در وضعیت فعلی بازار سرمایه برعهده دارند.
در سویی دیگر برخی از معاملهگران معتقدند که دلیل افت مداوم بازار میتواند انفعال مسوولان در مقابل سقوط بورس طی چند هفته اخیر برای جامعه سهامداران باشد که این اتفاق در جای خود برای سرمایهگذاران نیز سوالبرانگیز شده است. در همین راستا، «جهانصنعت» به بررسی علل مختلف ریزش بازار سهام پس از توافق هستهای و راهحل عبور از موانع رشد بورس در گفتوگو با تحلیلگران بازار سرمایه پرداخته که آن را در ادامه میخوانید.
ادامه رکود
پژمان شعبانپورفرد، مدیر سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری توسعه ملی در پاسخ به دلیل ریزش ادامهدار بورس گفت: بازار سهام در حال حاضر نسبت به گزارش سه ماهه شرکتها واکنش نشان میدهد و چون گزارشها پایینتر از سطح انتظار سهامداران است بازار منفی شده و شاهد ریزش ادامهدار شاخص طی چند وقت اخیر هستیم.
وی خاطرنشان کرد: قیمت سهام براساس عملکرد گذشته و با نگاهی به آینده شرکتها ارزشگذاری میشود. در صورتی که عملکرد شرکتها ضعیف باشد بازار این برآورد را دارد که در چند ماه آینده هم وضعیت به همین شکل خواهد بود و در نتیجه سودها بیشتر از حد انتظار ریزشی است و قیمت سهام کاهش مییابد.
شعبانپورفرد درخصوص زمان بازگشت رونق به تالار شیشهای نیز ابراز داشت: رونق زمانی به معاملات برمیگردد که قیمت سهام با سود آنها متناسب باشد که در نتیجه این امر روند بازار افزایشی میشود. این در حالی است که با افزایش سود شاهد رونق و در غیر این صورت رکود بر اقتصاد و بازار سرمایه هستیم. مدیر سرمایهگذاری شرکت سرمایهگذاری توسعه ملی افزود: تا زمانی که بهبود در وضعیت اقتصادی مشاهده نشود و در سویی دیگر شاهد افزایش تقاضا در بازار نباشیم به طور قطع رکود فعلی ادامهدار خواهد بود.
این کارشناس بازار سرمایه در پاسخ به اینکه نهاد ناظر در چنین شرایطی چه کارهایی را باید انجام دهد تا باعثبازگشت اعتماد به بورس شود، عنوان کرد: نهاد ناظر میتواند از بعضی از شرکتها مقادیر و مبالغ تولید و فروش را در بازههای زمانی کوتاهمدت برای انتشار جهت سهامداران بخواهد که در نهایت این عامل میتواند از ریزشها جلوگیری کند. افزون بر این، نهاد ناظر باید در روند عرضه و تقاضا دخالت نکند و اجازه دهد تا این روند به صورت آزاد صورت گیرد که در نتیجه قیمت سهام زودتر تعدیل و باعثخروج از وضعیت فرسایشی نیز شود. این تحلیلگر بازار سرمایه درباره موانع در اقتصاد داخلی نیز
تصریح کرد: در صورتی که مشکلات داخلی حلوفصل شود قطعا میتواند به رشد بازار سهام کمک کند علاوه بر این در اقتصاد جهانی نیز در رکود قرار داریم اما در این شرایط اگر مشکلات اقتصاد جهانی، مسایل اقتصادی داخلی و مسایل سیاست خارجی به صورت نسبی به وضعیت مناسبی برسد قطعا شاهد روزهای خوب در اقتصاد و به تبع آن در بازار سرمایه خواهیم بود. اما در شرایطی که یکی از این عوامل به عنوان مثال مسایل مربوط به سیاست خارجی که در شش ماه آینده اجرایی میشود به نتیجه مطلوب نرسد همچنان بازار سهام در سیر نزول خواهد بود.
آسیبشناسی ریزشها
محمد دارستانی، عضو هیات مدیره کارگزاری فارابی در پاسخ به اینکه چرا بورس نتوانست در برابر توافق هستهای واکنش مثبت نشان دهد، اظهار داشت: در مرحله اول بورس نیاز به زمان دارد که توافق هستهای اثرش را در قیمت واقعی اقتصاد بگذارد تا در نهایت به رشد اقتصادی و افزایش سرمایهگذاری منتهی شود و در بازار خود را نشان دهد. وی خاطرنشان کرد: شاخص بازار سهام افزایشی را که قبل از توافق با کشورهای ۱ + ۵ تجربه کرد، همانند صعود نماگر پیش از توافق لوزان است. به گونهای که میتوان گفت بازار به یک خوشبینی رسید و آثار آن را قبل از توافق نشان داد. این کارشناس بازار سرمایه ابراز داشت: در
۱۰ سال اخیر هیچ آمار ناامیدکنندهای مثل گزارشهای سه ماهه فعلی نداشتیم و دلیل اصلی ریزش بازار همین گزارشهای ناامیدکننده بود.
در سویی دیگر همزمانی مذاکرات با مجامع شرکتها، دید نوسانگیری و سفتهبازی غالب در بازار سهام و همچنین نگاه کوتاهمدت برخی از سهامداران و حاضر نبودن به شرکت در مجامع شرکتها به دلیل توقف یک یا دو هفتهای نمادها از عوامل مهم کاهش بورس به حساب میآیند. دارستانی افزود: این در حالی است که آمار شرکتها، اخبار مجامع و رکود حاکم بر اقتصاد هم به این موضوعات دامن میزند.
عضو هیات مدیره کارگزاری فارابی درخصوص بازگشت رونق به معاملات در کوتاهمدت گفت: ریزشها با چنین شدتی که در هفته گذشته شاهد بودیم بعید است که ادامه داشته باشد اما همه چیز به آینده و ورود کنگره و مجلس ایران به توافق بستگی دارد. در صورتی که توافق توسط این دو نهاد زیر سوال برود ممکن است ریزش شدیدی برای آینده بازار متصور باشیم و در غیر این صورت بازار با اطمینان خاطر بیشتری به ادامه معاملات میپردازد. وی با اشاره به عوامل موثر در رشد بازار نیز اذعان داشت: از عوامل موثر برای رشد بازار سهام میتوان به ورود نقدینگی جدید اشاره کرد که احتمال این امر در چنین شرایطی بسیار
پایین است. در سویی دیگر، اخبار خوب آتی چه در بحثداخلی و خارجی نیز میتواند منجر به جهش بازار سرمایه شود که برای مثال میتوان به قراردادهای جدید اقتصادی، ورود سرمایهگذاران خارجی، قطعی شدن توافق و دسترسی به پولهای بلوکهشده اشاره کرد که این عوامل میتوانند به رونق بورس کمک کنند. دارستانی تصریح کرد: در صورتی که بخواهیم رشد پایداری را تجربه کنیم باید شرکتها عملکرد مناسبی را داشته باشند که با تحقق این امر مشکل نقدینگی بهبود پیدا میکند.
افزون بر این کاهش سود بانکی موجب جهش بورس میشود زیرا بهره موثر موسسات بانکی تقریبا ۲۷ درصد است که بهره موثر در بازار پول، معادل P / E ۷/۳ مرتبه و در همین حال P / E بورس شش مرتبه است که در نتیجه سرمایهگذار ناگزیر است به سمت سود بانکی روی آورد. دارستانی عنوان کرد: بورس با رفع ابهام نرخ خوراک گاز، تعامل شرکت ملی پخش با پالایشگاهها، بهره مالکانه و تعیین نرخ خوراک سنگآهن رونق میگیرد. در ادامه این کارشناس بازار سرمایه پیشنهاد داد: نهاد ناظر برخوردهای سلیقهای را بهعنوان مثال در بازگشایی نمادها، مدت زمان توقف وضعیت بازگشایی آنها همانند بازگشایی یک شرکت نیروگاهی
و عدم بازگشایی نماد یک بانک در چهارم مردادماه کنار بگذارد. این در حالی است که با تعامل بیشتر با شرکتهای سرمایهگذاری و حقوقیهای بازار میتواند نهاد ناظر به بازار سهام کمک زیادی کند.
عرضههای سنگین مخرب
حامد ستاک، مدیر معاملات کارگزاری بانک پارسیان درخصوص شرایط حرکتی بازار عنوان کرد: هیچ روند صعودی و نزولی در بازار سرمایه همیشگی و دایمی نبوده و روزی به پایان خواهد رسید و اینکه بخواهیم عنوان کنیم روند نزولی بازار سهام ادامه خواهد داشت، صحیح نیست.
این در حالی است که با کاهش قیمتها، جذابیت در تقاضای جدید در سطح قیمتهای پایین برای بازار ایجاد خواهد شد. وی گفت: سقوط بورس از موضوعات جالب توجه نزولی شدن بازار سرمایه پس از اعلام توافق هستهای است که بسیاری از فعالان بازار سرمایه پیشبینی این شدت از کاهش قیمتها را نمیکردند که این موضوع دلیل دیگری برای غیرقابل پیشبینی بودن بازار سرمایه است. این کارشناس بازار سرمایه خاطرنشان کرد: افت بازار پس از توافق هستهای نشاندهنده این موضوع است که عوامل بسیاری در جهت تعیین روند مثبت یا منفی بورس دخیل هستند که ممکن است بسیاری از آنها در محاسبات فعالان بازار سرمایه
لحاظ نشده باشد.
مدیر معاملات کارگزاری بانک پارسیان با اشاره به بازگشت رونق به تالار شیشهای اظهار داشت: با جذاب شدن قیمتها، تقاضای بالقوه در قیمتهای پایین به بالفعل تبدیل شده و همین تقاضای جدید حداقل میتواند روند منفی را کندتر یا شاید موجبات پایان روند منفی را فراهم کند. وی گفت: مهمترین عامل تعیینکننده در بازار سرمایه تقابل بین عرضه و تقاضاست و تا مادامی که عرضهکنندگان بیشتر از تقاضاکنندگان باشند روند نزولی ادامه خواهد داشت و در صورتی که افقهای روشن و سودآوری برای بازار بورس مسجل شود این بازار به تعادل خواهد رسید و جهت سودآوری را با شیب ملایم به خود خواهد گرفت.
ستاک درباره نقش نهاد ناظر و راه بازگشت اعتماد سهامداران نیز تصریح کرد: وظیفه اصلی نهادهای ناظر تدوین و اجرای قوانین و اجرای پیشگیرانه در بازار سهام است و انتظار فعالان این بازار بسترسازی مناسب برای انجام معاملات پررونق است. وی خاطرنشان کرد: هر عاملی که باعثتغییر در سودآوری شرکتها شود عامل مهمی برای بازار سرمایه محسوب میشود و انتظار از مسوولان این است که وضعیت کسب و تولید شرکتهای پذیرفته شده در بورس در تصمیمات لحاظ شود. بهعنوان مثال بهره مالکانه معادن، نرخ خوراک پتروشیمیها، افزایش نرخهای محصولات نهایی و… موجب افزایش یا کاهش سودآوری در صنایع و
شرکتها میشود.