خودرو انباری شد
نبود تقاضا در کنار کیفیت پایین خودروهای ساخت داخل باعثشده تا انبار خودروسازان پر شود از خودروهای تازه تولید شده و تقاضایی هم در بازار دیده نمیشود.
به گزارش افکارخبر، اکبر ترکان، مشاور ارشد رئیسجمهور و دبیر شورای هماهنگی مناطق آزاد تجاری صنعتی و ویژه اقتصادی در یک گفتوگوی رادیویی اعلام کرد: تقاضا به حدی کم است که هماکنون یکی از خودروسازان مجبور شده است در انبار خود ۸۰هزار خودرو نگهداری کند. ترکان که با ادیو اقتصاد صحبت میکرد، اظهار داشت: هماکنون کمبود عرضه وجود ندارد ولی بهطور جدی با کاهش تقاضا مواجه هستیم.
صحبتهای ترکان پس از آن بیان میشود که اخیرا بین بخشهایی از مردم این باور بهوجود آمده است که خودروسازان داخلی با نادیده گرفتن اصل انصاف، خودروی خود را با کیفیت پایینتر و قیمت بالاتر به مردم عرضه میکنند. شرایط تحریمی چند سال گذشته باعثشد تا خودروسازان اصل کیفیت را فراموش کنند و به فکر سودآوری بیشتری باشند بدون اینکه به اصل رقابت با نمونههای خارجی فکر کنند.
این در حالی است که بیش از ۹۰درصد بازار خودروی ایران در انحصار ۲ برند خودروسازی داخلی است و این دو خودروساز حتی حاضر نیستند خدمات پس از فروش مناسبی را هم در اختیار مشتریان قرار دهند. محمدرضا نعمتزاده وزیر صنعت هم چند روز پیش گفته بود از اینکه خودروهای صفر کیلومتر داخلی را مقابل تعمیرگاهها میبیند، خجالت میکشد.
اما ظاهرا این صحبتها دردی را دوا نکرده و بازار خودروهای داخلی راکد شده است. البته این تمام ماجرا نیست. در سوی دیگر خودروسازان چینی توانستهاند بخشی از بازار را از خودروسازان داخلی بربایند. درباره اینکه خودروسازان چینی چگونه توانستهاند رقیب قدرتمند خودروسازان داخلی شوند، با شهرام میرآخورلو، مدیرکل دفتر نظارت بر کالاهای فلزی و معدنی سازمان حمایت مصرفکنندگان و تولیدکنندگان گفتوگو کردهایم.
علت افزایش سهم خودروسازان چینی از بازار کشورمان با وجود رکود حاکم بر بازار چیست؟
واقعیت آن است که بهدلیل ساختار مناسب و شناخت چینیها از نیاز مشتریان ایرانی تنوع خودروهای چینی در بازار کشورمان از نظر تعداد مدل و تیپهای مختلف بهگونهای است که جذابیت بیشتری برای خریداران ایرانی ایجاد میکنند. این در حالی است که خودروسازان ایرانی قادر به کارکردن در زمینه تولید و عرضه خودروهایی با فیسلیفت(طراحی بدنه و آپشن) جدید و بهروز نیستند. این شرایط موجب شده تا مشتریان ایرانی وقتی برای خرید خودرو به بازار مراجعه میکنند با خودروهای چینی دارای رنگ و لعابهای مختلف آن هم از برندهای متفاوت چینی مواجه میشوند که قدرت انتخاب درست را از آنها سلب
کرده و بهرغم کیفیت نهچندان مناسب، بهدلیل تنوع و آپشنهای مختلف این خودروها ترغیب به خرید آن میشوند.
شرایط وقتی سختتر میشود که طی چند سال اخیر مشتریان ایرانی با مراجعه به نمایندگیهای فروش شرکتهای خودروسازی مشاهده میکنند در کنار یک یا ۲محصول جدید این خودروسازان، چند خودروی چینی نیز به مشتریان عرضه میشود که از ظاهر مشتریپسندتری برخوردارند. همچنین بهروز بودن برندهای خودروسازی چین و اینکه برندهای مذکور میتوانند در سال حداقل یک خودروی جدید به بازار عرضه کنند، باعثشده تا ضعف خودروسازان داخلی در تنوع تولید و عرضه خودروهایی با ظاهری جدید بیشتر نمایان شود.
مصرفکننده ایرانی نمیخواهد خودرویی مانند پژو ۴۰۵ را که ۳۰سال پیش تولید شده، امروز هم بهعنوان خودروی صفر کیلومتر خریداری کند. بر این اساس مصرفکننده ایرانی با مشاهده خودروهای چینی که هر سال با مدل و آپشنهای جدیدی به بازار عرضه میشود، به خرید این خودروها ترغیب میشود.
به اعتقاد کارشناسان و مردم کیفیت خودروهای چینی حتی از خودروهای داخلی نیز پایینتر است، پس چرا هنوز هم مردم این خودروها را خریداری میکنند؟
چینیها رفتار و سلایق مشتریان ایرانی را به خوبی درک میکنند. خودروسازان چینی در زمینه آپشنهای ایمنی و رفاهی به خوبی کار میکنند و در رده قیمتی خودروهای ایرانخودرو و سایپا، خودروهایی با امکانات بیشتر و قیمت مناسبتر به بازار عرضه میکنند و مشتریان نیز این تنوع را متوجه میشوند. مثلا درصورتیکه مصرفکننده ایرانی بخواهد در رده قیمتی ۵۰ تا ۹۰میلیون تومان خرید کند، با گزینههای متنوعی از خودروهای چینی مواجه میشود اما این تنوع در خودروهای داخلی بسیار کمتر است و نمیتوان تنها با تغییر ظاهری و ارتقا نیافتن کلاس خودروها و رفع مشکلات اصلی ساختار تولید،
انتظار رقابت با چینیها را داشت.
اینکه خودروی چینی بیکیفیت و نامرغوب است را نیز باید در چارچوب الزامات آییننامه اجرایی ضوابط فروش و خدمات پس از فروش که اکنون در حال بازنگری است، ارزیابی کنیم؛ چراکه عرضهکنندگان این خودروها باید هزینههای تصاعدی ارائه خدمات پس از فروش را متحمل شوند؛ اینگونه نیست که تنها به فکر فروش خودرو باشند.
گرچه ممکن است چینیها در ابتدای کار خودروهای باکیفیت پایینتری را به بازار عرضه کنند اما با گذشت زمان ناچار هستند در زمینه تأمین قطعات بهتر کار کنند و خودروهای کیفیتری را به مشتری عرضه کنند. خودروسازان چینی میدانند که مشتری ایرانی بهدنبال رنگ و لعاب خودرو، شاسیبلندبودن و داشتن آپشنهایی مانند سانروف، تعداد بیشتر ایربگ، گرمکن و سردکن صندلی است. این مشتریان در برخی موارد حتی بدون اطلاع از کابرد اصلی این امکانات رفاهی و با بیتوجهی به کیفیت، خودروهای یاد شده را خریداری میکنند. چینیها بهدنبال این نیازسنجی رفته و خودروهایی متناسب با این سلیقه
راهی بازار کشورمان میکنند.
درصورتی که حتی عرضه خودروهای چینی به بازار را عامل افزایش رقابت قلمداد کنیم، علت اصلی تهدیدبودن این خودروها برای شرکتهای داخلی و کمشدن سهم بازار آنها چیست؟
متأسفانه هزینه تمامشده تولید خودرو در ایران بالاست چرا که درست است که خودروهای چینی بهصورت وارداتی به بازار عرضه میشود اما با توجه به اینکه این خودروها با استفاده از ابزار تعرفهای سیکیدی(تعرفه واردات قطعات منفصله خودرو) به کشور وارد میشود، این امر موجب شده تا تعرفه واردات این خودروها در مقایسه با واردات خودرو بهصورت سیبییو(واردات خودروهای آماده) و حتی نسبت به خودروهای داخلی کمتر شده و با قیمت تمامشده کمتری در بازار عرضه شود.
این در حالی است که خودروسازان داخلی حتی برای تأمین قطعات مورد نیاز خود ناچار به مراوده با قطعهسازان مختلف هستند و درصورتی که مبادلات مالی شرکتهای خودروسازی با قطعهسازان با مشکل مواجه شود نیز بر روند تأمین قطعات و عرضه خودرو تأثیر منفی دارد.
از سوي ديگر قطعهسازان كشورمان تنها سطح و وسعت داشته و عمق ندارند. درحاليكه توليد قطعه در حد ۳ تا ۴ميليون دستگاه خودرو است، در كشورمان اين ميزان در حد ۲۰۰ه زار خودرو بوده كه موجب افزايش هزينه تمامشده توليد قطعات و در نتيجه افزايش هزينههاي سربار توليد و قيمت تمامشده عرضه خودرو ميشود و هرچه جلوتر ميرويم، شرايط بدتر شده و خودروسازان ما نيز به سمت واردكنندگان خودروهاي چيني حتي بهصورت سيبييو پيش ميروند. گرچه ممكن است اين كار با هدف مهندسي معكوس و بازاريابي و حركت به سمت توليد باشد اما نبايد كاري كنيم تا خودروسازي كشورمان رنگ خودروهاي وارداتي به خود بگيرد.