چرا دلالان میوه داخلی نمیخرند؟
چندي پيش خبري با عنوان ميوه روي دست كشاورزان ماند منتشر شد. هرچند فاسد شدن ميوهها در باغها خبر چندان جديدي نيست، اما جاي اين سؤال باقي است كه در شرايطي كه تعرفه واردات ميوه افزايش يافته و طبق آمارها، واردات ميوههاي فصلي نيز كاهش يافته، دليل عدم تمايل باغداران به برداشت ميوه چيست؟
جهان: به نظر میرسد جلوگیری از واردات نیز نتوانست گره کور بخش کشاورزی را باز کند؛ گرهی که از آغاز برنامه چهارم با آزادسازی واردات و خشکسالی سال ۸۷ آشکار شد و مشکلات آن با اجرای قانون هدفمندی یارانهها به اوج رسید. کشوری که در ۱۱ محصول باغی مقام اول تا سوم را در جهان دارا بود، اکنون از نبود بازارهای صادراتی و توزیع نامناسب محصول بهشدت رنج میبرد و محصولات بهجای اینکه به قیمت مناسب بهدست مصرفکنندگان در شهرها برسند، در بالای درختان فاسد میشوند.
این وضعیت هرساله برای تمامی میوههای فصلی اتفاق میافتد؛ از انار، پرتقال، کیوی در فصل پاییز و زمستان گرفته تا شلیل، هلو، هندوانه، انگور و… در فصل تابستان. تا پیش از این صادرکنندگان با حضور در باغات میوههای مرغوب و دستچینشده را که پیشتر پیشخرید کرده بودند از باغداران تحویل گرفته و صادر میکردند. اما اکنون نهتنها از صادرکنندگان خبری نیست، بلکه واسطهها نیز دیگر رغبتی برای خرید محصولات باغی کشاورزان ندارند.
هرساله با جنجال رسانهها و انتشار برخی اخبار مسئولان دولتی با وعده و وعید رفع مشکلات فعالان این بخش را به آینده موکول میکنند، اما همچنان این روند ادامه دارد و با اجرای قانون هدفمندی یارانهها این آشفتگیها و نابسامانی شدت یافته است. هرچند که برخی برای شانه خالی کردن از وظایف خود واردات بیرویه میوه را بهانه قرار دادند، اما واقعیت حاکی از آن است که اتخاذ سیاستهای نادرست دولتمردان این بخش بیش از واردات بر تولید داخلی صدمه وارد کرده است و پس از گذشت سالها، همچنان قیمت تمام شده تولید محصول بالا بوده و با حذف یارانههای دولتی عرصه بر فعالان بخش کشاورزی
تنگتر شده، لذا در شرایطی که قرار است کلیه امور تنظیم بازار محصولات کشاورزی به وزارت جهاد کشاورزی واگذار شود و طبق قانون ارتقای بهرهوری در بخش کشاورزی تمامی اختیارات به این وزارتخانه سپرده شده، ذکر نکاتی ضروری است؛
متأسفانه در طول دو دهه گذشته سرمایهگذاری در این بخش به میزان کافی صورت نگرفته و ضعف صنایع تبدیلی در کشور موجب شده که محصولات در باغها باقی مانده و فاسد شوند. هرچند که مسئولان فعلی وزارت جهاد کشاورزی، سرمایهگذاری اندک را در این بخش به گردن دولتهای پیشین میاندازند، اما به نظر میرسد که در دهه اخیر سرمایهگذاری در بخش کشاورزی به طور کامل به فراموشی سپرده شده و دولت با تأمین یارانههای کود، بذر و… تلاش کرده که باری به هر جهت این بخش را اداره کند که با حذف یارانهها مشکلات آن به وضوح آشکار شد.
متأسفانه در بخش کشاورزی بیشتر از سایر بخشها حضور دلالان و واسطهها پررنگ میباشد. وجود این سودجویان در باغها موجب شده که محصولات باغی ارزان خریداری شده و گران به دست مصرفکنندگان در شهرها برسد. سود دلالی در محصولات باغی بهقدری زیاد است که میوهها چندینبار دست به دست میشود و حتی در میادین اصلی شهر ما نیز دو تا سه بار توسط واسطه، خرید و فروش میشود.
پس از گذشت سالها هنوز راهکار درستی از سوی دولت، اتحادیهها و حتی خانه کشاورز برای رفع این معضلات اندیشیده نشده است.
در ميان چالشهايي كه در اين بخش وجود دارد، واردات بيرويه ميوه چندان چشمگير نيست زيرا طي دوسال اخير با افزايش تعرفهها، واردات كاهش يافته و رغبت مردم هم براي خريد ميوههاي وارداتي كاهش يافته است. از اين رو اگر دولت سياستهاي بخش كشاورزي را تغيير دهد و با آموزش فعالان كشاورزي و حمايتهاي بيشتر از اين بخش هزينه توليد را كاهش دهد و با ايجاد صنايع تبديلي، ميوه باغداران را خريداري كرده و به كالاي جديد تبديل كند، علاوه بر ايجاد اشتغال، ارزش افزوده اين بخش نيز افزايش مييابد و ميتوانيم بازار ملي صادراتي را نيز از آن خود كنيم، البته به شرطي كه وزارت جهاد كشاورزي با توجه
به ذينفعان و فعالان اين بخش، تغيير رويه داده و با انداختن توپ به زمين ديگران از مسئوليت خود طفره نرود. آيا به راستي گره كور بخش كشاورزي باز ميشود؟