برخی بانکها مردم را به فعل حرام واداشتند
نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت با تأکید بر مشکل شرعی «وام جعالهی عمره»، گفت: عمره، سفر مستحبی است؛ ولی برخی بانکها به خاطر آن مردم را به فعل حرام بزرگ، یعنی «ربا» واداشتهاند؛ بنابراین بانکها مکلف هستند در اینباره خود پیشقدم شوند و این پولها را بازگردانند.
به گزارش ايسنا، حجتالاسلام والسلمين سيدعلي قاضيعسكر با بررسي مشكلات موجود در ثبت نام عمره، شايعهي توقف وديعهگذاري در بانكها را تكذيب كرد و گفت: قطعا وقتي به مردم قولي ميدهيم، بايد به آن وفادار باشيم؛ براي همين ثبت نام عمره در بانكها تا ۲۴ مهرماه ادامه دارد.
او یادآور شد: امسال با جلسات متعدد کارشناسی که داشتیم، تلاش کردیم تسهیلاتی را برای ثبت نام عمره فراهم کنیم؛ چون در گذشته مردم از یک شب قبل، ساعتها پشت در دفاتر خدمات زیارتی معطل میماندند تا بتوانند ثبت نام کنند؛ ولی در چند دورهی اخیر با برنامهریزیها روش ثبت نام تغییر کرد.
به گفته او، امسال برای این دوره از ثبت نام عمره، دو بانک عامل با ششهزار شعبه در نظر گرفته شد که علاوه بر آن، امکان ثبت نام اینترنتی نیز فراهم شده است.
سرپرست حجاج ایرانی با تأکید بر اینکه زمان ثبت نام در بانکها تاثیری در زمان اعزام متقاضیان ندارد، اظهار کرد: فعلا ظرفیت برای اعزام عمره حدود ۸۰۰ هزار نفر در هر سال است که اگر امکانات فراهم شود، این ظرفیت افزایش خواهد یافت. بر این اساس، ما در این دوره برای سه سال ثبت نام میکنیم تا مردم در نوبت طولانیتری قرار نگیرند.
وی در ادامه با اشاره به تخلف برخی از بانکها برای آغاز زودهنگام سپردهگذاری عمره، گفت: قرار بر این بود که ثبت نام از ۲۴ شهریورماه آغاز شود، وقتی این تاریخ اعلام شده است، دیگر برای پیش ثبت نام ضرورتی وجود ندارد.
قاضیعسکر ادامه داد: این بانکها پول مردم را علیالحساب میگرفتند تا روز ۲۴ شهریورماه که سایتها باز شود و نام آنها را منتقل کنند؛ این کار از نظر اخلاقی درست نبود.
او تاکید کرد: سفر عمره، دینی است و نباید با مسائل دنیایی اختلاط یابد. راه برای بانکها باز است، اگر میخواهند پول جذب کنند، میتوانند اوراق مشارکت بفروشند؛ عمره و حج تمتع جای این حرفها نیست.
وی همچنین گفت: در تفاهمنامهی سازمان حج و زیارت با بانکها، صراحتا در بند «۳» آمده است که زمان آغاز و خاتمهی ثبت نام توسط سازمان حج و زیارت تعیین میشود و بانکها مجاز به پیش ثبت نام برای پذیرش ودیعهها نیستند؛ برای همین این کار بانکها معنا نداشته است.
سرپرست حجاج ایرانی ادامه داد: خبط دیگری در بعضی از بانکها صورت گرفته است. آنها به مؤسسههای دولتی و غیردولتی بسیج و هیاتها و مساجد اعلام کردند که سهمیه عمره دارید و میتوانید با دریافت تسهیلات ویژه ثبت نام کنید که این کار هم اشتباه بود.
وی گفت: وقتی شوق مردم برای این سفر فراوان است، دلیلی ندارد آنها را در نوبت قرار دهیم. قرار ما این است که متقاضیان را برای سه سال قرعهکشی کنیم، که اگر انتخاب شدند، پول آنها به صورت سرمایهگذاری در بانک میماند؛ اما اگر انتخاب نشدند، افراد مازاد بر ظرفیت باید پول خود را از بانک پس بگیرند. بانکهایی که وام دادهاند، در آن زمان چطور پول خود را باز میگردانند؟!
قاضیعسکر با بیان اینکه «جعاله» در فقه شیعه تعریف مشخصی دارد، اظهار کرد: جعاله یعنی کاری صورت میگیرد؛ دربارهی ثبت نام عمره چه کاری صورت گرفته است؟ در وضعی که بانکها ایجاد کردند، نخست باید ثبت نامی صورت بگیرد تا طرف وامدهنده(بانک) وام بدهد که خود این شرط صحیح نیست و از منظر تعدادی از مراجع معظم تقلید «ربوی» دانسته شده است که جایز نیست.
او دربارهی اینکه تکلیف ودیعههایی که با استفاده از این وام در بانک سپردهگذاری شدهاند، چیست، گفت: خود بانکها باید پیشقدم شوند تا این پولها را بازگردانند.
نمایندهی ولی فقیه در امور حج و زیارت بیان کرد: وقتی از اقدام بانکها مطلع شدم، به لیالی رییس سازمان حج و زیارت گفتم، حتما از بانکها گلایه کنند که تذکر جدی دادند و شنیدم از روز سهشنبه(۲۹ شهریورماه) پرداخت این وامها متوقف شده است. آنهایی هم که این وام را گرفتهاند، بازگردانند.
او تأکید کرد: این دخالت در وظایف سازمان حج و زیارت و خلاف توافقها بوده است که طبیعی نیست.
وی درباره جمعیتی که تا کنون برای عمره در بانکها سپردهگذاری کردهاند، افزود: ما هر سال ۸۰۰هزار نفر به عمره اعزام میکنیم که بر این اساس، برای سه سال به ظرفیتی نزدیک به دو میلیون و ۴۰۰هزار نفر احتیاج داریم که مطابق این جمعیت، اولویتها در قرعهکشی مشخص میشوند. تاکنون نیز کمتر از سه میلیون نفر در بانکها ودیعهگذاری کردهاند.
قاضیعسکر متذکر شد: ما سقفی را برای ثبت نام تعیین نکردهایم؛ اما از میان جمعیتی که ودیعهگذاری کردهاند، قرعهکشی را انجام میدهیم و به تدریج افرادی را که انتخاب شدهاند، اعزام میکنیم. ظرفیت مازاد نیز باید پول خود را از بانکها پس بگیرند.
او گفت: تعهد شرعی دادهایم که یک ماه ثبت نام انجام شود و به عنوان حافظ منافع مردم تلاش میکنیم حق هیچ کسی ضایع نشود.
سرپرست حجاج ایرانی دربارهی تعیین اولویت سنی در قرعهکشی عمره، اظهار کرد: در شرایط فعلی نمیتوان اولویت سنی را درنظر گرفت. در گذشته، غفلتی صورت گرفته بود و نباید تکرار شود که به خاطر آن مردم مجبورند حدود ۱۷ سال در نوبت حج تمتع منتظر بمانند. در بین آنها افرادی بالای ۸۰ و حتا ۹۵ سال هستند که اگر هر چند سال یک بار این ثبت نام انجام میشد، میتوانستیم این قرار را بگذاریم که سنهای بالاتر در اولویت قرار گیرند. این اتفاق در زمان ثبت نام حج تمتع رخ نداد؛ ولی دیگر در ثبت نام عمره این غفلت را تکرار نمیکنیم.
او ادامه داد: اگر در آینده این مشکل پیش آمد، ممکن است شرط سنی را در اولویت اعزام قرار دهیم؛ ولی فعلا این تصمیم را نداریم؛ چون آمار ثبت نامشدگان برای ما مشخص نیست.
او همچنین درباره خرید و فروش آزاد فیش عمره در این دوره از ثبت نام، گفت: در ضوابط جدید اعلام شده است که فیشهای عمره غیرقابل انتقال و فروش است؛ حتا به بستگان درجه یک. به دلایل خاصی نمیتوان این راه را باز گذاشت؛ چون راه برای سودجویی باز میشود. ما نمیخواهیم آن بساط خرید و فروش آزاد دوباره به راه افتد.
قاضیعسکر ادامه داد: پیش از ثبت نام این دوره، نظر شخصی داشتم که افرادی که قبلا به عمره مشرف شدند، در اولویت بعد قرار گیرند؛ ولی در جلسه کارشناسی این رأی داده شد که افرادی که قبلا به عمره مشرف شدهاند، دوباره امکان ثبت نام داشته باشند.
نمایندهی ولی فقیه در امور حج و زیارت درباره امکان خرید بیش از یک فیش عمره به یک نام، اظهار کرد: سیستم رایانهیی به گونهای است که فقط یک بار امکان ثبت نام در بانک وجود دارد و اگر دو بار ثبت نام صورت گیرد، سیستم او را قبول نمیکند. اگر تصادفا این اتفاق افتاد، هنگام عزیمت، از سفر این افراد جلوگیری میشود.
او همچنین دربارهی امکان ثبت نام به صورت گروهی برای اعزام همزمان، توضیح داد: در ثبت نام این دوره این امکان با تهیه فرمهای گروهی فراهم شده است. در صورت تکمیل کردن این فرم در قرعهکشی، تمام اسامی موجود در این فرم، همزمان استخراج میشود.
وی در ادامه دربارهی نرخ ثبت نام این دورهی عمره، گفت: هزینهی سفر عمره در شورای عالی حج تعیین شده است که به دلایلی تصمیم گرفتند، این نرخ مقداری افزایش یابد. در آینده باید بحثهای بیشتری کنیم تا به مردم فشار نیاید.
او همچنین دربارهی دریافت مبلغی بیشتر از هزینهی تعیینشده برای عمره در برخی شعب بانکها، اظهار کرد: اگر احیانا در شعباتی بیش از رقم تعیینشده، از مردم پول گرفته شد، حتما به روابط عمومی سازمان حج و زیارت اطلاع داده شود؛ چون ما نیز گزارشهایی را دریافت کردهایم که این اتفاق در برخی شعب بانکی رخ داده است؛ برای همین گروه نظارتی را مأمور کردیم که اگر صحت داشته باشد، با آنها برخورد کنند.
قاضیعسکر که در یک گفتوگوی تلویزیونی حضور یافته بود، در بخش دیگری از سخنانش دربارهی سفر حج تمتع امسال نیز توضیحاتی داد.
او با یادآوری اینکه تمام برنامهریزیها و تدارکات لازم برای حج تمتع امسال انجام شده است، دربارهی مدت زمانی که زائران ایرانی امسال در عربستان حضور دارند، یادآور شد: عربستان به خاطر محدودیتهایی که در فرودگاههای جده و مدینه دارد، اعلام کرده است زائران باید از اول ذیالقعده در عربستان حضور داشته باشند. اگر ما نظر آنها را میپذیرفتیم، با دو مشکل موجه میشدیم؛ نخست اینکه منزلی برای اسکان زائران نداشتیم و دوم آنکه بسیاری از زائران ما کهنسال هستند و تحمل سفر طولانیتر را ندارند؛ برای همین توافق کردیم تا زائران ایرانی از دهم ذیالقعده در عربستان
حضور داشته باشند.
به گفته وی، زائرانی که مجبورند زودتر به عربستان بروند، سفر آنها بیش از ۳۸ روز طول میکشد که به دلیل نداشتن مسکن در مدینه، آنها زودتر به مکهی مکرمه میروند.
او افزود: حدود ۸۰درصد زائران بین ۳۴ تا ۳۵ روز در عربستان اقامت دارند و زائرانی که بیشتر از این در عربستان میمانند، لازم نیست هزینهی اضافی پرداخت کنند.
او تأکید کرد: کیفیت سفر این گروه از زائران به خاطر طولانی شدن مدت اقامت، پایین نخواهد بود.
سرپرست حجاج ایرانی با بیان اینکه عربستان به عنوان میزبان زائران باید برنامهریزی کند، اظهار کرد: شهری مانند فرانکفورت که پایتخت هم نیست، فرودگاه بسیار مجهزی دارد که آماده پذیرش صدها هزار مسافر است. وقتی عربستان سالانه میلیونها زائر را میپذیرد، لازم است، فرودگاههای خود را توسعه دهد.
او ادامه داد: چند سال پیش، سفری به شهر طائف داشتیم که از فرودگاه آن هم بازدید کردیم. پیشنهاد شد از فرودگاه این شهر برای انتقال بخشی از زائران استفاده شود؛ ولی متأسفانه به خاطر گنجایش محدود فرودگاه طائف تا کنون اقدامی در اینباره صورت نگرفته است.
او با تأکید بر اینکه حمل و نقل در فرودگاههای عربستان چالش عمدهی حج و عمره است، گفت: ما خیلی غصه میخوریم که با وجود تمام تلاشهای صورتگرفته، در پایان این سفر ذائقهی زائران به خاطر شرایط فرودگاهها و پروازها تلخ میشود. لازم است مسؤولان عربستانی در اینباره برنامهریزی داشته باشند.
قاضیعسکر همچنین به برنامههای آموزشی و فرهنگی که برای حج تمتع امسال تدارک دیده شده است، اشاره کرد و ادامه داد: بیش از ۲۰۰ ساعت برنامهی آموزشی با بهرهگیری از اساتید فن برای زائران آماده شده است. همچنین قرآن نفیسی چاپ شده است که زائران امسال آن را همراه خود میبرند و امیدوارم حلقههای قرآنی را در مکه و مدینه شکل دهند.
نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت درباره اقدامات بعثهی مقام معظم رهبری برای بهبود وضعیت حجاب بانوان ایرانی گفت: اکثر بانوان حجاب را رعایت میکنند. طبق آمارهای دقیق، تعداد بسیار محدودی که بیشتر در ایام عمره هستند، با این مسأله مواجهاند.
وی افزود: وجههی ایران اسلامی بینالمللی است. انقلاب اسلامی ایران نیز اکنون جهان را به خود متوجه کرده است. مردمی که از گوشه و کنار دنیا میآیند، در کنار زائران ما قرار میگیرند؛ برای همین، مسؤولیت بانوان ما سنگینتر میشود.
او در ادامه بیان کرد: ما روی این مسأله سرمایهگذاری زیادی کردهایم و حتا الگوهایی را برای بانوان طراحی کرده و در اختیار آنها قرار دادهایم. در حال حاضر هم فعالیتهای اخلاقی و تربیتی انجام میدهیم تا الگوی یکسانی برای چادر داشته باشیم. زمان امسال بسیار محدود بود؛ ولی سعی میکنیم روی پوشش زائران کار فرهنگی انجام دهیم.
نمایندهی ولی فقیه در امور حج و زیارت تاکید کرد: نمیتوان انتظار داشت زائر در یکی دو شب با تحول جدی روبهرو شود. وقتی در داخل سرمایهگذاری ما روی حجاب به آن اندازه نیست، طبیعی است که خود را در آن مقطع و مکان نشان میدهد.
او در پاسخ به این سؤال که آیا مسأله حجاب بانوان مهمترین چالش بعثهی مقام معظم رهبری است، گفت: این مهمترین مسأله نیست؛ ما روی مسائل فرهنگی به صورت گسترده سرمایهگذاری میکنیم و با توجه به برنامهریزیای که داریم، اثرات این چالشها آهسته آهسته کاهش مییابد. مثلا در سالهای گذشته با این چالش مواجه بودیم که هنگام برپایی نماز جماعت، زائران ایرانی معمولا در بازارها حضور داشتند؛ ولی با فعالیتهای فرهنگی که صورت گرفت، این مسأله به حداقل رسیده است. هر چه بیشتر کار فرهنگی کنیم، این چالشها کاهش مییابد.
قاضيعسكر در پايان بيان كرد: اميدوارم روزي به جايي برسيم كه الگوي زن ايراني را به جهانيان معرفي كنيم.