احتمال افزایش قیمت مسکن در سال آینده
با ایجاد رونق در حوزه مسکن اگر سیاست درستی اتخاذ نشود افزایش قیمت هم در پیش خواهد بود. بنابراین شرایط به گونهای است که از یکسو رکود تورمی، بازار مسکن کشور راکم رونق کردهاست و از سوی دیگر میدانیم که با روی آوردن رونق خریدوفروش و ساختوساز به بازار مسکن، قیمتها افزایش خواهد یافت.
تهران امروز:از اواسط سال ۸۹ و در سال جاري بازار مسکن وضعيت خاص و ركود را پشت سر گذاشتهاست. بازار مسکن که افزايش قيمتهايي چشمگير را تجربه کرده بود در يک رکود تورمي فرو رفت و اين رکود به سال جاري هم کشيده شد و در بازار مسکن ماندگار شد. به طوري که اکنون بارزترين مشخصه بازار مسکن کشور همين رکود تورمي است. برخي کارشناسان فارغ از مسائل رواني و تاثيرات غيراقتصادي بازار بر اذهان مردم، به سياستهاي دولت و طرحهاي آن اشاره ميکنند.
در این میان اولین سوالی که به ذهن خطور میکند این است که رکود خریدوفروش در بازار مسکن تا چه زمانی ادامه پیدا میکند و آیا پس از شکست رکود در این بازار باز هم شاهد افزایش بیرویه قیمتها در این حوزه خواهیم بود؟ باید توجه داشت به دلیل شرایط ویژه اقتصاد کشور و آسیبهای موجود در بازار مسکن پیشبینی در خصوص آینده بازار مسکن را برای کارشناسان و دستاندرکاران این حوزه سخت میکند.
چشماندازکمفروغی که این روزها در پیش چشمان کارشناسان قرار گرفتهاست باعثشده که آنها به جای پیشبینیهای مستدل بر اساس پارامترهای اقتصادی به گمانهزنی و حدسواحتمال روی بیاورند. احتمالاتی که به گفته کارشناسان ریشه در تجربیات و استنتاجهای سابق در بازار مسکن دارد.
چرخه دایرهوار و سیکلهای رونق - رکود یکی از شاخصههای بارز در بازار مسکن کشور است. این چرخه رکود - رونق که عموما بازههای زمانی ۳ ساله را در بر میگیرد باعثمیشوند که بازار مسکن مدت زمان طولانی را در رکود به سر ببرد و پس از آن شاهد رونق و در پی آن صعود شدید قیمتی باشد.
محمدحسین سبحانی کارشناس و محقق در حوزه مسکن با اشاره به سیکل دورانی ذکر شده در بازار مسکن به تهرانامروز گفت: بازار مسکن در کشور ما عموما یک مسیر دایرهوار را طی میکند. برای اثبات این امر باید به سالهای ۸۵ و ۸۶ نگاه انداخت. پیش از ورود به سالهای ۸۵-۸۶ بازار مسکن در رکود به سر میبرد.
اما پس از سال ۸۶ و با افزایش شدید حجم نقدینگی، خریدوفروش به طور تقریبی نسبت به سابق افزایش یافت و در پی آن هم قیمت مسکن شروع به رشد کرد. وی با یادآوری اوضاع بازار مسکن در سالهای ۸۵-۸۶ ادامه داد: در حال حاضر هم با وجود تفاوتهایی که بازار مسکن نسبت به سال ۸۶ دارد اما تشابهات بسیاری هم در این میان به چشم میآید.
سبحانی ادامه داد: سال ۸۹ و سال پیش از آن در رکود خریدوفروش و ساختوساز سپری شد و این رکود تا به حال هم ادامه داشتهاست اما در این میان حجم نقدینگی هم مثل سال ۸۶ افزایش چشمگیری داشتهاست و احتمال بروز افزایش قیمت در حوزه مسکن بسیار محتمل است.
این کارشناس با تاکید بر تحرکات قیمتی اواخر سال ۸۹ و ابتدای سال ۹۰ افزود: تحرکات و افزایش قیمتهایی که در سال جاری رخ داد تنها گوشهای از افزایش قیمت بازار مسکن بود که در نتیجه تاثیر روانی اجرای قانون هدفمندی یارانهها رخ داد. بنابراین انتظار میرود که در آینده هم شاهد افزایش قیمتهای اصلی و مهمتری در بازار مسکن باشیم. از سوی دیگر سبحانی معتقد است که یکی از تعیینکنندهترین فاکتورهای قیمت مسکن در کشور متقاضیان هستند، به صورتی که اگر متقاضیان انبوه در بازار شروع به تحرک کنند قیمت مسکن دچار شوک و افزایش قیمت میشود. وی در این خصوص به حجم سنگین متقاضی که طی این
چند سال بر هم انبوه شدهاند اشاره کرد و توضیح داد: با توجه به آمار جمعیت و آمار ازدواج در مییابیم که اکنون متولدین دهه ۶۰ به سن ازدواج و استقلال زندگی رسیدهاند و این افراد حجم انبوهی از متقاضیان مسکن را در بر میگیرند. وی ادامه داد: چنین میزان بالای متقاضی مسکن در حدود سال ۹۱ یعنی سال آینده که نزدیک به سه ماه به شروع آن ماندهاست به بازار مسکن وارد خواهند شد و خواستههای خود را مطالبه میکنند و این موضوع باعثمیشود که تحرکات ناخوشایندی در بازار مسکن رخ دهد. وی دلیل ناخوشایند خواندن این تحرکات را چنین توضیح میدهد: «در این مدت کار خاصی در حوزه مسکن انجام
نشدهاست و دولت هم سیاستهای مناسب و راهبردی به کار نبسته و این موضوع نشان میدهد که آماده پاسخگویی به مطالبات متقاضیان مسکن نیستیم»! سبحانی نتیجه عدم پاسخگویی به متقاضیان انبوه مسکن سال ۹۱ را افزایش نجومی قیمت مسکن میداند و ادامه میدهد: «اگر بخواهیم بر اصل ساده و همه فهم عرضه و تقاضا توضیح دهیم موضوع اینطور میشود که در صورت عرضه پایین یک کالا در مقابل سیل انبوه متقاضی قیمت آن کالا افزایش خواهد یافت و در سال ۹۱ هم احتمال بروز چنین آسیبی بسیار بالاست.»
متقاضیانی که از خواب برخاستهاند
شاید بتوان متقاضیان مسکنی که سال ۹۱ به بازار وارد خواهند شد را در حال حاضر متقاضیان در خواب بنامیم. «متقاضیان در خواب» تعبیری است که از سوی بیتالله ستاریان، کارشناس مسکن برای توصیف متقاضیان تازه نفس بازار مسکن ارائه شدهاست. وی پیش از این به تهرانامروز گفته بود: مسکنمهر که عمدهترین سیاست دولت در بازار مسکن است به نوعی متقاضیان را در خواب انتظار فرو برده است و زمانی که این خواب انتظار به پایان برسد و کاری صورت نگیرد بازارمسکن بحرانیتر خواهد شد.
چنین تعبیری از آینده بازار مسکن، در این روزها که بازار مسکن در رکود تورمی شدیدی فرو رفته تاییدکنندگان بسیاری یافتهاست. پیمان دولتخواه از جمله کارشناسان مسکنی است که وجود متقاضیان مسکن در خواب رفته را تایید میکند. وی در این خصوص به تهرانامروز گفت: «تبلیغاتی که دولت در خصوص بازار مسکن و بخصوص مسکنمهر به راه انداخت شبیه نوشدارویی برای متقاضیان عمل کرد و آنها را کمی ساکت کرد. اما اثرات این نوشدارو آرام آرام در حال پریدن است.» دولتخواه ادامه داد: با اینکه دولت با مسکنمهر در بازار مسکن کارهایی صورت داد اما این تمام ملزوماتی نبود که دولت میبایست برای
بازار مسکن درنظر میگرفت. این کارشناس مسکن برای درک این موضوع توضیح داد: «مسکنمهر یک پروژه ساختمانی عظیم است نه یک راهبرد و سیاست طولانی مدت و دائمی که درد بازار آزاد مسکن کشور را دوا کند.»
او با اشاره به انبوه متقاضیان مسکن در سال ۹۱ گفت: «در سال ۹۱ متقاضیان بسیاری هستند که در پی پاسخ مطالباتشان میآیند و این متقاضیان تنها جوانان دهه۶۰ نیستند بلکه دیگر متقاضیان مسکن هم به آنها اضافه خواهند شد. این در حالی است که مشاهدات نشان میدهد ما با این سطح کاری که تا به حال انجام دادهایم قادر به پاسخگویی به آنها نخواهیم بود.»
افزایش قیمت مسکن اجتنابناپذیر است
اين كارشناس مسكن با اشاره به رسيدن موعود رشد خريد و فروش مسکن قيمتها در سال ۹۱ از افزايش قيمت مسكن در اين سال اظهار نگراني كرد و گفت: متاسفانه در کشور رونق بازار مسکن به افزايش قيمت آن گره زده شدهاست. به اين معنا که با ايجاد رونق در اين حوزه اگر سياست درستي اتخاذ نشود افزايش قيمت هم در پيش خواهد بود. دولتخواه اين حالت را قدم زدن بر تيغي دولبه توصيف کرد و افزود:شرايط به گونهاي است که از يکسو رکود تورمي بازار مسکن کشور را كمرونق کرده است و در انتظار بروز رونق در بازار هستيم و از سوي ديگر ميدانيم که با روي آوردن رونق خريدوفروش و ساختوساز به بازار مسکن، قيمتها
افزايش خواهد يافت. اين کارشناس با اظهار نگراني از چنين وضعيتي تاکيد کرد: اگر دولت در سياست خود تجديد نظر نكند بعيد به نظر ميآيد که بتوان در سال ۹۱ جلوي بروز چنين اتفاقي را گرفت. زيرا بازار مسکن کشور آنقدر با مشکل مواجه است که تنها سياستهاي درست طولاني مدت قادر به سروسامان دادن آن است و دولت هنوز براي اتخاذ چنين رويکردهايي علاقه نشان ندادهاست. بنابراين تا زمان تغيير ديدگاه دولت انتظار گشايش گره بازار مسکن نميرود.