هشدار! گرانیهای کاذب در راه است
نوسانات شدید قیمت دلار و تغییرات پی در پی آن با واکنش گروهها و محافل مختلف اقتصادی روبهرو شده است. عمده واکنشها هم نسبت به تاثیراتی است که نوسان شدید قیمت دلار بر فعالیتهای تولیدی، صادرات و واردات کشور و نهایتا سطح زندگی مردم بر جای میگذارد. در نخستین واکنشها به تبعات تورمی گرانی یکباره و بی قاعده نرخ دلار توجه شده است و در فاز بعدی هم فعالان اقتصادی نگرانی خود را از تاثیر این وضعیت بر تولید، صادرات و واردات ابراز کرده اند.
به نوشته تهران امروز ،برخي از تجار و بازرگانان به منظور استفاده حداكثري از نوسانات بازار ارز و دلار عمدا در جهت ترخيص كالاهاي وارداتي از گمركات اقدام نميكنند و همچنين در بسياري از موارد هم در بازار شاهد عدم فروش كالا به اميد افزايش غريبالوقوع قيمتها هستيم. اين وضعيت هشداري براي گرانيهاي جديد و البته كاذبي است كه دودش تنها به چشم مصرفكننده و آحاد مردم ميرود.
در این راستا اسدالله عسگراولادی عضو اتاق بازرگانی ایران پیشنهاد کرده است که نرخ دلار حداقل ۱۳۰۰ تومان شود. رئیس اتاق ایران و چین در مورد اثر نوسانهای اخیردلار بر صادرات کشور عنوان کرد: افزایش به این حد را لازم نمیدانم، چرا که این نوسان باعثمیشود که پس از بازگشت به حالت عادی صادرات کشور لطمه ببیند. همچنین آن بخش از صادرات کشور که مواد اولیه خود را از طریق واردات تامین میکنند نیز دچار مشکلاتی خواهند شد. وی در گفت و گوی خود با ایسنا با بیان اینکه نرخ دلار حداقل ۱۳۰۰ تومان شود، کافی است، متذکر شد: نرخ مناسب دلار بین ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ تومان است که باید این نرخ، نرخ
ثابتی شود. این فعال بخش خصوصی خواستار آن شد که پس از رسیدن دلار به نرخ بین ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ تومان دیگر اجازه نوسان قیمت به آن داده نشود. اما عسگر اولادی در شرایطی نگرانی خود را از این وضعیت اعلام کرده است که در سوی دیگر برخی کارشناسان و نمایندگان مجلس از تورم شدیدی که گرانی ارز در بازار داخلی بر جای میگذارد ابراز نگرانی کردهاند. عمده نگرانی هم به این موضوع بر میگردد که دلار بهعنوان شاه نرخ تمامی ارزها، تاثیری مهم را بر سمت و سوی قیمتها دارد و بخصوص می تواند قیمت کالاهای وارداتی را به همان میزانی که دلار گران شده است، گران کند.
بهعبارت دیگرانی گرانی ۲۰ تا ۳۰ درصدی دلار آن هم ظرف مدت کمتر از یکماه می تواند گرانی تا ۳۰ درصدی کالاهای وارداتی و خارجی و سپس کالاها و تولیدات داخلی را به دنبال داشته باشد و این همان پدیدهای است که در سال ۱۳۷۴ یکبار دیگر رخ داد و رکورد بی سابقه تورم ۵/۴۹ درصدی را در کشور بر جای گذاشت. اکنون هم گرانی دلار و در کنار آن فشارهای بی سابقه خارجی که توسط غربیها با فرماندهی آمریکا علیه ایران وارد میشود، این احتمال را در پی دارد که تجربه سال ۷۴ به شکلی دیگر تکرار شود.
البته در این راستا برخی کارشناسان به دولت پیشنهاد کردهاند برای کنترل نارآمی در بازار دلار و کاهش تاثیر تحریمهای غرب بر کشور به بازبینی در سیاستهای اقتصادی و ارزی کشور بپردازد، امری که با دستور رئیسجمهور به وزیر اقتصاد برای بازبینی در سیاستهای ارزی کشور کلید خورده است.
برخی نمایندگان چون شکور اکبر نژاد، عضو کمیسیون اقتصادی، نمایندگان لب به انتقاد گشودند: خود من یکی از نمایندگان معترض بودم که در اعتراض به این روند از جلسه خارج شدم. برخی دیگر از نمایندگان نیز چنین کردند. سایت الف که زیر نظر احمد توکلی نماینده تهران و رئیس مرکز پژوهشهای مجلس اداره می شود، طی دو سه گزارش به ابراز نگرانی از اوضاع بازار ارز بر اقتصاد کشور پرداخته و از جمله در یکی از مطالب خود بانک مرکزی را به ندانم کاری در بازار ارز و در نتیجه تورم شدید تحمیلی به مردم متهم کردو نوشت: این سرعت کاهش ارزش پول ملی از بحران ارزی سال ۷۴ تاکنون بیسابقه است.
سایت الف در مطلبی دیگر هم به انتقاد از دولت بهخاطر رها سازی بازار دلار و در عوض عرضه سکه ارزان دولتی پرداخته و می نویسد: چگونه است که بانک مرکزی در شرایطی که باید اهتمام خود را بر مدیریت بازار ملتهب ارز و حفظ ارزش پول ملی بگذارد، به طور روزانه مشغول به یک کار فرعی است که نه دردی از خانوارها و محرومین دوا میکند و نه گرهی از کار تولیدکنندگان را باز؟ جعفر قادری یکی دیگر از نمایندگان مجلس هم در تشریح وضعیت نارآم بازار ارز، دلایل و آثار آن میگوید: «سیاستهای غلط شورای پول و اعتبار و بانک مرکزی باعثشده است چنین اتفاقی بیفتد.» قادری معتقد است: «دولت به جای آنکه مشکل
را حل بکند به نظر میرسد که بدش نیاید تا بخشی از کسری بودجهاش را تامین بکند و این اقدام مشکلات جدی را ایجاد خواهد کرد و باعثخواهد شد که یک تورم وارداتی را داشته باشیم و واحدهای تولید ما با مشکلی حاد روبهرو شده و بخش عمدهای از نقدینگی به جای آنکه صرف بخش تولید شود به سمت سفته بازی ارز و دلار اختصاص یابد و ما شاهد تعطیلی واحدهای تولیدی باشیم.» البته تعداد دیگری از نمایندگان مجلس هم که اظهار نظر کرده اند عمدتا از تبعات تورمی گرانی دلار و تاثیر منفی آن بر وضعیت تولیدات سخن گفته اند. محمد رضا تابش یکی از این نمایندگان است که می گوید: وقتی قیمت دلار بالا میرود،
واردات هم گران میشود، بنابراین تولید در داخل با توجه به افزایش قیمتهای بعد از هدفمندسازی یارانهها مقرون به صرفه است و اینها مجموعا نشان میدهد که چرا دلار میل به گرانی دارد.»
عضو کميسيون اقتصادي مجلس ادامه مي دهد: از طرف ديگر اين افزايش قيمت دلار تبعات سوئي هم دارد. قيمت نهادهها را بالا ميبرد و نرخ تورم را افزايش ميدهد؛ اما در اين شرايط چه نگاهي حاکم است، مقداري ابهامآميز است و بيش از اين نميتوانم تحليلي داشته باشم.