مواجهه با نوسان ارزی، چگونه؟
بهدنبال افزایش شکاف ارزی و بازگشت مجدد نوسان به بازار ارز، کارشناسان به سیاستگذاران پولی پیشنهاد دادند بهجای اتخاذ سیاستهای کنترل قیمت بهدنبال راهکاری برای مواجهه ریشهای با علل نوسان نرخ باشند. قیمت دلار از ابتدای هفته جاری بیش از ۲۰۰ تومان افزایش داشته و در سطح۱۵۰۰ تومان تا ۱۷۰۰ تومان و حتیبالاتر در نوسان بوده است. به اعتقاد کارشناسان، به دلیل وجود محدودیتهای خارجی و هجوم نقدینگی به بازار ارز بر اثر سیاست پیش فروش سکه، احتمال تداوم نوسان نرخ ارز در دامنههای قیمتی مختلف وجود خواهد داشت؛ بنابراین بانک مرکزی باید با ایجاد مکانیزمی که بتواند به کاهش فعالیتهای سفتهبازانه و رفتارهای احساسی منجر شود بازار را مدیریت کند. ایجاد بازار آتی ارز با هدف اطمینان بخشی به سرمایهگذاران میتواند از افزایش التهاب و نوسان قیمتی جلوگیری کند. سهولت در اجرای سیاستهای بانک مرکزی، شفافیت در تصمیمگیریها و از بین رفتن رانتهای ناخواسته از دیگر پیامدهای مثبت اتخاذ این راهکار از سوی کارشناسان عنوان شده است.
به گزارش دنياي اقتصاد، كارشناسان تشكيل بازار آتي ارز را پيشنهاد كردند
راهکار مواجهه با نوسان ارزی
برخی کارشناسان و فعالان اقتصادی از بانک مرکزی خواستند به جای تاکید بر کنترل نرخ ارز به دنبال ثبات بخشی در بازار از طریق ابزارهایی مانند بازار آتی ارز باشد. افزایش نرخ دلار در بازار غیررسمی و نتیجه ندادن سیاستهای کنترلی در ۱۰ ماه گذشته با اعتراض فعالان و کارشناسان اقتصادی روبهرو شده است.
به اعتقاد آنان سیاستگذاری پولی باید از میان دو راهکار کنترل نرخ ارز و ثبات بخشی به بازار گزینه دوم را انتخاب کند. جعفر قادری نماینده مجلس و عضو کمیسیون بودجه با اشاره به شکاف ایجاد شده میان نرخ رسمی و نرخ بازار معتقد است: عملکرد سیاستگذاران باید در جهت ثبات بخشی به نرخ باشد زیرا نوسان ارز تبعات مختلف اقتصادی و اجتماعی به همراه دارد. افزایش قیمتها بهدلیل نبود ثبات قیمت سلب آرامش فعالان اقتصادی و… از جمله تبعات مورد تاکید این نماینده مجلس است. یحیی آل اسحاق رییس اتاق تهران نیز با انتقاد شدید از چند نرخی بودن ارز گفت: چند نرخی بودن ارز هزینههای بالاتری نسبت به
فواید آن دارد و اگر در رابطه با فساد حرفی به میان میآید قسمت عمدهای از رخ دادن این فساد تحت تاثیر ارز چند نرخی صورت گرفته است. رییس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران خرید ارز را به عنوان پس انداز کنونی بسیاری از خانوارها عنوان و تصریح کرد: هماکنون خانوادهها به دلایل مختلفی از جمله پایین بودن نرخ سود بانکی به خرید ارز در بازار روی آوردهاند و از این منظر تلاش کرده اند تا سود مناسبی را کسب کنند. بنابراین تقاضای کاذب بازار را به هم ریخته است. وی تاکید کرد: نباید با دادن علامت اشتباه به تولید و تخصیص غیر بهینه منابع منجر به بروز بحران در اقتصاد کشور شد. به گفته
آل اسحاق چند نرخی شدن ارز زمینه حضور بیش از پیش دولت در اقتصاد را فراهم میآورد، چرا که دولت به بهانه کنترل بازار ارز وارد عمل شده و بسیاری از فرآیندهای اقتصادی را تحت سیطره خود میگیرد. وی افزود: به عنوان مثال می توان به قیمتگذاری کالاها و دخالت بیش از حد دولت در بازار به بهانه کنترل اشاره کرد که این هزینههایی برای نظام خواهد داشت که به مراتب بالاتر از هزینه کنترل نرخ ارز است. آل اسحاق تاکید کرد: هماکنون به دلیل به کار بستن برخی سیاستها اعتماد حرفهای به بسیاری از بخشهای اقتصادی کم شده و بازار برخی کالاها متلاطم شده است، بنابراین دولت باید از
ضربهگیرهایی استفاده کند که در کوتاه مدت و میان مدت منجر به بهبود وضعیت اقتصادی و ثبات نرخ ارز شود.
بازار آتی ارز راهکار مواجهه با نوسان
برخي كارشناسان براي مواجه شدن با نوسان نرخ ارز راهكار ايجاد بازار آتي ارز را پيشنهاد مي دهند. راهكاري كه در بسياري از كشورها با هدف ايجاد اطمينان براي سرمايه گذاران اجرايي كرده اند.بازارهای آتی درسطح جهانی در مورد صدها کالا، ارز و انواع زمینههای اقتصادی از قبیل نرخ بهره، به منظور حل مشکلات سرمایهگذاری به وجود آمدهاند و از این نظر دارای کارآيی بسیار بالايی هستند.بازار آتي از یک طرف به ثبات و تشویق سرمایهگذاری کمک میکند و از طرف دیگر باعث سهولت اجرای سیاستهای بانک مرکزی، شفافیت در تصمیمگیریها و از بین رفتن رانتهای ناخواسته میشود. جمشيد پژويان رييس شوراي
رقابت ميگويد: معمولا براي جلوگيري از چنين نوساناتي از بازارهاي آتي استفاده ميشود كه اين بازارها براي توليدكننده ايجاد حاشيه امنيت ميكند. حسين عبده تبريزي نيز با حمايت از اين طرح گفت: نكته اساسي در اين بازار نهاد اداره كننده بازار است زيرا مسووليت بازار آتي ارز بايد بر عهده يك نهاد حرفهاي باشد. ريیس کمیسیون اقتصادی مجلس با بیان اینکه ارز در تمام دنیا در بورس معامله میشود، گفت: کسانی که قصد خرید ارز را دارند باید در بورس حاضر شوند و نرخ نیز همان روز اعلام شود و هر کس قیمت بیشتری اعلام کرد بتواند آن را خریداری کند.ارسلان فتحیپور در گفتوگو با ایسنا تاکید کرد:
بهاین ترتیب رقابت ایجاد شده و قیمتها کنترل میشود و هیچگاه افزایش بیرویه قیمت سکه و ارز را شاهد نخواهیم بود. كوروش پرويزيان عضو شوراي پول و اعتبار نيز با اشاره به نوسان نرخ ارز گفت: در چنين شرايطي تمام بخشهاي مختلف در این شرایط باید به کمک مدیریت بازار بیایند.وي تصریح کرد: آگاهسازی مردم، اطمینان بخشی به بازار، کمک به سیاستگذاران اقتصادی کشور باید به نحوی انجام شود که فضای مناسبی برای کسب و کار مردم فراهم شود. پرویزیان با اشاره به ایدههای مختلف برای مدیریت بازار ارز گفت: برخی ایدهها وجود دارند مبنی براینکه نرخ ارز باید پایینتر از نرخ مرجع باشد و برخی دیگر
نیز معتقدند قیمت واقعی دلار باید بالاتر از نرخ ارز مرجع باشد. اما فعالان بازار تمایل دارند نرخ ارز از مابهالتفاوت تورم داخلی و خارجی با ملاحظه قدرت تامین و توزیع ارز در بازار توسط بانک مرکزی تعیین شود.این عضو شورای پول و اعتبار تاكيد کرد: باید مکانیزمهایی به کار گرفته شوند تا امکان پوشش نوسانات ارزي برای تولیدکننده و صادرکننده در کشور مهیا شود؛ اگر این مکانیزم به کار گرفته شود حتما فضا برای مدیریت بازار ارز بهتر میشود. وي هجينگ ارزي را به نوعي انجام معاملاتي آتي ارزي توصيف و اظهار كرد: ميتوان با استفاده از اين ابزار بازار را آرام كرد. به گفته كارشناسان تكرار
تجربه موفق سكه در بازار ارز براي كاهش التهابات ميتواند گزينهاي قابل تامل باشد.