برای وارد کردن کاغذ به ارز دولتی نیاز داریم
محمود آموزگار معتقد است، چند نرخی شدن ارز و تفاوت فاحشی که بین نرخ دولتی و نرخ آزاد ارز بوجود آمده، موقعیت نشر را به شدت به مخاطره انداخته است. میگوید به همین راحتی نمیشود رای بر بالا بردن قیمت پشت جلد کتابها داد.
ایلنا: محمود آموزگار، دبير اتحاديهي ناشران و كتابفروشان تهران، ضمن تاييد بحران تورم و افزايش قيمت كاغذ و ملزومات نشر طي هفتههاي اخير، پيشبيني راهكارهاي عاجل و همراهي مسوولان وزارت ارشاد با اتحاديهي ناشران و كتابفروشان را ضروري دانست.
وی افزود: سیاستهای قیمتگذاری کتاب باتوجه به اتفاقهایی که اخیرا در حوزههای اقتصادی رخ داده و تاثیری که نوسانات نرخ ارز بر زیرمجموعههای عرصهی چاپ و نشر گذاشته است، نیازمند تعاملها و تعدیلهای خاصیست که ازسوی اتحادیه در دستور کار قرار گرفته است.
آموزگار در تشرح مشکلات، اظهار داشت: ناشری که در ابتدای سال ۹۰، کتابی را منتشر کرده؛ با فرض اینکه کتابش با استقبال مخاطبان روبرو شده باشد و تماما فروش رفته باشد، با درآمدی که از فروش آن کسب کردهاست؛ امروز نمیتواند همان کتاب را با همان تیراژ منتشر کند زیرا قیمت کاغذ و هزینههای چاپ، افزایش چشمگیری داشته است.
وی افزود: اگر این روند ادامه پیدا بکند، رشد اقتصادی انتشاراتیها، منفی شده و باید از جیب خرج کنند و رفته رفته، به سمتی پیش خواهند رفت که موجودیشان صفر شده و از حضور در عرصهی نشر منصرف شوند. بنابراین باید تمهیدات لازم و عاجل، اندیشیده و اعمال شود تا وضعیت اقتصادی موجود، موجبات ضرر و زیان اهالی نشر ار فراهم نیاورد.
آموزگار ضمن بیان این مطلب که اتحادیه با برگزاری جلساتی، مشغول بررسی پیشنهادات و راهکارهاست، گفت: در این جلسات، ناشرانی مختلف با مواضع و جایگاههای مختلف دعوت میشوند تا پیشنهادات خود را ارئه دهند تا بعداز جمعبندیهای نهایی، رای اتحادیه با مسوولان وزارت ارشاد در میان گذاشته شود.
دبیر اتحادیهی ناشران ادامه داد: ناشران مختلف، نظرات مختلفی دارند. به عنوان مثال ناشران دانشگاهی و آموزشی که بیشتر درخطر کپیهای غیرمجاز هم هستند، مخالف بالا بردن قیمت پشت جلد کتابهایشان هستند زیرا مسالهی قدرت خرید مخاطبان، برایشان خیلی مهم است. اما ناشران عمومی عمدتا بنا بر بالا بردن قیمت پشت جلد کتابهایشان دارند.
وی ضمن اشاره به بازارهای جهانی کتاب، اظهار داشت: در غالب کشورهای جهان، کتابهای عمومی به بازهی زمانی کمی برای فروش احتیاج دارند و به همین دلیل قیمت پشت جلد برایشان لحاظ میشود. اما کتابهای تخصصی و دانشگاهی، معمولا فروش کمتری نسبت به کتابهای عمومی دارند و به زمان بیشتری نیاز دارند تا به فروش برسند. به همین دلیل؛ کتابهای آموزشی و دانشگاهی در کشورهای خارجی قیمت پشت جلد ندارند و تنها در کاتالوگهای ناشران قیمتگذاری میشوند.
آموزگار درمورد وضعیت نشر در ایران نیز توضیح داد: در کشور ما اما وضعیت کاملا برعکس است. آنچنانکه کتابهای دانشگاهی و آموزشی؛ باتوجه به میلی که به تحصیل در کشورمان وجود دارد، با بازهی کوتاهی برای فروش نیاز دارد اما کتابهای عمومی؛ مثلا در حوزهی ادبیات داستانی و شعر، معمولا زمان زیادی لازم است تا کتابفروشان موفق به فروش شوند.
دبیر اتحادیهی ناشران و کتابفروشان افزود: بنابراین نمیتوان از الگوهای خارجی تقلید کرد. اما به هرحال؛ باید درنظر داشت که بازهی زمانی فروش، از روند رو به رشد تورم عقب مانده است و به همین دلیل باید فکری به حال ناشران و موقعیت اقتصادیشان کرد.
وی در مورد ملاحظاتی که باید در قیمتگذاری کتاب درنظر گرفت، افزود: قاعدتا هر کالایی نیاز به قیمتگذاری دارد و مقرراتی برای قیمتگذاری کالا ها وجود دارد. اما قیمتگذاری کردن برای کتاب، ملاحظات متعددی را میطلبد زیرا اساسا کتاب، با کالاهای دیگر متفاوت است. به عنوان مثال بالابردن قیمت کتاب، نقش مستقیمی بر میل به مطالعه در کشور خواهد گذاشت و از طرفی آشفته شدن نظام اقتصادی در کشور، پیش از هم بر اقتصاد نشر و کتاب تاثیر میگذارد که باعثخارج شدن کتاب از سبد خرید خانوادهها میشود.
وی در مورد خواستههای جدیدی که اتحادیه از دولت و وزارت مربوطه دارد، خاطرنشان کرد: یکی از خواستههای ما از وزارت ارشاد این است که برای مقابله با معضلات تهیهی کاغذ، میزان ارز لازم را با نرخ دولتی در اختیار اتحادیه بگذارد تا بتواند نیاز اعضای خود را با وارد کردن کاغذ مورد استفادهاش، تامین کند.
آموزگار در پاسخ به اين سوال كه چرا چنين تمهيداتي تا امروز لحاظ نشده است، پاسخ داد: موضوع اين است كه تا چندي پيش، تفاوت ميان نرخ دولتي و نرخ آزاد، چندان چشمگير نبود. درحالي كه چند نرخه شدن ارز طي ايام اخير، تغييرات فاحشي را در بازار ايجاد كرده. براين اساس و باتوجه به اينكه دولت اعلام كرده از لحاظ منابع ملي محدوديتي ندارد، بايد با دراختيار قرار دادن ارز دولتي، جلوي بحران و صدمه ديدن بدنهي نشر كشور گرفته شود.