این مدل اقتصادی کارآمد نیست
آخر خط سوسیالیسم کوبایی
«سوسیالیسم کوبایی» به آخر خط رسیده است. این را نه تنها از اعتراف «فیدل کاسترو» به» ناکارآمد بودن مدل کوبایی»، که ازآشفتگی اوضاع در کوبا و اصلاحات اقتصادی مورد نظر برادرش، «رائول» هم میتوان فهمید.
محمد طاهری- رائول، كه برخلاف فيدل به مدل چيني علاقه نشان داده، از زمان به قدرت رسيدن، اصلاحات اقتصادي را با واگذاري سلمانيها اعطاي مالكيت آپارتمانها، اعطاي مجوز اجاره دادن اتاقها، پرداخت اضافه كار، برداشتن محدوديت واردات برخي اقلام كشاورزي، اصلاحات پولي، آزادي مالكيت ارضي وبرداشتن موانع مبادله لوازم صوتي و تصويري، آغاز كرده است.
عمق فاجعه دراقتصاد کمونیستی کوبا را میتوان دراصلاحاتی مشاهده کرد که «رائول»، درپیش گرفته است. خصوصی سازی سلمانیها یا واگذاری دکههای ساندویچ فروشی به مردم یا دادن مجوز به فروشندگان کالاهای صوتی وتصویری، بیش از هرچیز، تصویری کاریکاتور گونه از اقتصاد کوبا ارایه میکند وعمق فاجعه در کشوری را نشان میدهد که ۵۰سال اقتصاد کمونیستی را تجربه کرده است.
نیم قرن از وقوع انقلاب وسلطه کمونیسم در کوبا میگذرد واکنون ناکارآمدی سیستم اقتصادی، خطری برای نظام سیاسی این کشور محسوب میشود. نظام سیاسی کوبا به واسطه بازماندن از توسعه اقتصادی ودست وپا زدن در دام عقب ماندگی، اکنون با این پرسش شهروندان خود مواجه است که آیا سهم ما ازانقلاب کمونیستی همین بوده است؟
انقلاب کوبا مرز ۵۰سالگی را پشت سرگذاشته وازآن انقلاب برای جوانان کوبایی اکنون چیزی جز مشتی خاطرات وداستان سرایی از رشادتهای چند چریک، چیزی باقی نمانده است. البته چرا. این انقلاب میراثبزرگی هم از خود برجای گذاشته است. میراثی درحد این که مردم کوبا اکنون با خود میگویند «ما تظاهر میکنیم که کارمی کنیم ودولت تظاهر میکند که دستمزد میدهد». این، اوج ناکارآمدی یک انقلاب چریکی است که سازوکار واقتصاد کمونیستی، زیرساختهایش را هم چون موریانه ازبین برده است.
فیدل کاسترو که به حق باید به او، فرصت سوز ترین رهبر جهان لقب داد، ظرف ۵۰سال گذشته بارها در موقعیت اصلاح ساختار نظام سیاسی واقتصادی کوبا قرار گرفت اما هربار از اصلاحات طفره رفت. رهبرانقلابی کوبا چه آن زمان که دژ کمونیسم در شوروی سقوط کرد و کوبا از کمکهای فراوان بلشویکها محروم شد، وچه آن زمان که دیوار برلین فرو ریخت و کوبا بزرگ ترین بازار صادراتیاش را از دست داد، باید فکری برای اقتصاد کوبا میکرد. او اما آن قدر مغرور وتنگ نظر بود که حتی نتوانست به اصلاحات «شیائوپینگ» درچین به دیده مثبت بنگرد واز تجربیات کمونیستهای این کشور برای اصلاح ساختاراقتصاد کوبا
استفاده کند. نتیجه چه شد؟ اقتصاد کوبا اکنون به بن بست رسیده ومردم از وضع موجود به هیچ عنوان راضی نیستند. فیدل کاسترو، البته در سن ۸۴سالگی و۵۰سال پس از انقلاب، پی به این ناکارآمدی برده بنابراین در برابر این پرسش که آیا انقلاب کوبا هنوز شایستگی این را دارد که بتوان آن را به دیگر کشورها صادرکرد، گفته است: «الگوی کوبایی حتا برای خود ما نیز دیگر عمل نمیکند.»
تحليل گران ميگويند فيدل كاسترو با اذعان به ناكارآمدي الگوي اقتصادي كوبا، قصد دارد راه را براي اصلاحات اقتصادي در كشورش بازكند. از سياستمداركوته بيني هم چون كاسترو، چنين بذل وبخششي بعيد است با اين حال اگر او و برادرش، در نهايت پس از نيم قرن اجازه بدهند كه مردم كوبا ساندويچ بخش خصوصي را گاز بزنند و با تاكسيهاي غير دولتي تردد كنند ودر سلمانيهاي بخش خصوصي موهاي خود را كوتاه كنند، بايد گفت ديوار دژ مستحكم كمونيسم در آمريكاي لاتين، بد جوري ترك خورده است واين يعني اين كه سوسياليسم كوبايي به آخر خط رسيده است.