تبلیغات
کد خبر: ۹۳۲۴۵

بررسی تحلیلی قیمت مسکن از پیروزی انقلاب اسلامی تا‎کنون

مُسکِن درد مسکَن هنوز پیدا نشده!

پس از پیروزی انقلاب اسلامی به این دغدغه توجه ویژه‎ای شد و دستور امام خمینی تنها ۲ ماه پس از انقلاب برای تشکیل بنیاد مسکن انقلاب اسلامی و افتتاح حساب ۱۰۰ بانک ملی در تاریخ ۲۱ فروردین ۱۳۵۸ به منظور تأمین مسکن محرومان، شاهد این مدعاست. در آن زمان وقوع انقلاب اسلامی، تغییر نظام حکومتی و مهاجرت به شهر‎های بزرگ موجب افزایش قیمت شده بود و بنیاد مسکن انقلاب اسلامی می‎توانست با پشتوانه مسئولان و مردم به اهداف خود برسد اما با آغاز جنگ تحمیلی این مهم محقق نشد. البته وقوع جنگ، قیمت زمین و مسکن در تهران و سایر شهر‎های ایران را ثابت نگه داشت و حتی در برخی از مناطق کاهش داد.

به گزارش افکارنیوز به نقل از جهان، با پایان جنگ تحمیلی و روی کار آمدن دولت هاشمی رفسنجانی، افزایش قیمت مسکن آغاز شد.

در این نوشتار با استناد به آمار‎های بانک مرکزی سه شاخص تولید مسکن، قیمت زمین و قیمت مسکن در سال‎‎های ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۶ مورد بررسی قرار گرفته است. در این سال‎ها به ترتیب دولت‎‎های سازندگی(هاشمی رفسنجانی)، اصلاحات(سید محمد خاتمی) و عدالت محور(محمود احمدی‎نژاد) بر سر کار بودند و هرکدام توانستند تا حدی بر مشکلات بخش مسکن فائق آیند.

آن‎چه بانک مرکزی درباره شاخص‎‎های مسکن در سال‎‎های ۱۳۷۰ تا سال ۸۸ منتشر کرده حاکی از آن است که تولید مسکن از نظر واحد‎‎های تکمیل شده در سال‎های ۸۴ تا ۸۸ تقریبا مناسب نبوده است. میزان عرضه واحد‎‎های مسکونی نوساز به بازار در سال‎‎های ۷۰ تا ۷۳ روی مرز ۱۵۰ هزار واحد بوده که یک دفعه این رقم در پایان دهه ۸۰ به ۳۷۰ هزار واحد رسیده است.

اما از سال ۸۳ تا ۸۸ تولید مسکن به لحاظ تکمیل واحد‎های نوساز در حد ۴۰۰ هزار ثابت باقی ماند؛ به‎طوری که در سال ۸۳ به اندازه ۴۰۲هزار واحد، در سال ۸۴ به اندازه ۴۷۹هزار واحد، در سال ۸۵ به اندازه ۴۴۸ هزار واحد و بالأخره در سال ۸۶ به اندازه ۴۹۱ هزار واحد مسکونی به بازار عرضه شد. با توجه به رونق مسکن در سال ۸۷، افزایش این رقم تا مرز ۶۰۰ هزار واحد مشهود است؛ اما در سال ۸۸ نشانی از رکود در بخش ساخت وساز وجود داشت. با توجه به جدول آمار «عرضه مسکن در سال‎‎های ۷۰ تا ۸۶» می‎توان گفت عملکرد بخش خصوصی در سال‎‎های ۸۴ تا ۸۸ در تولید مسکن ضعیف بوده و آن رشدی که در سال‎‎های دهه ۸۰ اتفاق افتاده بود، تکرار نشده است. گزارش بانک مرکزی از شاخص قیمت زمین درسال‎های ۸۴ تا ۸۸ که به‎صورت جدول آماری منتشر شده، حاکی از رشد بی‎سابقه قیمت در سال ۸۶ است. شاخص قیمت زمین در تهران در سال ۸۶ به عدد ۲۰۰ رسید.

این رقم در ۱۱ سال ماقبل آن بی‎سابقه بوده است. از سال ۷۶ تا سال ۸۳ این شاخص بین عدد ۳۴ تا ۸۹ متغیر بوده؛ اما یک دفعه از سال ۸۴ اوج گرفت و به ۱۰۹،۱۲۷ و بالأخره به عدد ۲۰۰ رسید. وزارت مسکن سابق درسال ۸۸ درفصلنامه تخصصی خود درباره مسکن، جدولی را منتشر کرد که نرخ رشد قیمت مسکن در تهران از سال ۷۱ تا نیمه ۸۷ را نشان میدهد. بر مبنای این آمار بیشترین رشد قیمت مسکن در سال ۸۶ اتفاق افتاد. در این سال رشد قیمت به مرز ۸۲درصد رسید؛ در حالی‎که در حدود دو دهه گذشته، بیشترین رشد قیمت مسکن بعد از سال ۸۶ متعلق به سال ۷۵ با رشدی معادل ۶۷ درصد بوده است.

به هر حال قیمت مسکن در ۲ دهه گذشته با نزول و صعود‎‎های زیادی روبه‎رو بوده؛ اما نمودار این تغییرات قیمتی در سال‎‎های نیمه دوم ۸۰ با شدت زیادی همراه بوده است. همان‎طور که در سال‎‎های ۸۳ تا ۸۷ شاهد رشد بی‎سابقه قیمت مسکن بوده‎ایم، درهمان سال‎ها کاهش بی‎سابقه قیمت نیز داشتیم. پس از سال ۱۳۸۷ به علت ورود دولت به بخش مسکن و توجه به این بخش و ارائه طرح‎‎هایی چون مسکن مهر صنعت مسکن دچار رکود شد و با وجود کساد مقطعی، نرخ مسکن ثابت ماند و افزایش قیمت‎ مسکن تا حدودی با کندی صورت گرفت. البته پس از اجرای هدفمندی یارانه‎‎ها و نابه‎سامانی در بازار ارز، سرمایه‎گذارن بیش از پیش به مسکن توجه کردند تا افزایش قیمت مسکن را در اواخر سال جاری شاهد باشیم.

رکورد کاهش بهای ملک پس از جهش بی‎سابقه قیمت

اما قیمت مسکن بعد از جهش ۸۱.۶ درصدی سال ۸۶، درسال ۸۷ حدود ۱۰درصد ارزان شد.
این کاهش در ارزش مبادله‎ای ملک اگرچه در مقایسه با رشد بی‎سابقه ۸۶ ناچیز به‎نظر می‎رسید اما توانست رکورد بیشترین کاهش قیمت بعد از ۱۷ سال ماقبل آن را در بازار مسکن به ثبت رساند. با این‎حال اگرچه قیمت مسکن در دو سال ۸۵ و ۸۶ حدود ۳/۲ برابر شد(۲۸درصد افزایش در سال ۸۵ و حدود ۸۲ درصد افزایش در سال ۸۶) ولی میانگین قیمت‎‎ها در نیمه اول سال ۸۷ حدود ۱۰درصد کاهش یافت. البته در طول ۱۷سال ماقبل آن، این رکود حدود پنج‎بار قیمت مسکن رشدی منفی از خود بر جای گذاشت. پیش از این، در سال‎‎های ۷۱،۷۶، ۷۷ و سال ۸۳ نیز رشد قیمت مسکن منفی بود.

در عین‎حال، جهش ۸۲ درصدی قیمت مسکن در سال ۸۶ بالاترین صعود قیمت‎‎ها در این دوره محسوب می‎شود و در رتبه‎‎های بعدی، سال ۱۳۷۵ با ۶۷ درصد و سال ۸۱ با ۵۰ درصد قرار دارند. به هر حال بازار مسکن در شهر تهران از سال ۷۱ تا نیمه اول ۸۷ سه‎بار جهش چشمگیر قیمتی داشت که شدیدترین آن در سال ۸۶ اتفاق افتاد. قیمت مسکن در سال ۷۵،۶۷. ۳ درصد، در سال ۸۱ معادل ۵۰.۴درصد و در سال ۸۶معادل ۸۱.۶ درصد رشد کرد. در طول ۱۷سال ماقبل آن مطابق جدول در اکثر سال‎‎ها قیمت مسکن با رشد ۱۱ تا ۶۱ درصدی همراه بوده است اما درسال‎‎های ۷۱،۷۶، ۸۳ و نیمه اول ۸۷ با کاهش قیمت روبه‎رو شد. در این سال‎‎ها به ترتیب قیمت مسکن ۵/۲،۷/۲،۶/۲ و ۱۰ درصد ارزان شد. بر اساس این گزارش قیمت مسکن در ۳۰ شهر بزرگ کشور در دوره ۷۰ تا ۸۶ با نوسانات شدید و دوره‎‎های رونق و رکود همراه بوده است. به‎طوری‎که در شهر تهران قیمت یک متر مربع زمین در سال ۷۰ به‎طور متوسط ۴۳ هزار تومان بوده که در سال ۸۶ به رقم یک میلیون و ۸۲۸ هزار تومان رسیده است. در سال ۷۰ شهر تهران بالاترین متوسط قیمت زمین را به خود اختصاص داده است که برای یک متر مربع معادل ۴۳هزار تومان و کمترین متوسط قیمت مربوط به شهر دزفول معادل ۷ هزار تومان بوده است. متوسط قیمت یک متر مربع مسکن در تهران در سال ۷۰ معادل ۴۰ هزار تومان بوده که در سال ۸۶ به یک میلیون و ۵۰۹ هزار تومان رسید. این افزایش قیمت حاوی رشد ۱/۲۴ درصدی است. این میزان رشد در کلانشهر‎ها به‎طور متوسط از ۲۱.۶درصد در شهر شیراز تا ۲۴.۱ درصد در شهر تهران طی این دوره بوده است.

اجاره‎بها

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰
در این سال‎ها ایران درگیر تغییرات سیاسی بزرگی است. ابتدا تغییر رژیم سیاسی و پس از آن تغییرات متعدد دولت‎ها، از دولت موقت گرفته تا عزل بنی صدر. در سال ۱۳۵۷ عدد شاخص مسکن اجاره‎ای برابر ۳/۶ است. در سال بعد، عدد شاخص ۷/۰(۰ممیز۷) رشد دارد و به ۷ می‎رسد. در ۱۳۵۹، عدد شاخص ۴ دهم رشد داشته و به ۴/۷(۷ممیز۴) می‎رسد. ۵ دهم در سال ۱۳۶۰ رشد بعدی است، در این سال عدد شاخص به ۹/۷(۷ممیز۹) میرسد. یعنی نرخ اجاره‎بها با کندی افزایش پیدا می‎کند. کشور در این سال‎‎ها در بیثباتی به سر می‎برد، اما از ۱۳۶۰، ثبات سیاسی در کشور حاکم می‎شود، دولت میرحسین موسوی سر کار می‎آید، دولتی که تا ارتحال امام و پایان جنگ تحمیلی، قدرت اجرایی کشور را در دست داشت.

۱۳۶۰ تا ۱۳۶۸
این دوره، مقطع مهمی از تاریخ جمهوری اسلامی ایران است. در این سال‎ها جنگ ایران به اوج و بعد به اتمام می‎رسد. کشور با انواع و اقسام تحریم‎ها روبه‎روست و از سوی دیگر چرخ صنعت و اقتصاد باید کشور را از ورشکستگی بزرگ نجات دهد.
در چنین شرایطی، کنترل قیمت مسکن و خصوصا اجاره بها امری ضروری به‎نظر می‎رسد. مردم توان اقتصادی چندان بالایی ندارند و ساخت و ساز چندانی هم انجام نمی‎شود، اجاره‎نشین‎ها نیز از اقشار ضعیف جامعه هستند.

حسب اعلام بانک مرکزی در سال ۱۳۶۰، عدد شاخص مسکن اجاره‎ای برابر ۹/۷ است. در سال ۱۳۶۱ حدود یک واحد رشد مشاهده می‎شود و عدد شاخص به ۸/۸ می‎رسد.
سال ۱۳۶۸، آخرین سال این مقطع به‎شمار می‎رود، در واپسین سال مدیریت ریاست میرحسین موسوی بر قوه مجریه کشور، عدد شاخص مسکن اجاره‎ای به ۱۷.۶ می‎رسد، یعنی گران‎ترین اجاره‎بهای بعد از انقلاب تا سال ۱۳۷۶ رخ داد.

۱۳۶۸ تا ۱۳۷۵
در این سال‎ها جنگ به اتمام رسیده، اقتصاد کشور باید به‎سرعت بازسازی شود، چرخ صنعت شروع به گردش می‎کند و دوران سازندگی آغاز می‎شود. علی‎رغم آن‎چه ممکن است تصور کنید، شاخص مسکن اجاره‎ای براساس آمار‎های بانک مرکزی، در طی این مدت نه‎تنها رشد نداشته، بلکه از معدود دفعاتی است که کاهش نیز داشته است!

در ۱۳۶۹ عدد شاخص ناگهان از ۱۷.۶ به ۶.۱ می‎رسد. در سال ۱۳۷۰، رشد یک واحدی دارد و به ۷.۳ می‎رسد، این یعنی رشد حدود ۹ درصدی شاخص.
در ۱۳۷۵، عدد شاخص با حدود ۳۵ درصد رشد نسبت به سال قبل، به بیشترین حد خود در دوران سازندگی و به رقم ۸/۲۲ می‎رسد. دوران هاشمی رفسنجانی به پایان می‎رسد و دوران خاتمی آغاز می‎شود. یعنی با وجود کاهش اولیه، در پایان دوران هاشمی شاهد افزایش سرسام‎آور هستیم.

۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴
میانگین درصد رشد سالانه شاخص قیمت مسکن اجاره‎ای در دوران خاتمی چیزی حدود ۲۰ درصد است. تقریبا مثل تمام دولت‎ها، سال پایانی دولت خاتمی نیز شاهد بیشترین رشد شاخص هستیم.
از مرداد ۱۳۷۶، خاتمی دولت را از هاشمی تحویل میگیرد. در پایان این سال عدد شاخص با حدود ۳۱ درصد افزایش به ۲۹.۸ میرسد.

در سال ۱۳۸۱ دولت دوم اصلاحات آغاز شده و عدد شاخص با رشد ۲۰ درصدی نسبت به سال قبل به ۸/۷۰(۷۰ممیز۸) می‎رسد. سال ۱۳۸۲ رشد شاخص روند کندتری دارد، در این سال با حدود ۱۹ درصد افزایش، عدد شاخص به ۵/۸۴(۸۴ممیز۵) می‎رسد. ۱۳۸۳، سال پایه این گزارش است که در آن شاخص برابر ۱۰۰ در نظر گرفته شده است.

۱۳۸۴ تا‎کنون

در مردادماه ۱۳۸۴، محمود احمدی‎نژاد اختیارات قوه مجریه را به‎دست گرفت. در سال ۱۳۸۹، عدد شاخص قیمت مسکن اجاره‎ای در مناطق شهری کشور به ۲۳۶.۸ رسیده است. این به آن معناست که طی تنها شش سال، عدد شاخص بیش از ۱۱۲ درصد رشد داشته است.
در پایان ۱۳۸۴، متوسط عدد شاخص قیمت اجاره‎بها در تهران با حدود ۱۱ واحد رشد به ۱۱۱.۶ می‎رسد. سال بعد و در ۱۳۸۵، عدد شاخص با بیش از ۱۳ درصد افزایش به ۱۲۶.۹ رسیده و در سال ۱۳۸۶، عدد شاخص قیمت مسکن اجاره‎ای به ۱۵۳.۹ می‎رسد.

در ۱۳۸۷، یعنی آخرین سال دولت اول محمود احمدی‎نژاد، عدد شاخص به ۲۰۰ نزدیک می‎شود و رقم ۱۹۷.۹ را ثبت می‎کند. سال بعد یعنی ۱۳۸۸، عدد شاخص از دو برابر سال ۱۳۸۳ عبور می‎کند و به ۲۲۳.۳ می‎رسد.
بر این اساس اگر رشد شاخص با همین شیب نیز ادامه داشته باشد، باید در پایان سال آینده عدد شاخص را بالاتر از ۳۰۰(با در نظر گرفتن سال ۱۳۸۳ به‎عنوان سال پایه) به انتظار نشست.

تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
ارسال نظرات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات
تبلیغات