لامپ رشد گیاه شامل چه رنگ ها و طیف نوری است؟
در طول قرن گذشته، دانشمندان مشاهده کردهاند که چگونه طولموجها، شدتها و دورههای نوری با هم برونداد گیاه را شکل میدهند.
در طول قرن گذشته، دانشمندان مشاهده کردهاند که چگونه طولموجها، شدتها و دورههای نوری با هم برونداد گیاه را شکل میدهند. اقدامات گیرنده نوری گیاه و اجزای سیگنال دهی آنها می توانند رشد را در مراحل مختلف رشد تحت تاثیر قرار دهند و بنابراین اهداف عالی برای تغییر بهره وری و عملکرد هستند. سیستم های روشنایی سنتی معمولاً فقط کنترل روشن و خاموش باینری را ارائه می دهند. به عبارت دیگر، هنگامی که آنها روشن
می شوند، خروجی طیفی یکسانی را برای هر گیاه منتشر می کنند، حتی اگر انواع مختلفی در یک فضا داشته باشید و حتی اگر هر گونه ترکیب متفاوتی از مواد مغذی دریافت کند.
با این حال، فناوری LED در لامپ رشد گیاه به دلیل قابلیت های طیف نور کامل، برای کاربردهای روشنایی گیاهان مناسب است. یکی از بزرگترین مزایای نورپردازی ال ای دی این است که دارای قابلیت های طول موج بسیار قابل تنظیم است، بدون نیاز دست و پا گیر (و گران قیمت) به تعویض منظم وسایل. چراغهای رشد ال ای دی میتوانند فیزیولوژی و مورفولوژی گیاه را از طریق اعمال طول موجهای نور خاص در زمانهای خاص که برای بهینهسازی صفات محصول مورد نظر مناسبتر هستند، تحت تأثیر قرار دهند.
![]()
اثرات رنگ بر رشد گیاه
طیف نور رشد در لامپ رشد گیاه به طول موج های الکترومغناطیسی نور تولید شده توسط منبع نور برای تقویت رشد گیاه اشاره دارد. تابش فعال فتوسنتزی (PAR) محدوده تابش الکترومغناطیسی است که گیاهان برای فتوسنتز استفاده می کنند (محدوده طول موج 400 نانومتر تا 700 نانومتر). مقدار PAR که در هر ثانیه بر روی یک گیاه منفرد می افتد به عنوان چگالی شار فوتون فتوسنتزی (PPFD) تعریف می شود که به صورت میکرومول بر متر مربع در ثانیه (μmol/m2/s) اندازه گیری می شود. توجه داشته باشید که اندازه گیری PPFD که در زیر منبع نور انجام می شود بر اساس فاصله آن از گیاه متفاوت است و همچنین بر اساس مساحت فضای مورد نظر است.
گیاهان طول موج های مختلف نور را با استفاده از گیرنده های نوری متمایز درک می کنند. گیاهان حاوی رنگدانه هایی هستند که میل به فوتون های با طول موج های خاص نشان می دهند و آن فوتون ها نیز به نوبه خود بسته به طول موج، سطوح انرژی متفاوتی دارند. بنابراین، جذب طیفی گیاه نقش مهمی در مورد اینکه آیا مقدار PPFD اندازهگیری شده در فتوسنتز مؤثر است، بازی میکند.
گیاهان دارای سه گیرنده نوری اولیه هستند که به بخش های مختلف طیف پاسخ می دهند. رنگدانه فیتوکروم به قسمت قرمز و قرمز دور طیف، کریپتوکروم به نور سبز و آبی، و فتوتروپین به نور آبی پاسخ می دهد. همه اینها رشد گیاه، بیان ژن و انتقال به رشد گلدهی را به طرق مختلف کنترل می کنند. وجود خانوادههای گیرندههای نوری مجزا فرصتهایی را برای فعال کردن انتخابی مسیرهای فردی فراهم میکند و در نتیجه رشد کلی را دقیقاً کنترل میکند.
برخلاف انسانها، که فقط میتوانند طول موجهای طیف نور مرئی (380-740 نانومتر) را تشخیص دهند، گیاهان از طرف دیگر میتوانند طول موجهایی را که شامل نور مرئی و فراتر از آن هستند، مانند طیفهای UV و قرمز دور تشخیص دهند. طیفهای نور بسته به شرایط محیطی، گونههای گیاهی و غیره به طرق مختلف بر رشد گیاه تأثیر میگذارند. معمولاً، کلروفیل، مولکول موجود در گیاهان که مسئول تبدیل انرژی نور به انرژی شیمیایی است، بیشترین نور را در طیفهای آبی و قرمز جذب میکند. سایر طیف های نور مانند سبز/زرد/نارنجی به دلیل مقدار کلروفیل-b که عمدتاً از نور آبی جذب می شود و کلروفیل-a که عمدتاً از نور قرمز و آبی جذب می شود، برای فتوسنتز مفید نیستند.
![]()
نور قرمز
فیتوکرومها که گیرندههای اصلی نور در ناحیه قرمز/قرمز دور طیف (600-750 نانومتر) هستند، نقش اساسی در تنظیم جوانهزنی بذر، چرخه شکوفایی، رشد ریشه و اجتناب از سایه دارند. در گیاهان سبز، نور عامل مهمی در تعیین استقرار یک نهال سبز است. به حداکثر رساندن فتوسنتز با استفاده از نور تکمیلی غنی در ناحیه طیفی قرمز/قرمز دور در طول توسعه اولیه و/یا زیر سایهبانهای متراکم میتواند برای بقای نهال حیاتی باشد.
طیف نور قرمز (600-700 نانومتر) کارآمدترین در هدایت فتوسنتز، به ویژه در مرحله گلدهی برای رشد زیست توده در نظر گرفته می شود زیرا به شدت توسط رنگدانه های کلروفیل جذب می شود. طول موجهای نور قرمز (به ویژه در حدود 660 نانومتر قرمز تیره، جایی است که گیاه قرار گرفتن در معرض نور خورشید و اوج جذب کلروفیل آن را حس میکند) ساقه، برگ و رشد رویشی عمومی را تشویق میکند و به ویژه افزایش طول برگها و شروع گلها.
طیف نور قرمز دور (700-850 نانومتر) نیز می تواند بر رشد گیاه تأثیر بگذارد. قرمز دور همچنین می تواند گلدهی را افزایش دهد و در برخی گیاهان مشخص شده است که عملکرد میوه را افزایش می دهد. در گیاهان کوتاه روز که به دوره های طولانی تاریکی متکی هستند، می توان در پایان چرخه نور برای تقویت گلدهی استفاده کرد. بسیاری از پرورش دهندگان در حال آزمایش هستند که چرخه تاریکی را با انفجار نور قرمز قطع کنند تا رشد و گلدهی را تقویت کنند.
![]()
نور آبی
طیف نور آبی (400-500 نانومتر) به طور گسترده ای مسئول افزایش کیفیت گیاه به خصوص در محصولات برگی است. این دهانه روزنه را تقویت می کند، که احتباس آب گیاه را تنظیم می کند و اجازه می دهد CO2 بیشتری وارد برگ ها شود. این می تواند حرکت برگ را تحت تاثیر قرار دهد و منجر به برگ های صاف و منبسط شود که منجر به سطح کارآمدتری برای جذب نور می شود.
نور آبی همچنین حداکثر جذب رنگدانه کلروفیل را که برای فتوسنتز لازم است، هدایت می کند. طیف نور آبی برای نهال ها و گیاهان جوان در طول مراحل رویشی ضروری است زیرا آنها ساختار ریشه و ساقه سالمی را ایجاد می کنند و به ویژه برای کاهش کشش ساقه در مواقع ضروری مهم است. علاوه بر این، طول موجهای آبی بر فوتوتروپیسم (جهتیابی گیاه در پاسخ به نور، به سمت یا دور از منبع نور) تأثیر میگذارند.
طیف نور گسترده (سفید)
طیف نور رشد ایده آل برای گیاهان به عوامل مختلفی بستگی دارد. بنابراین، ترکیب نور فردی باید در طول عمر گیاه قابل تنظیم باشد تا صفات مورد نظر را بهینه کند. روشنایی طیف گسترده سفید که اغلب به عنوان روشنایی طیف کامل شناخته می شود، به معنای طیف کامل نور داده شده توسط نور خورشید است. این بدان معناست که طول موج های نور طیف گسترده نه تنها شامل محدوده طول موج 380-740 نانومتر قابل مشاهده (که ما به عنوان رنگ درک می کنیم)، بلکه طول موج های نامرئی مانند مادون قرمز (IR) و ماوراء بنفش (UV) را نیز شامل می شود. نور وسیع طیف موثر می تواند به تسریع گلدهی، افزایش تغذیه و سرعت رشد کمک کند.
یکی از مزیتهای بزرگ چراغ رشد ال ای دی با درنظر گرفتن تفاوت بسیار در قیمت لامپ رشد گیاه در عرصه تجاری آن، این است که میتوان آن را بهصورت بیسیم برنامهریزی کرد تا طول موجها و شدتهای خاصی را در دورههای مشخص در طول روز یا شب یا در فواصل زمانی معین در یک چرخه ۲۴ ساعته تولید کند. این امکان و خرید لامپ رشد گیاه ارزان برای بصرفه کردن هزینه های سیستم روشنایی ایده آلی برای پرورش دهندگان
می باشد، زیرا آنها می توانند رنگ های طیف خاصی را بسته به نوع محصولات و شرایط رشد جدا کنند.