وقتی استعلام یک موتور مزایدهای را میگیرید، معمولا اولین چیزی که توجه را جلب میکند، ناقص بودن سوابق است؛ بخشی از تخلفات دیده نمیشود، تاریخهای بیمه نامرتب است یا حتی سابقه مالکیت کامل ثبت نشده. این مسئله بیشتر از آنکه نشانه مشکل در موتور باشد، به فرآیند اداری متفاوت مزایدههای دولتی برمیگردد.
بسیاری از این موتورها مدتها در پارکینگهای توقیفی یا انبارهای سازمانی بدون استفاده ماندهاند و طی این مدت هیچ اطلاعاتی مثل بیمه، تمدید معاینه فنی یا نقلوانتقال در سامانهها ثبت نشده است. از طرفی، نهاد برگزار کننده مزایده معمولا خود را موظف به بهروزرسانی کامل سوابق قبل از تحویل وسیله نمیداند و همین باعث میشود بخشی از اطلاعات دیر در راهور یا بیمه مرکزی ثبت شود یا اصلا جا بیفتد.
به زبان ساده، ناقص بودن سوابق موتورهای مزایدهای موضوعی رایج و قابل اصلاح است. خریدار میتواند بعد از تحویل وسیله، با انجام استعلامهای تکمیلی و بهروزرسانی مدارک، پرونده موتور را کاملا شفاف و قابل اعتماد کند. برای اینکه تصویر دقیقتری از این مسئله داشته باشیم، کافیست نگاهی به گزارشهای رسمی و پروندههای رسانهای بیندازیم.
خبرگزاری مهر در گزارشی در بهمن ماه ۱۴۰۲ به نقل از علی دهقانی رئیس کل دادگستری استان خوزستان اعلام کرد:
«در راستای صیانت از حقوق مردم و بیت المال با برگزاری مزایده، ۶ هزارو ۸ دستگاه موتورسیکلت توقیفی در پارکینگهای سراسر استان به فروش رسیده است»
به زبان ساده، ناقص بودن سوابق موتورهای مزایدهای موضوعی قابل اصلاح است. خریدار میتواند بعد از تحویل وسیله، با انجام استعلامهای تکمیلی، ثبت بیمهنامه و بهروزرسانی مدارک، این نواقص را رفع و پرونده موتور را کاملاً شفاف کند.
اگر بعد از خرید یک موتور مزایدهای نیاز دارید از وضعیت بیمه آن مطمئن شوید یا بدانید آخرین تمدید بیمه چه زمانی بوده، بهترین کار این است که جزئیات بیمهنامه را از یک مرجع معتبر بررسی کنید. بسیاری از موتورهای مزایدهای سابقه بیمه نامرتب یا ناقص دارند و همین موضوع ممکن است در زمان انتقال مالکیت یا حادثه برایتان دردسر ایجاد کند. بررسی دقیق سوابق کمک میکند سریعتر متوجه نواقص احتمالی شوید، بیمه را درست تمدید کنید و پرونده موتور را شفاف و قابل استعلام نگه دارید.
چرا سوابق موتورهای مزایدهای ناقص ثبت میشود؟
موتورهای مزایدهای معمولا بهخاطر بدهی، توقیف یا پروندههای قانونی از مالک قبلی گرفته شده و بعد از مدتی طولانی در پارکینگها یا انبارهای دولتی وارد مزایده میشوند. همین «فاصلهی طولانی بدون استفاده» باعث میشود هنگام استعلام، سوابق آنها ناقص باشد؛ یعنی بخشهایی از تخلفات، بیمه، معاینه فنی یا نقلوانتقال قبلی در سامانهها ثبت نشده باشد.
دلیل اصلی این نقصها، عدم بهروزرسانی سوابق قبل از تحویل توسط نهاد برگزارکننده مزایده و ثبتنشدن دورههای طولانی فعال نبودن است. در مزایدههای دستهجمعی هم معمولاً اطلاعات گروهی منتقل میشود و احتمال خطا یا جاافتادگی دادهها بالا میرود. گاهی هم سوابق موتور در چند سامانه مختلف پخش است و هنوز یکپارچه نشده است.
در نتیجه، ناقص بودن سوابق موتورهای مزایدهای رایج اما قابل اصلاح است. خریدار باید قبل از خرید، با استعلام تکمیلی و بررسی اصالت، مطمئن شود وضعیت قانونی و فنی موتور شفاف است.
برای اینکه تصویر دقیقی از وضعیت بیمه موتور داشته باشید و مطمئن شوید اطلاعات طبق کاربری جدید ثبت شده، در خودراکس میتوانید اطلاعات کامل بیمه شخص ثالث موتورسیکلت را مشاهده کنید. این کار کمک میکند سریعتر متوجه نواقص احتمالی شوید، بیمه را بهدرستی تمدید کنید و پرونده موتور را کاملا شفاف و قابل استعلام نگه دارید.
نقش نهادهای دولتی در ناقص بودن سوابق استعلام
بخش بزرگی از مشکلات مربوط به ناقص بودن سوابق موتورهای مزایدهای، به عملکرد و ساختار نهادهای دولتی برمیگردد. بسیاری از این سازمانها پیش از تحویل موتور، اطلاعات وسیله را بهطور کامل در سامانههای بیمه، راهور و نقلوانتقال بهروزرسانی نمیکنند. دلیل اصلی این موضوع این است که اغلب این موتورها سالها در وضعیت غیر فعال، توقیفی یا متروکه بودهاند و سازمان مالک، ضرورتی برای تکمیل سوابق احساس نکرده است. وقتی موتورسیکلتی به دلیل تخلفات یا شرایط خاص توسط پلیس توقیف و به پارکینگ منتقل میشود، مالک برای آزادسازی آن باید یک مسیر مشخص اداری را طی کند. این فرایند با مراجعه به مراکز پلیس +۱۰ آغاز میشود. در این مراکز درخواست ترخیص ثبت میشود و پروندهای برای مالک تشکیل خواهد شد. پس از این مرحله، کاربر به یگان اجرائیات یا ستاد ترخیص معرفی میشود تا روند اداری ادامه یابد.
در نتیجه، هنگام استعلام، برخی بخشها مثل سوابق تخلفات، بیمه، وضعیت مالکیت یا جزئیات ترخیص کامل دیده نمیشود. این تاخیر معمولا ناشی از چند عامل مهم است که مهمترین آنها شامل موارد زیر میشوند:
- عدم نقش مالکی واقعی نهاد برگزارکننده: بسیاری از سازمانها مالک عملی موتور نیستند و وسیله صرفا در اختیارشان بوده است؛ بنابراین مسئولیتی برای تمدید بیمه، ثبت توقف یا بهروزرسانی سوابق احساس نمیکنند.
- غیرفعال بودن موتور برای مدت طولانی: موتورهای توقیفی یا متروکه معمولا سالها بدون استفاده ماندهاند و در این مدت هیچ دادهای به سامانهها ارسال نشده است.
- نبود یکپارچگی بین سامانههای دولتی: اطلاعات بین سازمان برگزارکننده، مراکز راهور، بیمه مرکزی و ثبت نقلوانتقال با تاخیر منتقل میشود و این باعث جا افتادن بخشهایی از سوابق میشود.
- ثبت گروهی و دستهجمعی اطلاعات: در مزایدههایی با تعداد زیاد وسیله، کارشناس مربوطه اطلاعات را یکجا وارد میکند و احتمال خطا یا ناقص ثبت شدن دادهها بیشتر میشود.
- کمبود مدارک کافی در اختیار سازمان: اگر موتور سالها توقیفی بوده باشد، سوابق بیمه، برگ سبز یا مدارک قبلی ممکن است ناقص یا مفقود شده باشد.
در مجموع، ناقص بودن سوابق موتورهای مزایدهای بیشتر نتیجه ساختار و فرایندهای اداری نهادهای دولتی است و نشانه وجود مشکل خطرناک در موتور نیست؛ با این حال خریداران حتما باید پس از خرید، از طریق مراکز راهور و بیمه سوابق را تکمیل و پرونده موتور را یکپارچهسازی کنند.
چطور سوابق ناقص موتور مزایدهای را کامل کنیم؟
ناقص بودن سوابق موتورهای مزایدهای موضوعی رایج است، اما خوشبختانه تکمیل این اطلاعات کار پیچیدهای نیست. بیشتر نواقص بهدلیل وقفه طولانی در استفاده از وسیله، ثبتنشدن اطلاعات در زمان توقیف یا عدم بهروزرسانی توسط نهاد دولتی ایجاد میشود. خریدار میتواند با چند اقدام مرحلهای، پرونده موتور را کامل و قابل استعلام کند تا در آینده برای بیمه، خلافی، نقلوانتقال یا فروش مشکلی ایجاد نشود. مراحل عملی برای تکمیل سوابق موتور مزایدهای شامل موارد زیر است:
- بررسی اصالت موتور در مراکز راهور
اولین قدم، بررسی شماره شاسی، موتور و تطبیق آنها با اطلاعات ثبتشده در سامانه است. این کار، هرگونه مغایرت اولیه را مشخص میکند و از بروز مشکلات قانونی جلوگیری میکند.
- بهروزرسانی مدارک مالکیت
اگر برگه سبز یا سند موتور ناقص باشد، باید از طریق مراکز تعویض پلاک و ثبت نقلوانتقال، سند جدید صادر شود. گاهی لازم است سوابق توقیف یا تحویل قبلی نیز ثبت و اصلاح شوند.
- استعلام و رفع نواقص سوابق تخلفات
برخی تخلفات قدیمی یا پرداختشده ممکن است در سیستم دیده نشود. با مراجعه حضوری، میتوان درخواست بررسی مجدد داد تا سامانه راهور سوابق را یکپارچه کند.
- دریافت یا تمدید بیمه شخص ثالث
اغلب موتورهای مزایدهای فاقد بیمه معتبر هستند. صدور بیمه جدید با کاربری صحیح نهتنها الزامی است، بلکه باعث ثبت اطلاعات دقیق در سامانه بیمه مرکزی میشود.
- انجام معاینه فنی در صورت نیاز
اگر موتور مدتها بلااستفاده بوده، معاینه فنی میتواند وضعیت ظاهری و فنی را ثبت کرده و اطلاعات خودرو را بهروز کند.
- ثبت کاربری صحیح پس از خرید
در صورت تغییر کاربری، مثلا از دولتی به شخصی، باید این مورد در مدارک اصلاح شود تا در بیمه و خلافی مشکلی ایجاد نشود.
نکته مهم برای خریداران: سوابق ناقص لزوما به معنی مشکلدار بودن موتور نیست؛ اما تکمیل و بهروزرسانی آنها باعث میشود وسیله از نظر قانونی کاملا شفاف باشد و در معاملههای آینده هیچ ریسکی نداشته باشد.
جمعبندی؛ راز کاملکردن سوابق موتورهای مزایدهای
موتورهای مزایدهای بهخاطر مسیر اداری متفاوتی که طی میکنند، معمولا با سوابق ناقص وارد فرآیند فروش میشوند؛ اما این موضوع بهخودیخود نشانه مشکل فنی یا حقوقی نیست. اصل ماجرا این است که نهادهای دولتی معمولا قبل از مزایده، اطلاعات وسیله را بهطور کامل در سامانههای راهور، بیمه و نقلوانتقال ثبت نمیکنند و همین باعث میشود هنگام استعلام، بخشی از سوابق ناپدید شده، ناقص یا با تاخیر ثبتشده باشد.
